Wacław Krzeptowski
![]() | |||
Data i miejsce urodzenia | 24 czerwca 1897 | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce śmierci | 20 stycznia 1945 | ||
Goralenführer | |||
Okres | od 1942 | ||
Poprzednik | urząd utworzony | ||
Następca | urząd zniesiony | ||
| |||
|
Wacław Jan Krzeptowski (ur. 24 czerwca 1897 w Kościelisku, zm. 20 stycznia 1945 w Zakopanem) – polski polityk, przedwojenny lider Stronnictwa Ludowego w Nowym Targu. Przed II wojną światową wiceprzewodniczący Związku Górali. Kolaborant z III Rzeszą, jeden z przywódców Goralenvolku podczas II wojny światowej, stracony za zdradę ojczyzny.
Życiorys
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/97/Goralenvolk.jpg/240px-Goralenvolk.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c5/Frank_i_Krzeptowski.jpg/239px-Frank_i_Krzeptowski.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bd/%22Wac%C5%82aw_Krzeptowski_na_Wawelu_z_wizyt%C4%85_u_Hansa_Franka%2C_z_okazji_rocznicy_urodzin_Adolfa_Hitlera_20.04.1940_r.%22.jpg/240px-%22Wac%C5%82aw_Krzeptowski_na_Wawelu_z_wizyt%C4%85_u_Hansa_Franka%2C_z_okazji_rocznicy_urodzin_Adolfa_Hitlera_20.04.1940_r.%22.jpg)
7 listopada 1939 jako jeden z przedstawicieli polskich górali uczestniczył w uroczystości objęcia przez Hansa Franka stanowiska gubernatora Generalnego Gubernatorstwa[1][2].
Od 1940 był przewodniczącym zależnego od Niemców Goralenverein (Związku Górali)[2]. Po aresztowaniu Tadeusza Paudyna przejął jego sklep tytoniowy, który od tego momentu prowadził wraz z Józefem Cukrem[3]. W 1942 stanął na czele Goralisches Komitee – Komitetu Góralskiego – namiastki autonomicznego samorządu góralskiego, który odpowiadał m.in. za politykę socjalną, edukację i zaopatrzenie[1]. U gubernatora Franka zabiegał o stworzenie samodzielnego państwa góralskiego. Pod koniec wojny ukrywał się w Tatrach w jednym z szałasów na Polanie na Stołach[4], potem zszedł w dolinę i przebywał w domu brata Juliana na Nędzówce[5] w Kościelisku. Tam został pojmany przez oddział Armii Krajowej Kurniawa i powieszony[6][7] za zdradę.
Został pochowany na cmentarzu parafialnym w Kościelisku[8]. Na Nowym Cmentarzu w Zakopanem istnieje grób rodziny Krzeptowskich[9] (nr kwatery – nr pasa grobów – kolejność w danym pasie: V-16-6), na którym istnieje nazwisko Wacława Krzeptowskiego, jednak inskrypcja ta ma charakter symboliczny.
Przypisy
- ↑ a b Sławek Zagórski: Goralenvolk. Nazistowski „naród” w Polsce. interia.pl. [dostęp 2013-11-28].
- ↑ a b Piotr Nehring: Goralenvolk – górale gubernatora Franka. „Ale Historia” poleca książkę „Krzyżyk niespodziany. Czas Goralenvolk”. wyborcza.pl, 24 kwietnia 2017. [dostęp 2017-04-24].
- ↑ BartłomiejB. Kuraś BartłomiejB., PawełP. Smoleński PawełP., Krzyżyk niespodziany: czas Goralenvolk, Wydanie I, Wołowiec: Wydawnictwo "Czarne", 2017, s. 55, ISBN 978-83-8049-458-9 [dostęp 2024-03-15] .
- ↑ O Goralenvolku na stronie wsi Skomielna Biała.
- ↑ Józef Pitoń: Projekt Pilecki. Relacje. auschwitzmemento.pl. [dostęp 2024-03-28].
- ↑ Jarosław Gdański, Na progu kolaboracji, Pomocnik Historyczny, 25.08.2007, s. 7.
- ↑ Goralenvolk – Historia.
- ↑ Józef Krzeptowski-Jasinek. Gdzie pochowano Wacława Krzeptowskiego. „Na Placówce”. 1 (41), s. 14–15, 2010.
- ↑ Maciej Pinkwart, Janusz Zdebski: Nowy cmentarz w Zakopanem – Przewodnik biograficzny. Warszawa-Kraków: Wydawnictwo PTTK „Kraj”, 1988.
Linki zewnętrzne
- Opis śmierci Wacława Krzeptowskiego. wiadomosci.onet.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-04-22)].
- Biuletyn Krajowy 1944, nr 106 (28 października), z Podhala – Wacław Krzeptowski poszukiwany przez gestapo.
- Małopolska Agencja Prasowa. R.1, nr 28 (16 września 1943), „Wacuś” Krzeptowski i towarzysze, właściwi twórcy Goralenvolku!!
- VIAF: 2103150567606106370008
- PLWABN: 9810590250105606