Zatoka Nadziei
![]() Zatoka Nadziei w oddali argentyńska stacja antarktyczna Base Esperanza, 2015 | |||
Terytorium |
| ||
---|---|---|---|
Lokalizacja | Morze Weddella | ||
Położenie na mapie Półwyspu Antarktycznego ![]() | |||
Położenie na mapie Antarktyki ![]() | |||
![]() | |||
|
Zatoka Nadziei[1] (ang. Hope Bay, hiszp. Bahía Hope, Bahía Esperanza[1]) – zatoka na Morzu Weddella wcinająca się w północno-wschodnie wybrzeże Trinity Peninsula na północnym krańcu Półwyspu Antarktycznego.
Nad zatoką znajdują się dwie antarktyczne stacje badawcze: całoroczna stacja argentyńska – Base Esperanza i letnia stacja urugwajska – Ruperto Elichiribehety.
Geografia
Zatoka Nadziei leży na Morzu Weddella i wcina się w północny kraniec Półwyspu Antarktycznego – północno-wschodnie wybrzeże Trinity Peninsula[2] – między Sheppard Point a Stone Point[3] . Ma ok. 5 km długości i 3 km szerokości[4]. Zatoka otwiera się na cieśninę Antarctic Sound[4].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b3/Adelie_Pinguine_near_Esperanza_Station_%284724847761%29.jpg/200px-Adelie_Pinguine_near_Esperanza_Station_%284724847761%29.jpg)
W regionie Zatoki Nadziei znaleziono wiele skamieniałości roślin kopalnych, m.in. takie taksony jak Pachypteris, Nilssonia, Zamites czy Elatocladus[5]. Liczne skamieniałości roślinne z okresu jury znajdują się na Mount Flora po południowo-wschodniej stronie zatoki[6]; odkrył jej Johan Gunnar Andersson (1874–1960), szwedzki geolog i zastępca kierownika Szwedzkiej Wyprawy Antarktycznej, badający ten region w 1903 roku[7][8]. Obszar Mount Flora (0,35 km²) ma status szczególnie chronionego obszaru Antarktyki w ramach Układu Antarktycznego (ang. Antarctic Specially Protected Area)[6].
Wschodnie wybrzeże Zatoki Nadziei jest ostoją ptaków IBA z uwagi na obecność licznej kolonii pingwinów cesarskich[2]. W 1985 roku odnotowano tu ok. 123 859 par pingwinów cesarskich[2]. Inne ptaki tu gniazdujące to: pingwiny białobrewe, wydrzyki brunatne, rybitwy antarktyczne, oceanniki żółtopłetwe, mewy południowe i pochwodzioby żółtodziobe[2].
Historia
Osobny artykuł: Szwedzka Wyprawa Antarktyczna.
Zatoka została odkryta 15 stycznia 1902 roku[4] przez Szwedzką Wyprawę Antarktyczną pod kierownictwem szwedzkiego geologa Otto Nordenskjölda (1869–1928), która w latach 1901–1904 badała Półwysep Antarktyczny[9].
Kamienna chata wzniesiona przez członków Szwedzkiej Wyprawy Antarktycznej | |
![]() | ![]() |
1903 (z lewej strony); 2016 (z prawej strony) |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/79/Wfm_antarctic_peninsula_islands.png/240px-Wfm_antarctic_peninsula_islands.png)
Rok później trzech uczestników ekspedycji Johan Gunnar Andersson (1874–1960) – zastępca kierownika wyprawy, Samuel A. Duse (1873–1933) – kartograf i marynarz Toralf Grunden zmuszeni byli do przezimowania w zatoce, po tym jak nie udało im się dotrzeć do obozu zimowego na Snow Hill Island[3] . Po zachodniej stronie Hut Cove wznieśli kamienną chatę i przebywali tam od 12 marca do 29 wrześni 1903 roku[3] . Prymitywną chatę zadaszyli saniami i płachtami, wewnątrz rozbili namiot a podłoże wyłożyli skórami pingwinów[10]. Przetrwali zimę w ciężkich warunkach, dzięki mięsu i tłuszczowi z 700 pingwinów[10]. Andersson przeprowadził badania geologiczne i znalazł wiele skamieniałości, w tym 61 gatunków z okresu środkowej Jury[10]. Zatokę nazwali Haabets Vig – Zatoką Nadziei[3] . Pozostałości kamiennej chaty mają status historycznego miejsca w ramach Układu Antarktycznego (ang. Historic Site or Monument)[11].
12 lutego 1945 roku na południe od Seal Point oddano do użytku brytyjską bazę antarktyczną nazywaną „Base D” lub „Hope Bay”[3] . W tym samym roku zatoka została zmapowana[3] . Baza została założona w ramach tajnej brytyjskiej ekspedycji wojskowej na Antarktydę – operacji Tabarin[12]. Wcześniej w ramach tej operacji Brytyjczycy założyli bazy na Deception Island („Base B”) i w zatoce Port Lockroy („Base A”)[12]. Celem operacji było umocnienie brytyjskiej obecności w Antarktyce związane z działaniami II wojny światowej, wzmocnienie roszczeń terytorialnych w regionie i zbieranie danych meteorologicznych[12]. 8 listopada 1948 roku główna chata bazy spłonęła w pożarze, w którym zginęło dwoje ludzi[3] . Baza została ewakuowana 4 lutego 1949 roku[3] .
