Teofil Merunowicz
![]() Teofil Merunowicz (przed 1913) | |||
Data i miejsce urodzenia | 1846 | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce śmierci | 11 grudnia 1919 | ||
Miejsce spoczynku | |||
Zawód, zajęcie | dziennikarz | ||
Narodowość | polska | ||
Alma Mater | Uniwersytet Lwowski (studia nie ukończył) | ||
Wyznanie | |||
Małżeństwo | Wiktoria Merunowiczówna, Adolfiną z Morwiców | ||
Dzieci | Marian, Jan, Maria (Krukowska) | ||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/07/%D0%9F%D0%B0%D0%BC%27%D1%8F%D1%82%D0%BD%D0%B8%D0%BA_%D0%BD%D0%B0_%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BB%D1%96_%D0%A2%D0%B5%D0%BE%D1%84%D1%96%D0%BB%D1%8F_%D0%9C%D0%B5%D1%80%D1%83%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0.jpg/220px-%D0%9F%D0%B0%D0%BC%27%D1%8F%D1%82%D0%BD%D0%B8%D0%BA_%D0%BD%D0%B0_%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BB%D1%96_%D0%A2%D0%B5%D0%BE%D1%84%D1%96%D0%BB%D1%8F_%D0%9C%D0%B5%D1%80%D1%83%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0.jpg)
Teofil Merunowicz (ur. 1846 we Lwowie, zm. 11 grudnia 1919 tamże) – poseł do Sejmu Krajowego Galicji V, VI, VII, VIII i IX kadencji (1882–1913), sekretarz rady powiatowej we Lwowie, dziennikarz. Był również w latach 1897–1907 posłem do austriackiej Rady Państwa. Pierwszy prezes Towarzystwa Dziennikarzy Polskich i pierwszy prezes Towarzystwa Związku urzędników Rad powiatowych w Galicji.
Życiorys
Urodził się w ruskiej rodzinie wyznania greckokatolickiego (obrządek zachował do końca życia). W wieku 17 lat wziął udział w powstaniu styczniowym, 2 lipca 1863 został ranny pod Radziwiłłowem (3 września pod Panasówką)[1], za co został aresztowany i skazany na trzy miesiące pobytu w austriackiej twierdzy Kufstein. W latach 1874–1875 był redaktorem naczelnym dziennika „Ojczyzna”[2]. W latach 1871–1879 był redaktorem solidarystycznego dwutygodnika dla wsi „Zgoda”[1], od 1893 – przewodniczącym Towarzystwa Dziennikarzy Polskich we Lwowie[3]. Przez 40 lat był dziennikarzem „Gazety Narodowej”[4]. Początkowo reprezentował poglądy demokratyczne, a później zbliżył się do obozu Podolaków[5]. Zwalczał ruch syjonistyczny i próby polsko-ukraińskiego porozumienia[3]. Był propagatorem braterstwa polsko-ruskiego. W parlamencie był jednym z czołowych polityków klubu tzw. demokratów bezprzymiotnikowych[5]. Sprawował także urząd wiceprezydenta Lwowa[5]. Autor książki pt. Wewnętrzne sprawy Galicy (wyd. Lwów 1876). Podczas inwazji rosyjskiej opublikował[4] artykuł Rola Polaków w Wiedniu, ogłoszony w listopadzie 1914 w „Dzienniku Polskim”, wskutek czego po uwolnieniu Lwowa w 1915 został przez władzę austriackie postawiony przed sąd wojskowy i więziony na jeden rok za «zdradę stanu»[6], co podkopało bardzo jego zdrowie. Zmarł 11 grudnia 1919 w 75 roku życia[4] we Lwowie[7]. Obrzęd pogrzebowy był zaplanowany w sobotę 13 grudnia o godz. 2 po południu z domu żałoby przy ul. Kochanowskiego na Cmentarzu Łyczakowskim[4], gdzie Teofil Merunowicz został pochowany[7].
Życie prywatne
Był bratem Był bratem Józefa[8]. Miał córkę Marię, żonę urzędnika Galicyjskiego banku ziemskiego w Łańcucie (zm. 1912)[9].
Przypisy
- ↑ a b Zdrada, s. 455.
- ↑ Aleksander (1882-1931) Wyd.A.(1. 1. ) W. Skrzyński Aleksander (1882-1931) Wyd.A.(1. 1. ) W., Teofil (1846-1919) RedT.(1. 1. ) R. Merunowicz Teofil (1846-1919) RedT.(1. 1. ) R., Ojczyzna. Dziennik polityczny, ekonomiczny i literacki. R. 1, nr 9 (9 stycznia 1875), [Aleksander Skrzyński], 1874 [dostęp 2017-11-08] .
- ↑ a b Merunowicz Teofil, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2013-03-31] .
- ↑ a b c d † Teofil Merunowicz. „Kurier Lwowski”. 339, s. 4, 13 grudnia 1919.
- ↑ a b c Jan Stapiński (oprac. Janusz Albin, Józef Ryszard Szaflik): Listy Jana Stapińskiego z lat 1895–1928. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1977, s. 53.
- ↑ Zdrada, s. 456.
- ↑ a b Zdrada, s. 457.
- ↑ Zgon wybitnego lekarza. „Nowości Illustrowane”. Nr 16, s. 7, 20 kwietnia 1912.
- ↑ Z żałobnej karty. „Kurjer Lwowski”. 439, s. 5, 24 września 1912.
Bibliografia
- Sylweta Merunowicza. „Kurjer Lwowski”. 273, s. 2, 2 października 1900.
- StanisławS. Grodziski StanisławS., Sejm Krajowy Galicyjski 1861-1914, Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe, 1993, ISBN 83-7059-052-7, OCLC 830051670 .
- Wykaz Członków i Posłów Sejmu Krajowego Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na VI. peryod w roku 1892. Lwów, 1892.
- Nowi instruktorowie Kółek rolniczych. „Nowości Illustrowane”. 36, s. 7, 3 września 1910.
- Jerzy Zdrada: Merunowicz Teofil (1846–1919). W: Polski Słownik Biograficzny. T. XX. Wrocław — Warszawa — Kraków — Gdańsk: Zakład Narodowy Imienia Ossolińskich, Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, 1974, s. 455–457.
- Merunowicz Teofil, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2013-03-31] .
Linki zewnętrzne
- II Rzeczpospolita Polski, Litwy i Rusi. Dlaczego nie powstało wspólne państwo?
- Teofil Merunowicz – publikacje w bibliotece Polona
- PWN: 3939864