Nerecznicowate
![]() Nerecznica samcza | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Klasa | paprocie | ||
Podklasa | paprotkowe | ||
Rząd | paprotkowce | ||
Rodzina | nerecznicowate | ||
Nazwa systematyczna | |||
Dryopteridaceae Herter Revista Sudamer. Bot. 9(1): 15. 1949[2] | |||
| |||
|
Nerecznicowate (Dryopteridaceae) – rodzina paproci z rzędu paprotkowców (Polypodiales). Obejmuje 26 rodzajów z ok. 2115 gatunkami grupowanych w trzech podrodzinach[2]. Są to paprocie naziemne i naskalne oraz epifityczne i hemiepifityczne. Występują w całej strefie tropikalnej, ale z licznymi przedstawicielami także w klimacie umiarkowanym[3]. W Polsce rosną przedstawiciele dwóch rodzajów – nerecznica (Dryopteris) i paprotnik (Polystichum)[4].
Morfologia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a1/Rumohra_adiantiformis_kz3.jpg/220px-Rumohra_adiantiformis_kz3.jpg)
Kłącze płożące, podnoszące się lub wyprostowane, rzadko wspinające się lub pnące. Liście o ogonku, w którym liczne okrągłe na przekroju wiązki przewodzące ułożone się w pierścień. Blaszki liściowe o jednakowym kształcie (monomorficzne), rzadko zróżnicowane na płonne i płodne (dimorficzne). Czasem pokryte łuskami lub gruczołkami, rzadko włoskami. Żyłki w blaszce są otwarte, rozwidlają się lub łączą się siateczkowato. Kupki zarodni zwykle okrągłe, z zawijkami kulisto-nerkowatymi lub tarczowatymi, rzadko nieobecne[3].
Systematyka
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cf/Cyrtomium_falcatum_3.jpg/220px-Cyrtomium_falcatum_3.jpg)
W systemie Smitha i in. (2006) rodzina w rzędzie paprotkowców (Polypodiales)[3]. Tę samą pozycję zajmuje w systemie PPG I (2016). Zaliczona jest do podrzędu Polypodiineae odpowiadającemu kladowi nazwanemu „eupolypods I” w systemie Smitha i in. (2006)[2].
paprotkowce |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
- Wykaz rodzajów[2]
podrodzina Polybotryoideae H.M.Liu & X.C.Zhang, Pl. Syst. Evol. 302: 330. 2016
- Cyclodium C.Presl, Tent. Pterid.: 85, pl.2, f.20–21. 1836
- Maxonia C.Chr., Smithsonian Misc. Collect. 66(9): 3. 1916
- Olfersia Raddi, Opusc. Sci. 3: 283, t.11, f.b. 1819
- Polybotrya Humb. & Bonpl. ex Willd., Sp. Pl. 5(1): 99. 1810
- Polystichopsis (J.Sm.) C.Chr., Verdoorn, Man. Pterid.: 543. 1938
- Stigmatopteris C.Chr., Bot. Tidsskr. 29: 292. 1909
- Trichoneuron Ching, Acta Phytotax. Sin. 10(2): 118, pl. 22. 1965
podrodzina Elaphoglossoideae (Pic.Serm.) Crabbe, Jermy & Mickel, Fern Gaz. 11: 154. 1975
- Arthrobotrya J.Sm., Hist. Fil.: 141. 1875
- Bolbitis Schott, Gen. Fil.: pl.14. 1834
- Elaphoglossum Schott ex J.Sm., J. Bot. (Hooker) 4: 148. 1842
- Lastreopsis Ching, Bull. Fan Mem. Inst. Biol. Bot. 8 (4): 157. 1938
- Lomagramma J.Sm., J. Bot. (Hooker) 3: 402. 1841
- Megalastrum Holttum, Gard. Bull. Singapore 39(2): 161. 1986
- Mickelia R.C.Moran, Labiak & Sundue, Brittonia 62 (4): 338. 2010
- Parapolystichum (Keyserl.) Ching, Sunyatsenia 5: 239. 1940
- Pleocnemia C.Presl, Tent. Pterid.: 183, pl.7, f.12. 1836
- Rumohra Raddi, Opusc. Sci. 3: 290. 1819
- Teratophyllum Mett. ex Kuhn, Ann Mus. Bot. Lugduno-Batavi 4(10): 296. 1869
podrodzina Dryopteridoideae Link, Fil. Spec.: 116. 1841
- Arachniodes Blume, Enum. Pl. Javae 2: 241. 1828
- Ctenitis (C.Chr.) C.Chr., Man. Pteridol.: 544. 1938
- Cyrtomium C.Presl, Tent. Pterid.: 86, pl.2, f.26. 1836 – cyrtomium[7]
- Dryopteris Adans., Fam. Pl. 2: 20. 1763 – nerecznica
- Phanerophlebia C.Presl, Tent. Pterid.: 84, pl.2, f.19. 1836
- Polystichum Roth, Tent. Fl. Germ. 3(1): 31, 69–70. 1800 – paprotnik
Rodzaje o nieokreślonej przynależności do podrodzin:
- Aenigmopteris Holttum, Blumea 30: 3. 1984
- Dryopolystichum Copel., Ann. Cryptog. Phytopathol. 5 [Gen. Fil.]: 125. 1947
Przypisy
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-02-28] (ang.).
- ↑ a b c d e f The Pteridophyte Phylogeny Group. A community-derived classification for extant lycophytes and ferns. „Journal of Systematics and Evolution”. 54 (6), s. 563–603, 2016. DOI: 10.1111/jse.12229.
- ↑ a b c Smith, A. R., K. M. Pryer, E. Schuettpelz, P. Korall, H. Schneider & P. G. Wolf. A classification for extant ferns. „Taxon”. 55 (3), s. 705–731, 2006. (ang.).
- ↑ Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Vascular plants of Poland – a chekclist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. IB PAN, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
- ↑ Samuli Lehtonen. Towards Resolving the Complete Fern Tree of Life. „PLoS ONE”. 6, 10, s. e24851, 2011. DOI: 10.1371/journal.pone.0024851.
- ↑ Carl J. Rothfels, Anders Larsson, Li-Yaung Kuo, Petra Korall, Wen- Liang Chiou, Kathleen M. Pryer. Overcoming Deep Roots, Fast Rates, and Short Internodes to Resolve the Ancient Rapid Radiation of Eupolypod II Ferns. „Systematic Biology”. 61, 1, s. 70, 2012.
- ↑ Elżbieta Zenkteler: Paprocie. Poznań: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1994, s. 137. ISBN 83-09-01604-2.
- Britannica: plant/Dryopteridaceae
- SNL: Stortelgfamilien
- EoL: 4511
- Flora of China: 10291
- Flora of North America: 10291
- GBIF: 2373
- identyfikator iNaturalist: 47753
- IPNI: 30014148-2
- ITIS: 500057
- NCBI: 29607
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:30014148-2
- Tela Botanica: 101041
- identyfikator Tropicos: 42000395
- identyfikator taksonu Fossilworks: 54767
- CoL: B8TXK