Tao-Klarceti
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/ca/Kingdom_of_Georgians_%28%22Kingdom_of_Kartvels%22%2C_Tao-Klarjeti%29%2C_X_c.jpg/260px-Kingdom_of_Georgians_%28%22Kingdom_of_Kartvels%22%2C_Tao-Klarjeti%29%2C_X_c.jpg)
Tao-Klarceti (Gürcüce: ტაო-კლარჯეთი; translit.: “t’ao-k’larceti”), çağdaş tarih yazıcıları tarafından eski Tao-Klarceti Krallığı'ndaki tarihi ve coğrafi bölgeleri tanımlamak için kullanılan bir terimdir. Tao-Klarceti olarak ifade edilen yerler Gürcistan tarihi açısından önemli tarihsel bölgelerdi ve Gürcü Boğazı’ndan başlayıp Küçük Kafkaslar’a değin uzanıyordu.
Gürcistan tarihi საქართველოს ისტორია |
---|
![]() |
Antik Çağlar Kolhis Aryan Kartli İberya Krallığı Pharnavazid dynasty Georgia in the Roman era İberya Artaksiad hanedanı Pompey'in seferi Ermenistan-İberya Savaşı Lazika Arsacid dynasty of Iberia Sasanian Iberia Chosroid dynasty İberya'nın Hristiyanlaşması |
Orta Çağ İberya Savaşı Lazika Savaşı İberya Prensliği Mervan bin Muhammed'in Gürcistan'ı işgali Arab rule in Georgia Tiflis Emirliği Tao Dükalığı Klarceti Dükalığı Bagrationi Hanedanı Hereti Krallığı İberlerin Krallığı Abhazya Krallığı İberya theması Kldekari Prensliği Unification of the Georgian realm Gürcistan Krallığı Raça Düklüğü Kaheti-Hereti Krallığı Bizans-Gürcü savaşları Büyük Türk İstilası Gürcü-Selçuklu savaşları Gürcistan'ın Altın Çağı Gürcistan'ın Moğollar tarafından istilası Gürcistan Krallığı (1256-1329) Batı Gürcistan Krallığı Gürcistan Krallığı içinde Ermenistan Timur'un Gürcistan'ı işgali Turkoman invasions of Georgia Aragvi Dükalığı Collapse of the Georgian realm |
|
|
Göreceli bir kavram olan Tao-Klarceti, daha yaygın biçimde Türkiye sınırları içinde kalmış olan tarihi ve coğrafi bölgeleri ifade etmektedir. Tao ve Klarceti ile Şavşeti, Kola, Artaani, Eruşeti, Çrdili, Speri, Basiani, Lazeti’nin bir bölümü ve büyük bölümü bugün Gürcistan sınırları içinde olan Acara, Samtshe ile Cavaheti’nin bölümleri bu bölgeleri oluşturmaktadır.[1] Tao-Klarceti, bugünkü Türkiye’nin kuzeydoğu kesiminde yer alan idari bölgelerinden Erzurum'un kuzey doğu kesimi, Artvin İli, Ardahan İli ve Kars İli'nin kuzeyini kapsar.
"Tao-Klarceti" terimi, bölgenin en önemli iki bölgesinin - Tao ve Klarceti - adlarına dayanmaktadır.[2] Bu terim "Zemo Kartli" (Yukarı Kartli veya Yukarı İberya) ile eşdeğerdir ve aynı zamanda tarihi Mesheti ile eşanlamlıdır.[3]
Konumu
Tarihsel bölgeler olarak, Arsiani (Türkçe: Yalnızçam) Dağlarının batısında Tao, Klarceti ve Şavşeti yer alıyordu. Doğuda Samtshe, Eruşeti, Cavaheti, Artaani ve Kola bulunuyordu. Bu bölgeler, Corohi (Çoruh) ve Mtkvari (Kura) sistemlerindeki vadileri ve dağları kapsıyordu. Tao-Klarceti, Doğu ve Batı’daki büyük imparatorlukların her zaman ilgisini çekmişti, çünkü tarihsel İpek Yolu’nun bir bölümü bu topraklardan geçiyordu. 9-11. yüzyıllarda Tao-Klarceti bölgesi Gürcü Bagratlılarca yönetildi. Bölge, 1008 yılında feodal devletlerin tek çatı altında birleşmesinde önemli rol oynadı.
Tarihsel anıtlar
Orta Çağa ait Gürcülerden kalma çok sayıda önemli kültürel anıt Tao-Klarceti topraklarında bulunur. Bunların çoğu günümüzde harabe halindedir. Orta Çağ Gürcü mimarisinin en önemli anıtları arasında kiliseler, manastırlar, köprüler ve kaleler yer alır. Bunların en çok bilineni Handzta, Hahuli, Ança, Oşki, İşhani, Bana, Parhali, Doliskana, Othta Eklesia, Opiza, Parehi ve Tbeti manastır ve kiliseleridir.
Galeri
- Oşki Katedrali
- Hahuli Kilisesi
- Doliskana Kilisesi
- Bana Katedrali
- Tbeti Kilisesi
- Parhali Kilisesi
- Othta Eklesia
-
- Ciha Kalesi
- Kaceti Kalesi
- Ardanuç Kalesi
- Tortum Kalesi
Kaynakça
- ^ Tao-Klarceti - Tarihsel ve Kültürel Anıtlar Kataloğu (Gürcüce), (Editör) Buba Kudava, (Yazarlar) Nestan Bagauri, Zurab Batiaşvili, İrma Beridze, Buba Kudava, Nikoloz Jğenti, Goça Saitidze, Natia Hizanişvili, 2018, Tiflis, s. 7, ISBN 9789941478178.
- ^ Mikaberidze, Alexander (6 Şubat 2015). Historical Dictionary of Georgia. Rowman & Littlefield. s. 625. ISBN 978-1442241466. 1 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Aralık 2020.
- ^ Suny, Ronald Grigor (1994). The Making of the Georgian Nation. Indiana University Press. s. 3. ISBN 0253209153. 13 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Aralık 2020.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/30px-Commons-logo.svg.png)