14 lutego 1952 roku, ok. 500 m od bazy brytyjskiej oddano do użytku argentyńską bazę marynarki nazywaną „Destacamento Naval Esperanza” lub „Esperanza”, która formalnie została otwarta 31 marca[3] . W bazie brytyjskiej wzniesiono nową chatę[13] i stacja brytyjska została otwarta ponownie 4 lutego 1952 roku[3] . Z otwarciem związany był incydent – Argentyńczycy, by zapobiec ponownemu otwarciu bazy brytyjskiej poprzez zablokowanie dostawy sprzętu i zapasów[14], oddali strzały z broni maszynowej nad głowami Brytyjczyków, którzy zmuszeni byli do powrotu na statek[13]. Sprawa została rozwiązana przez porozumienie stron o nieingerowaniu w działalność stacji drugiej strony, a sam incydent został wytłumaczony przekroczeniem instrukcji przez dowódcę bazy argentyńskiej[14]. Incydent w Zatoce Nadziei był jedynym odnotowanym przypadkiem tego typu (ang. shots fired in anger) na terenie Antarktydy[15].
W 1952 roku Brytyjczycy przeprowadzili badania hydrograficzne zatoki ze statku[3] .
W latach 1953–1954 obok bazy marynarki, Argentyna wybudowała nową bazę wojskową, która została otwarta 4 marca 1954 roku[3] .
W latach 1954–1956 kolejne badania zatoki przeprowadziła Falkland Islands Dependencies Survey[3] .
W grudniu 1956 roku Argentyńczycy wycofali żołnierzy marynarki[3] . W październiku 1958 roku dawne baraki marynarki argentyńskiej strawił pożar[3] . Baza brytyjska została ewakuowana 13 lutego 1964 roku[3] .
8 grudnia 1997 roku stacja brytyjska została przekazana Urugwajowi i przemianowana na Estación científica antártica Ruperto Elichiribehety (ECARE)[13].
Stacje badawcze
W Zatoce Nadziei funkcjonują dwie antarktyczne stacje badawcze:
- Base Esperanza – całoroczna stacja argentyńska, gdzie może przebywać ok. 90 osób[2]
- Ruperto Elichiribehety – letnia stacja urugwajska, gdzie może przebywać 10 osób[2]
- Argentyńska stacja antarktyczna Base Esperanza, 2016
- Urugwajska stacja antarktyczna Ruperto Elichiribehety, 2011
Zobacz też
Przypisy
- ↑ a b KSNG 2006 ↓, s. 22.
- ↑ a b c d e f BirdLife International: Important Bird Areas factsheet: Hope Bay. 2020. [dostęp 2020-08-29]. (ang.).
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p SCAR Composite Gazetteer of Antarctica ↓.
- ↑ a b c USGS Geographic Names Information System – Hope Bay
- ↑ Taylor i Taylor 2012 ↓, s. 138.
- ↑ a b Secretaría del Tratado Antártico: ASPA 148: Mount Flora, Hope Bay, Antarctic Peninsula. [w:] www.ats.aq [on-line]. [dostęp 2020-08-30]. (ang.).
- ↑ Riffenburgh 2007 ↓, s. 413.
- ↑ Birkenmajer i Ociepa 2008 ↓, s. 9.
- ↑ Svanberg 2014 ↓, s. 691.
- ↑ a b c Mills 2003 ↓, s. 22.
- ↑ Secretaría del Tratado Antártico: List of Historic Sites and Monuments approved by the ATCM (2012). [w:] documents.ats.aq [on-line]. [dostęp 2020-08-29]. (ang.).
- ↑ a b c British Antarctic Survey: Operation Tabarin overview. [w:] www.bas.ac.uk [on-line]. [dostęp 2020-08-29]. (ang.).
- ↑ a b c British Antarctic Survey: History of Hope Bay (Station D). [w:] www.bas.ac.uk [on-line]. [dostęp 2020-08-29]. (ang.).
- ↑ a b Beck 2014 ↓, s. 35.
- ↑ Howkins 2017 ↓, s. 3.
Bibliografia
- Peter J. Beck: The International Politics of Antarctica. Routledge Revivals: Routledge, 2014. ISBN 978-1-317-70096-8. [dostęp 2020-08-30]. (ang.).
- Krzysztof Birkenmajer, Anna Maria Ociepa. Plant-bearing Jurassic strata at Hope Bay, Antarctic Peninsula (West Antarctica): geology and fossil-plant description. „Studia Geologica Polonica”. 128, s. 5–96, 2008. (ang.).
- Adrian Howkins: Frozen Empires: An Environmental History of the Antarctic Peninsula. Oxford University Press, 2017. ISBN 978-0-19-024914-4. [dostęp 2020-08-30]. (ang.).
- Antarktyka. „Nazewnictwo geograficzne Świata”. 8, 2006. Główny Urząd Geodezji i Kartografii. Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej (KSNG). [dostęp 2020-08-27].
- William James Mills: Exploring Polar Frontiers. ABC-CLIO, 2003. ISBN 978-1-57607-422-0. [dostęp 2020-08-15]. (ang.).
- Beau Riffenburgh: Encyclopedia of the Antarctic. Taylor & Francis, 2007. ISBN 978-0-415-97024-2. [dostęp 2018-07-07]. (ang.).
- SCAR Composite Gazetteer of Antarctica: Hope Bay. [dostęp 2020-08-27]. (ang.).
- Ingvar Svanberg: Swedish Antarctic Expedition. W: Andrew J. Hund: Antarctica and the Arctic Circle: A Geographic Encyclopedia of the Earth's Polar Regions. ABC-CLIO, 2014, s. 690–693. ISBN 978-1-61069-393-6. [dostęp 2020-08-28]. (ang.).
- Thomas N. Taylor, Edith L. Taylor: Antarctic Paleobiology: Its Role in the Reconstruction of Gondwana. Springer Science & Business Media, 2012. ISBN 978-1-4612-3238-4. [dostęp 2020-08-29]. (ang.).