Zeta Centauri
ζ Cen | |||||||||||||||||||
![]() Położenie w gwiazdozbiorze | |||||||||||||||||||
Dane obserwacyjne (J2000) | |||||||||||||||||||
Gwiazdozbiór | |||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Rektascensja | 13h 55m 32,386s[1] | ||||||||||||||||||
Deklinacja | −47° 17′ 18,15″[1] | ||||||||||||||||||
Paralaksa (π) | |||||||||||||||||||
Odległość | 381,9 ± 5,9 ly | ||||||||||||||||||
Wielkość obserwowana | |||||||||||||||||||
Ruch własny (RA) | |||||||||||||||||||
Ruch własny (DEC) | −44,55 ± 0,08 mas/rok[1] | ||||||||||||||||||
Prędkość radialna | 6,5 ± 2,0 km/s[1] | ||||||||||||||||||
Charakterystyka fizyczna | |||||||||||||||||||
Typ widmowy | B2,5 IV[1] | ||||||||||||||||||
Masa | 9[3] M☉ | ||||||||||||||||||
Promień | 6,6[3] R☉ | ||||||||||||||||||
Wielkość absolutna | |||||||||||||||||||
Jasność | 7100 L☉[3] | ||||||||||||||||||
Okres obrotu | <1,5[3] d | ||||||||||||||||||
Prędkość obrotu | 225 km/s[3] | ||||||||||||||||||
Wiek | 20 mln[3] lat | ||||||||||||||||||
Temperatura | 21 090 K[3] | ||||||||||||||||||
Charakterystyka orbitalna | |||||||||||||||||||
Krąży wokół | Centrum Galaktyki | ||||||||||||||||||
Półoś wielka | 6230[2] pc | ||||||||||||||||||
Mimośród | 0,1761[2] | ||||||||||||||||||
Alternatywne oznaczenia | |||||||||||||||||||
|
Zeta Centauri (ζ Cen) – gwiazda w gwiazdozbiorze Centaura, odległa od Słońca o około 382 lata świetlne.
Nazwa
Gwiazda ta ma nazwę własną Leepwal, wywodzącą się z języka marszalskiego, zatwierdzoną jako oficjalna przez Międzynarodową Unię Astronomiczną w 2024[4].
Charakterystyka obserwacyjna
Jest to jedna z jaśniejszych gwiazd w konstelacji, jej obserwowana wielkość gwiazdowa to 2,55m, a wielkość absolutna jest równa −2,79m[2]. Gwiazda ta leży na tyle daleko na niebie południowym, że nie została nazwana przez starożytnych[3].
Charakterystyka fizyczna
Zeta Centauri należy do typu widmowego B2,5, jest sklasyfikowana jako podolbrzym[1], ale najprawdopodobniej jest to wciąż gwiazda ciągu głównego[3]. Ma ona temperaturę 21 090 K i jasność 7100 razy większą niż Słońce. Jej promień to 6,6 R☉, a masa jest 9 razy większa od słonecznej. Gwiazda ma 20 milionów lat. Szybko rotuje wokół osi, wykonując pełny obrót w czasie mniejszym niż półtora dnia. Najprawdopodobniej skończy życie jako biały karzeł, ale jej masa jest bliska granicznej, powyżej której gwiazdy eksplodują jako supernowa[3].
Jest to gwiazda spektroskopowo podwójna. Jej towarzysz, którego właściwości fizyczne nie są jeszcze znane, obiega ją w ciągu 8,02 dnia. Jeśli jego masa jest równa połowie masy jaśniejszego składnika, to gwiazdy dzieli zaledwie 0,19 au, a Zeta Centauri A ma niższą jasność, ok. 6800 razy większą niż jasność Słońca[3].
Zobacz też
- lista gwiazd w gwiazdozbiorze Centaura
- lista najjaśniejszych gwiazd w poszczególnych gwiazdozbiorach
- lista najjaśniejszych gwiazd według jasności wizualnej
Przypisy
- ↑ a b c d e f g h Zeta Centauri w bazie SIMBAD (ang.)
- ↑ a b c d e Anderson, E.; Francis, C.: HIP 68002. [w:] Extended Hipparcos Compilation (XHIP) [on-line]. VizieR, 2012. [dostęp 2018-08-20]. (ang.).
- ↑ a b c d e f g h i j k Jim Kaler: ZETA CEN (Zeta Centauri). STARS. [dostęp 2018-08-20]. (ang.).
- ↑ IAU-Catalog of Star Names. Międzynarodowa Unia Astronomiczna, 2024. [dostęp 2024-08-01].