Władimir Arsienjew
![]() Władimir Arsienjew | |
Imię i nazwisko | Władimir Kławdijewicz Arsienjew |
---|---|
Data i miejsce urodzenia | 10 września 1872 |
Data i miejsce śmierci | 4 września 1930 |
Narodowość | rosyjska |
Dziedzina sztuki | literatura |
Epoka | proza |
Muzeum artysty | Władywostok, Arsienjew |
Ważne dzieła | |
Dersu Uzała | |
![]() | |
Strona internetowa |
Władimir Kławdijewicz Arsienjew (ros. Владимир Клавдиевич Арсеньев; ur. 29 sierpnia?/10 września 1872 w Petersburgu, zm. 4 września 1930 we Władywostoku) – rosyjski oficer, etnograf, badacz Dalekiego Wschodu, pisarz.
Życiorys
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9a/Marka_Arsenev_40_kopeek.jpg/200px-Marka_Arsenev_40_kopeek.jpg)
Urodził się w St. Petersburgu w wielodzietnej rodzinie. Jego ojciec pracował na kolei. W 1892 Władimir wstąpił do szkoły junkrów piechoty w St. Petersburgu. Jednym z wykładowców w szkole był brat znanego ówcześnie, rosyjskiego podróżnika Grigorija Grum-Grżimaiły, który zainteresował chłopca podróżami i geografią oraz skierował jego uwagę na Daleki Wschód. Po ukończeniu szkoły Arsienjew otrzymał przydział służbowy do Polski. Pierwsze lata służby wojskowej 1896-1900 spędził jako podporucznik w Łomży. Często odbywał wędrówki nad rzekami Biebrzą i Narwią. Od 1900 służył we Władywostoku. Od 1902 organizator ekspedycji naukowo-badawczych na rosyjski Daleki Wschód. Od 1909 członek Cesarskiego Towarzystwa Geograficznego. Zmarł na zapalenie płuc w czasie kolejnej swojej wyprawy naukowej nad dolny Amur w roku 1930.
Twórczość
Bazując na swoich notatkach podróżniczych, uprawiał pisarstwo krajoznawcze, reportaże z podróży, szkice. Debiutował cyklem reportaży Z dziennika podróży (1910-1912). Tematyka dalekowschodnia i podróże stanowią główny motyw jego kolejnych powieści: Po Kraju Ussuryjskim (1921), Dersu Uzała (1923), Na bezdrożach tajgi (1927) W górach Sichote-Aliń (1937). Pisarz harmonijnie połączył w nich informacje naukowe (geologia, etnografia) o rosyjskimi Dalekim Wschodzie z poetyckimi pejzażami, przygodami i opisem życia tubylców.
W 2007 rosyjskie wydawnictwo „Karski” po raz pierwszy opublikowało pełne wydanie wszystkich dzieł Arsienjewa.
Dersu Uzała
Jego najsławniejsze książki to Po Kraju Ussuryjskim (1921) i Dersu Uzała (1923) – barwna relacja z wypraw do Krainy Ussuryjskiej odbytych w latach 1902–1908. W trakcie pierwszej z tych wypraw Arsienjew poznał Dersu Uzałę, myśliwego z plemienia Nanajów (Goldów), który został jego przewodnikiem po tajdze i bliskim przyjacielem.
Książkę ekranizowano dwukrotnie: Dersu Uzała (1961), wersja radziecka w reżyserii Agasi Babajana (Агаси Бабаян) i Dersu Uzała (1975), bardziej znana wersja japońsko-rosyjska, którą wyreżyserował Akira Kurosawa. Film dostał liczne nagrody na festiwalach filmowych w ZSRR, USA (Oscar 1975) i innych krajach, a także znalazł się na watykańskiej liście najlepszych filmów w historii kina jako „wartościowy”.
W domu rodzinnym Arsienjewa we Władywostoku znajduje się poświęcone mu muzeum oraz jego pomnik. Imieniem Arsienjew nazwano nieduże miasto w Kraju Nadmorskim (gdzie też mieści się muzeum) i lodowiec.
Życie prywatne
Władimir Arsienjew umierając w wieku 57 lat pozostawił żonę Margeritę N. Arsienjewną. Została ona aresztowana w 1934 i w 1937 oskarżona o przynależność do podziemnej organizacji szpiegowsko-dywersyjnej, której przywódcą miał być jej zmarły mąż. 21 sierpnia 1938, po trwającej 10 minut rozprawie, sąd wojskowy skazał ją na śmierć. Wyrok został wykonany natychmiast. Córka z tego małżeństwa – Natalia, została aresztowana w kwietniu 1941 i zesłana do Gułagu[1].
Przypisy
- ↑ Vladimir Arseniev. [w:] ONG [on-line]. 23 lipca 2009. [dostęp 2010-08-12]. (hiszp.).
Bibliografia
- Florian Nieuważny (red.): Słownik pisarzy rosyjskich. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1994, s. 30. ISBN 83-214-0961-X.
- Pisatieli Dalniego Wostoka. Biobibliograficzieskij sprawocznik. Chabrowsk: Chabrowskaja Krajewaja uniwiersiteckaja bibłotieka, 1989. [1]
Linki zewnętrzne
- Strona poświęcona Władimirowi Arsienjewowi. v-k-arseniev.ru. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-05-06)]. (ros.)
- Dersu Uzała
- ISNI: 0000000121405750
- VIAF: 77113042
- LCCN: n85001652
- GND: 118848208
- NDL: 00431777
- LIBRIS: sq461n5b0r25rx9
- BnF: 11889235q
- SUDOC: 026692392
- SBN: CFIV086841
- NLA: 35777685
- NKC: jn19990210063
- RSL: 000082877
- BNE: XX887809
- NTA: 071749381
- BIBSYS: 90169774
- CiNii: DA02013637
- Open Library: OL201135A
- PLWABN: 9810630374805606
- NUKAT: n98021687
- J9U: 987007280184105171
- LNB: 000098693
- ΕΒΕ: 110071
- BLBNB: 000398267
- KRNLK: KAC200803687
- LIH: LNB:K/j;=BW