Vladimír Clementis
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | 20 września 1902 |
---|---|
Data i miejsce śmierci | 3 grudnia 1952 |
Minister spraw zagranicznych Republiki Czechosłowackiej | |
Okres | od 1948 |
Przynależność polityczna | |
Poprzednik | Jan Masaryk |
Następca | |
Odznaczenia | |
![]() ![]() |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5f/Clementis_a_Masaryk.jpg/240px-Clementis_a_Masaryk.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0f/Tisovec%2C_Clementisovo_n%C3%A1m%C4%9Bst%C3%AD_01.jpg/240px-Tisovec%2C_Clementisovo_n%C3%A1m%C4%9Bst%C3%AD_01.jpg)
Vladimír Clementis (ur. 20 września 1902 w Tisovcu, zm. 3 grudnia 1952 w Pradze) – czechosłowacki polityk komunistyczny słowackiego pochodzenia. W latach 1948–1950 minister spraw zagranicznych Republiki Czechosłowackiej. Bohater Czechosłowackiej Republiki Socjalistycznej.
Życiorys
W latach 1921–1925 studiował prawo na Uniwersytecie Karola w Pradze, 1924 wstąpił do KPCz, 1926–1930 był pomocnikiem adwokata, a 1931–1939 adwokatem w Bratysławie. Jednocześnie 1935–1938 był posłem do Zgromadzenia Narodowego. W 1939 udał się do Francji, a 1940–1945 przebywał w Wielkiej Brytanii, 1942 został włączony przez prezydenta Beneša w skład Czechosłowackiej Rady Narodowej na uchodźstwie (w Londynie), od kwietnia 1945 był sekretarzem ministerstwa spraw zagranicznych Czechosłowacji.
W 1939 został wykluczony z KPCz, 1945 przyjęty ponownie, 1945–1951 był posłem do Zgromadzenia Narodowego. Po nagłej śmierci ministra spraw zagranicznych Jana Masaryka w marcu 1948 został jego następcą (do marca 1950), jednocześnie 1949–1951 był członkiem KC KPCz. 3 lutego 1951 został aresztowany, następnie skazany na śmierć w procesie Rudolfa Slánský’ego i jego rzekomych wspólników w spisku przeciw władzom KPCz w listopadzie 1952 i następnie powieszony. W 1963 pośmiertnie zrehabilitowany.
W 1947 otrzymał Order Odrodzenia Polski I klasy[1].
Upamiętnienie
- W Tisovcu zachował się rodzinny dom V. Clementisa - parterowa, drewniana budowla konstrukcji zrębowej, pochodząca z końca XIX w., w znacznym stopniu zrekonstruowana. Urządzono w nim ekspozycję muzealną poświęconą życiu i działalności polityka[2].
- W 1972 w Tisovcu, na placu koło szkoły noszącej imię V. Clementisa, stanął jego pomnik[3][4].
Przypisy
- ↑ Wojciech Stela: Polskie ordery i odznaczenia (Vol. I). Warszawa: 2008, s. 47.
- ↑ Milan Gajdoš: Pamiatky na Dr. Clementisa [w:] "Krásy Slovenska" R. LIV, nr 7/1977, s. 327
- ↑ Mesto Tisovec - Kultúrne pamiatky [online], tisovec.com [dostęp 2020-09-28] .
- ↑ Kultúrne pamiatky - Oficiálna stránka mesta Tisovec [online], tisovec.com [dostęp 2020-09-28] .
Bibliografia
- Nikita Pietrow, Nowy ład Stalina. Sowietyzacja Europy 1945–1953, Warszawa 2015.
- Kronika XX wieku, red. Marian Michalik, Warszawa 2000.
- Vladimír Clementis, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2022-10-05] (ang.).
- http://www.totalita.cz/vysvetlivky/o_clementisv.php (czes.)
- PWN: 3887046
- Britannica: biography/Vladimir-Clementis
- NE.se: vladimir-clementis
- SNL: Vladimír_Clementis
- DSDE: Vladimír_Clementis
- Hrvatska enciklopedija: 12097