Pułk Konny im. Atamana Iwana Sirki

4 Pułk Konny
im. Atamana Iwana Sirki
Historia
Państwo

 Ukraińska Republika Ludowa

Sformowanie

1920

Rozformowanie

1924

Patron

Iwan Sirko

Dowódcy
Pierwszy

sot. Rostysław Korczuniw

Działania zbrojne
wojna polsko-bolszewicka
Organizacja
Rodzaj wojsk

Jazda

Podległość

Samodzielna DK

4 Pułk Konny im. Atamana Iwana Siarki – oddział kawalerii Armii Ukraińskiej Republiki Ludowej.

Formowanie i zmiany organizacyjne

W wyniku rozmów atamana Symona Petlury z naczelnikiem państwa i zarazem naczelnym wodzem wojsk polskich Józefem Piłsudskim prowadzonych w grudniu 1919, ten ostatni wyraził zgodę na tworzenie ukraińskich jednostek wojskowych w Polsce[1]. Jednocześnie z formowaniem nowych oddziałów, Armia URL przystąpiła do gruntownej reorganizacji swoich sił wykrwawionych w walkach z wojskami „białej” i „czerwonej” Rosji.

Oddział został sformowany wiosną 1920 na Kijowszczyźnie. W czerwcu dołączyła do niego sotnia 6 kurenia konnego z 6 Dywizji Strzelców. Na początku lipca oddział został wycofany z frontu i w okolicach Zamościa rozformowany[2].

Żołnierze pochodzenia ukraińskiego z sotnikiem Rostysławem Korczuniwem zostali skierowani do Armii Czynnej i mieli zostać włączeni do jednego z pułków Samodzielnej Dywizji Konnej jako „sotnia składowa". Na mocy rozporządzenia 26 lipca wszystkich przybyłych skierowano do pułku konnego im. Maksyma Żeleźniaka, a sot. Korczuniw został wyznaczony jako cz.p.o dowódcy pułku. Osoba dowódcy pułku budziła jednak tak wielkie kontrowersje wśród żołnierzy, że dowódca dywizji utworzył samodzielną sotnię pod dowództwem Korczuniwa i podporządkował ją bezpośrednio sobie. 8 sierpnia sotnia została przekształcona w samodzielny kureń. W październiku sotnię przemianowano na 4 pułk konny im. Atamana Iwana Sirki[3].

W październiku Armia URL przeprowadziła mobilizację. W jej wyniku liczebność jej oddziałów znacznie wzrosła[4]. W związku z podpisaniem przez Polskę układu o zawieszeniu broni na froncie przeciwbolszewickim, od 18 października wojska ukraińskie zmuszone były prowadzić działania zbrojne samodzielnie[5].

W listopadzie, pod naporem wojsk sowieckich, jednostka doznała dużych strat i przeszła na zachodni brzeg Zbrucza, gdzie została internowana przez Wojsko Polskie[6]. Już w czasie internowania na terenie Polski, zgodnie z rozkazem dowódcy dywizji nr 50 z 13 kwietnia 1921, pułk wydzielił część oficerów i szeregowych na zalążki do nowo formowanego 6 pułku konnego. 2 października 1921 jednostka otrzymała nową nazwę – 4 Nieżyński pułk konny im. Atamana Iwana Sirki[3].

W związku z demobilizacją Armii URL i likwidacją obozów internowania żołnierzy ukraińskich w Polsce, pułk w 1924 został rozformowany[3].

Żołnierze pułku

Dowódcy jednostki[7]
Stopień imię i nazwisko
Okres pełnienia służby
Uwagi
sot. Semen Łoszczenko 24 I – 9 lll
płk Iwan Łytwynenko 9 III – 25 V
Dmytro Żupinas 25 V – koniec wojny
Kawalerowie Krzyża Walecznych[8]
szer. Baczynskyj Wiktor szer. Bileckyj Ołeksa szer. Butenko Hawryło
sotnyk Capko Iwan czot. Czudowskyj Marko szer. Danyliw Wasyl
roj. Dmytruk Wasyl chor. Dwojnis Mykoła bun. Dymiw Wasyl
chor. Hłowa Wasyl czot. Honczaruk Mykoła roj. Hryhorenko Iwan
szer. Hucał Dmytro szer. Husak Iwan czot. Juda Fedir
szer. Kołedynskyj Opanas sot. Korczuniw Rostysław roj. szer. Stepan
czot. Kuczer Iwan bun. Kupryjuk Oleksa porucznik Kuźmyn Ołeksandr
roj. Litus Fedir chor. Lychodij Ołeksandr roj. Maksymiw Serhij
roj. Manżura Petra roj. Netkacziw Petra jun. Ordanowskyj Mykoła
hurt. Petrenko Mykyta por. Pidkowinskyj Wolodymyr roj. z cenzusem Porijczuk Wiktor
sot. Radzijewskyj Jewhen czot. Sesenko Fedir szer. Sołowjiw Iwan
roj. Striłan Choma roj. Szweć Mykoła bun. Wasiutynskyj Ołeksa
por. Wasyliw Wołodymyr hurt. Wił Roman bun. Zajciw Jakiw
chor. Zaturskyj Jewhen szer. Zelenskyj Mychajło por. Zemciw Hawryło
roj. Żabenko Hryhorij roj. Żurawskyj Petro.

Przypisy

Bibliografia

  • Jacek Legieć: Armia Ukraińskiej Republiki Ludowej w kampanii polsko-bolszewickiej 1920 r.. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek, 2002. ISBN 83-7322-529-3.
  • Janusz Odziemkowski, Andrij Rukkas: Polska – Ukraina 1920. Warszawa: Oficyna Wydawnicza „Volumen”, 2017. ISBN 978-83-64708-29-9.
  • Andrij Rukkas: Razem z Wojskiem Polskim. Armia Ukraińskiej Republiki Ludowej w 1920 roku. Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej–Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, 2020. ISBN 978-83-8098-843-9.
  • Sebastian Szajdak: Polsko – ukraiński sojusz polityczno–wojskowy w 1920 roku. Warszawa: Oficyna Wydawnicza „Rytm”, 2005. ISBN 83-7399-132-8.
  • p
  • d
  • e
  • p
  • d
  • e
Wojska
WP
fronty
armie
  • 1 Armia
  • 2 Armia
  • 3 Armia
  • 4 Armia
  • 5 Armia
  • 6 Armia
  • 7 Armia
  • Rezerwowa
dywizje
grupy
RKKA
fronty
  • Zachodni
  • Południowo-Zachodni
armie
grupy
dywizje
strzeleckie
kawalerii
  • 4
  • 6
  • 8
  • 10
  • 11
  • 14
  • 15
  • 16
  • 17
ACzURL
dywizje
Bitwy
kampania 1919–1920
wyprawa kijowska
działania odwrotowe
Front Ukraiński
operacja lwowska
działania odwrotowe
Front Północno-Wschodni
Bitwa Warszawska
kampania jesienna