Język tindyjski
![]() | Ten artykuł należy dopracować: od 2022-08 → dodać przypisy do treści niemających odnośników do źródeł, → poprawić styl – powinien być encyklopedyczny. Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tego artykułu. |
Obszar | Federacja Rosyjska (Dagestan) | ||
---|---|---|---|
Liczba mówiących | 2150 (2010) | ||
Pismo/alfabet | brak piśmiennictwa | ||
Klasyfikacja genetyczna | |||
| |||
Status oficjalny | |||
UNESCO | 3 zdecydowanie zagrożony↗ | ||
Ethnologue | 6b zagrożony↗ | ||
Kody języka | |||
ISO 639-3 | tin | ||
IETF | tin | ||
Glottolog | tind1238 | ||
Ethnologue | tin | ||
WALS | tnd | ||
SIL | TIN | ||
W Wikipedii | |||
| |||
Ta strona zawiera symbole fonetyczne MAF. Bez właściwego wsparcia renderowania wyświetlane mogą być puste prostokąty lub inne symbole zamiast znaków Unikodu. |
Język tindyjski (nazwa własna Ъидараб миц̄и, ros. тиндинский язык) – jeden z niewielkich języków kaukaskich, używany przez Tindów. Należy do języków andyjskich w zespole awaro-didojskim, tworzącym podgrupę wśród języków dagestańskich w grupie północno-wschodniej (nachsko-dagestańskiej) języków kaukaskich.
Jest blisko spokrewniony z językami czamalalskim i bagulalskim[1].
Według danych z 2010 r. posługuje się nim 2150 osób[2]. W 2007 r. oszacowano, że ma 4–6 tys. użytkowników[3].
Dane o liczbie osób posługujących się tym językiem znacząco różnią się w zależności od źródeł. Według statystyk z 1926 r. języka tego używało 3812 osób; później Tindowie uznawani byli za odłam Awarów i tak też zapisywani podczas kolejnych spisów powszechnych. Szacunki z roku 1958 mówiły o ok. 5 tys. użytkowników języka, natomiast późniejsze źródła podają rozbieżne dane – od 10 tys. osób w niektórych encyklopediach, przez liczbę 6693 osób (2000 r.), po liczbę 44 osób, ustaloną podczas spisu powszechnego na terenie Federacji Rosyjskiej w 2000 r. Istnieje podejrzenie, że Tindowie stali się ofiarami manipulacji władz Dagestanu, a dane zostały sfałszowane. Porównanie danych statystycznych z różnych lat – przy założeniu ich wiarygodności – pozwala stwierdzić, iż użytkownicy tindyjskiego zostali najprawdopodobniej uznani za użytkowników innego języka kaukaskiego (andyjskiego bądź też awarskiego). Możliwe jest bowiem, iż w ciągu ostatnich lat doszło do pełnej asymilacji Tindów.
Język tindyjski nie wykształcił piśmiennictwa[2]. Jest używany wyłącznie w sytuacjach nieformalnych – w domu, wśród przyjaciół. W charakterze języka literackiego wykorzystywany jest język awarski[2], jako największy język literacki Dagestanu. W użyciu jest także język rosyjski[2]. Tindyjski jest zdecydowanie zagrożony wymarciem, do czego przyczynia się niewielka liczebność społeczności, a także dominacja awarskiego[3]. Zaobserwowano też, że nie jest szeroko znany dzieciom[3].
Studia nad językiem tindyjskim zapoczątkował Adolf Dirr (1867–1930), niemiecki kaukazolog, publikując pod koniec XIX w. niewielką rozprawę, zawierającą m.in. przykłady tekstów tindyjskich.
Przypisy
- ↑ The Tindis. The Red Book of the Peoples of the Russian Empire. [dostęp 2023-09-24]. (ang.).
- ↑ a b c d David M.D.M. Eberhard David M.D.M., Gary F.G.F. Simons Gary F.G.F., Charles D.Ch.D. Fennig Charles D.Ch.D. (red.), Tindi, [w:] Ethnologue: Languages of the World, wyd. 22, Dallas: SIL International, 2019 [zarchiwizowane z adresu 2019-06-06] (ang.).
- ↑ a b c Salminen 2007 ↓, s. 271.
Bibliografia
- TapaniT. Salminen TapaniT., Europe and North Asia, [w:] ChristopherCh. Moseley (red.), Encyclopedia of the World’s Endangered Languages, Abingdon–New York: Routledge, 2007, s. 211–282, DOI: 10.4324/9780203645659, ISBN 978-0-7007-1197-0, ISBN 978-0-203-64565-9, OCLC 47983733 (ang.).
Linki zewnętrzne
- Bibliografia prac dotyczących języka tindyjskiego. l.u-tokyo.ac.jp. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-06-04)].
- Tindi, [w:] Ethnologue: Languages of the World, Dallas: SIL International [dostęp 2007-08-31] (ang.).
- Tindi. Endangered Languages Project. [dostęp 2023-09-24]. (ang.).
- p
- d
- e
Języki północnokaukaskie |
| ||||
---|---|---|---|---|---|
Języki kartwelskie (południowokaukaskie) prakartwelski[A] |
- ↑ Język prakartwelski nie jest językiem kartwelskim, lecz przodkiem wszystkich języków kartwelskich
- J9U: 987007559382705171