Triklorosilan
![]() | |||
| |||
Adlandırmalar | |||
---|---|---|---|
triklorosilan | |||
Diğer adlar silil triklorür, silikokloroform | |||
Tanımlayıcılar | |||
| |||
3D model (JSmol) |
| ||
ChemSpider |
| ||
ECHA InfoCard | 100.030.026 ![]() | ||
EC Numarası |
| ||
PubChem CID |
| ||
RTECS numarası |
| ||
UNII |
| ||
UN numarası | 1295 | ||
CompTox Bilgi Panosu (EPA) |
| ||
InChI
| |||
SMILES
| |||
Özellikler | |||
Molekül formülü | HCl3Si | ||
Molekül kütlesi | 135,45 g/mol | ||
Görünüm | renksiz sıvı | ||
Yoğunluk | 1,342 g/cm3 | ||
Erime noktası | -1.266 °C (-2.247 °F; -993 K) | ||
Kaynama noktası | 318 °C (604 °F; 591 K) | ||
Çözünürlük (su içinde) | hidroliz | ||
Tehlikeler | |||
GHS etiketleme sistemi: | |||
Piktogramlar | ![]() ![]() ![]() ![]() | ||
İşaret sözcüğü | Danger | ||
Tehlike ifadeleri | H224, H250, H302, H314, H332 | ||
Önlem ifadeleri | P231, P280, P305+P351+P338+P310, P310, P370+P378 | ||
NFPA 704 (yangın karosu) | ![]() 3 4 2 W | ||
Parlama noktası | -27 °C (-17 °F; 246 K) | ||
Kendiliğinden tutuşma sıcaklığı | 185 °C (365 °F; 458 K) | ||
Patlama sınırları | 1.2–90.5% | ||
Güvenlik bilgi formu (SDS) | ICSC 0591 | ||
Benzeyen bileşikler | |||
Benzeyen chlorosilanes | Klorosilan Diklorosilan Diklorometilsilan Klorodimetilsilan Silisyum tetraklorür | ||
Benzeyen bileşikler | Triflorosilan Tribromosilan Kloroform | ||
Aksi belirtilmediği sürece madde verileri, Standart sıcaklık ve basınç koşullarında belirtilir (25 °C [77 °F], 100 kPa). | |||
Bilgi kutusu kaynakları |
Triklorosilan, HCl3Si formülüne sahip inorganik bir bileşiktir. Renksiz, uçucu bir sıvıdır. Saflaştırılmış triklorosilan, yarı iletken endüstrisinde ultra saf silisyumun ana öncülüdür. Suda, hidroklorik asit verirken bir siloksan polimeri üretmek için hızla ayrışır. Reaktivitesi ve geniş kullanılabilirliği nedeniyle, silisyum içeren organik bileşiklerin sentezinde sıklıkla kullanılır.[1] 31.8 °C'de kaynar.
Üretim
Triklorosilan, toz hâline getirilmiş metalürjik dereceli silisyum 300 °C'de üfleme hidrojen klorür ile işlenmesiyle üretilir. Kimyasal denklemde açıklandığı gibi hidrojen de üretilir:
- Si + 3 HCl → HCl3Si + H2
%80-90 verim alınabilir. Ana yan ürünler silisyum tetraklorür (kimyasal formül SiCl4), hekzaklorodisilan (Si2Cl6) ve diklorosilandır (H2SiCl2), bunlardan triklorosilan damıtma yoluyla ayrılabilir.
Kullanım alanları
Triklorosilan, saflaştırılmış polisilisyum üretiminde kullanılan temel bileşendir.
Güvenlik
SiO2, klor (Cl) gazı, hidrojen klorür (HCl) ve ısı üreten su (H2O) ile şiddetli reaksiyona girer.[2] Bir güvenlik bilgi formuna göre, triklorosilan döküntüleri, bir veya iki kısım triklorosilan başına NaOH veya NaHCO3 kullanılarak nötralize edilebilir.[3]
Kaynakça
- ^ Lianhong Xu, Ravi Kurukulasuriya, "Trichlorosilane" Encyclopedia of Reagents for Organic Synthesis, 2006. DOI:10.1002/047084289X.rt213.pub2
- ^ Trichlorosilane: Safety Data Sheet P-4823 (PDF). Linde Inc. 3 Şubat 2022. 15 Mart 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 15 Mart 2023.
- ^ Hazardous Substance Fact Sheet: Trichlorosilane (PDF). New jersey department of health. October 2010. 11 Haziran 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 15 Mart 2023.