Wielimie
Plaża i głaz papieski z 2010 na wschodnim brzegu | |||
Położenie | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Miejscowości nadbrzeżne | Gwda Wielka, Szczecinek | ||
Region | Pojezierze Drawskie | ||
Wysokość lustra | 132,6-132,7 m n.p.m. | ||
Morfometria | |||
Powierzchnia | 1637,5-1754,6 ha | ||
Głębokość • średnia • maksymalna |
| ||
Objętość | 40129,2 tys. m³ | ||
Hydrologia | |||
Klasa czystości wody | III[1] (w roku 2003) | ||
Rzeki zasilające | Gwda, Nizica (Niezdobna) | ||
Rzeki wypływające | Gwda | ||
Rodzaj jeziora | morenowe | ||
Położenie na mapie gminy wiejskiej Szczecinek ![]() | |||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego ![]() | |||
Położenie na mapie powiatu szczecineckiego ![]() | |||
![]() | |||
|
Wielimie (niem. Vilmsee) – jezioro w woj. zachodniopomorskim, w powiecie szczecineckim, w gminie Szczecinek, leżące na terenie Pojezierza Drawskiego.
Przez Wielimie przepływa rzeka Gwda, wpada też do niego rzeka Nizica (zwana Niezdobną), wypływająca z jeziora Trzesiecko, leżącego tuż obok Szczecinka.
Wyspy
Wielimie sięga jedną odnogą w okolice miasta Szczecinek, jednak widok na rozległy główny zbiornik jeziora jest zasłonięty przez ogromną (96,13 ha), największą w Polsce[2] śródjeziorną Wyspę Owczą i można go podziwiać tylko z okolic odległej od Szczecinka o ok. 10 km wsi Gwda Wielka. Dostęp do samej odnogi jeziora jest odcięty przez rozległe trzęsawiska i jest możliwy tylko kilka kilometrów od miasta.
Historia
Niegdyś jezioro było znacznie większe i głębsze, a wyspa nie zasłaniała całkowicie widoku od strony miasta na Wielimie. Wody jeziora okalały miasto od stron północnej i północno-zachodniej. W końcu XVIII wieku, po wielokrotnych powodziach i podtopieniach Szczecinka, spowodowanymi szczególnie wylewami jeziora Trzesiecko, mieszkańcy sprowadzili specjalistów z Holandii w celu obniżenia poziomu wód w obu jeziorach. W efekcie południowo-zachodni brzeg Wielimia stopniowo zmienił się w rozległe trzęsawiska. Poziom wody w jeziorze obniżył się radykalnie, a Wyspa Owcza powiększyła się; bezpośredni dostęp do jeziora od strony miasta stał się niemożliwy.
Przy jeziorze znajduje się plaża oraz osobna plaża dla nudystów.
W ostatniej dekadzie, szczególnie odnoga jeziora bliska miastu, jest zanieczyszczona i niedostępna dla żeglugi z uwagi na ptasie kolonie.
W oparciu o badania przeprowadzone w 2003 roku wody jeziora zaliczono do III klasy czystości[1].
Dane morfometryczne
Powierzchnia zwierciadła wody według różnych źródeł wynosi od 1637,5 ha[1] do 1754,6 ha[3].
Zwierciadło wody położone jest na wysokości 132,6 m n.p.m.[1] lub 132,7 m n.p.m.[3] Średnia głębokość jeziora wynosi 2,2 m[3], natomiast głębokość maksymalna 5,5 m[3].
Hydronimia
Na polskiej mapie wojskowej z 1936 r. przy oznaczeniu jeziora podano polski egzonim Wielim[4]. Nazwę Wielimie wprowadzono urzędowo rozporządzeniem w 1949 roku, zastępując poprzednią niemiecką nazwę jeziora – Vilm-See[5].
Przypisy
- ↑ a b c d Adam Choiński: Katalog jezior Polski. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 2006, s. 168. ISBN 83-232-1732-7.
- ↑ Jarosław Kociuba "Pomorze. Praktyczny przewodnik turystyczny po ziemiach dawnego Księstwa Pomorskiego", Walkowska Wydawnictwo Szczecin 2012
- ↑ a b c d według IRŚ za Adam Choiński: Katalog jezior Polski. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 2006, s. 168. ISBN 83-232-1732-7.
- ↑ Arkusz 43 Bydgoszcz. Mapa operacyjna 1:300 000. Wojskowy Instytut Geograficzny, Warszawa: 1936.
- ↑ Rozporządzenie Ministra Administracji Publicznej z dnia 11 lutego 1949 r. o przywróceniu i ustaleniu nazw miejscowości (M.P. z 1949 r. nr 17, poz. 225, s. 7)
Bibliografia
- Piotr Skurzyński, Pojezierze Drawskie, Pascal 1997
- Ryszard Bańka, Gryf pośród jezior, Szczecinek i okolice, Ankar 1992
- Tadeusz Garczyński, Maria Stachowska, Szczecinek i okolice, przewodnik, Wydawnictwo Poznańskie 1973
- Grażyna Maria Zyber, Pojezierze Drawskie - walory turystyczne, KAW 1984
- p
- d
- e
|
- Kolejność: od największego według IRŚ