Szumen
![]() | |||||
| |||||
Państwo |
| ||||
---|---|---|---|---|---|
Obwód | |||||
Kmet | Krasimir Kostow | ||||
Wysokość | 184 m n.p.m. | ||||
Populacja (2023) • liczba ludności |
| ||||
Nr kierunkowy | 054 | ||||
Kod pocztowy | 9700 | ||||
Położenie na mapie obwódu Szumen ![]() | |||||
Położenie na mapie Bułgarii ![]() | |||||
![]() | |||||
| |||||
| |||||
Strona internetowa |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3d/Choumen_-_Bulgarie.jpg/240px-Choumen_-_Bulgarie.jpg)
Szumen (bułg. Шумен; 1950–1965 Kołarowgrad) – miasto w północno-wschodniej Bułgarii, założone w X wieku; administracyjny ośrodek obwodu Szumen. Ośrodek regionu rolniczego; przemysł spożywczy (tytoniowy, przetwórstwo owoców i warzyw, młynarstwo, piwowarstwo, olejarstwo), maszynowy, drzewny (wyrób mebli), skórzany; węzeł kolejowy i drogowy; ośrodek turystyczny. Z tego miasta z miejscowego uniwersytetu pochodzi kobiecy kwartet folkowy A Cappella Abagar. Według danych szacunkowych Ujednoliconego Systemu Ewidencji Ludności oraz Usług Administracyjnych dla Ludności, 15 września 2023 roku miejscowość liczyła 81 310 mieszkańców[1].
Historia
Miasto powstało na szlaku prowadzącym do Konstantynopola[2]. W 1444 roku król Władysław Warneńczyk zdobył twierdzę szumenską[3]. W XVIII–XIX wieku miasto stało się twierdzą zabezpieczająca Imperium Osmańskie przed atakami ze strony wojsk rosyjskich[2]. W 1849 roku zostały tu internowane polskie i węgierskie oddziały z Lajosem Kossuthem na czele, które po upadku Wiosny Ludów szukały schronienia w Turcji[2]. W 1882 roku powstał tu pierwszy browar w Bułgarii - „Shumensko pivo”[4]. Miasto było siedzibą powstałego w 1813 roku pierwszego stałego teatru[4] i orkiestry bułgarskiej[2].
W latach 1950 do 1966 roku Szumen nosił nazwę Kołarowgrad od nazwiska premiera Bułgarii Wasiła Kolarowa, a potem powrócił do starej[4].
W 2011 roku miasto liczyło 93 649 mieszkańców[4].
Polonica
- W 2004 roku w 550 rocznicę bitwy pod Warną i zdobycia twierdzy w Szumenie przed wejściem do jej ruin umieszczono tablicę na której umieszczono napis: „Tu 25 X 1444 roku zjednoczone siły krzyżowców pod wodzą polsko-węgierskiego króla Władysława III Jagiełły-Warneńczyka rozbiły turecki garnizon i przejęły szumeńską twierdzę. Szumen, 2004”[3].
- Aby upamiętnić internowanie 805 Polaków wraz z Józefem Bemem umieszczono tu tablicę na której umieszczono napis informujący, że mieszkali oni w mieście od listopada 1849 do maja 1851[3].
Zabytki i obiekty turystyczne w mieście i okolicy
- kompleks architektoniczny Twórcy państwa bułgarskiego
- Cerkiew Trzech Świętych Hierarchów w Szumenie
- Tombuł Dżamija – jeden z niewielu ocalałych w Bułgarii meczetów[5]
- ruiny zniszczonej przez wojska Władysława Warneńczyka twierdzy szumeńskiej[6]
- wieża zegarowa z połowy XVIII wieku[7]
- w okolicy znajduje się relief naskalny Jeździec z Madary wpisany w 1979 roku na listę światowego dziedzictwa UNESCO
- Pliska – w latach 681–893 stolica i główny ośrodek wojskowy, kulturalny, ekonomiczny i religijny państwa założonego przez Protobułgarów
Miasta partnerskie
Adapazarı, Turcja
Alicante, Hiszpania
Barnauł, Rosja
Chersoń, Ukraina
Debreczyn, Węgry
Filadelfia, Stany Zjednoczone
Helsinki, Finlandia
Kazań, Rosja
Mâcon, Francja
Miami, Stany Zjednoczone
Podolsk, Rosja
Tulcza, Rumunia
Zhengzhou, Chińska Republika Ludowa
Przypisy
- ↑ Таблица на населението по постоянен и настоящ адрес [online], Единна система за гражданска регистрация и административно обслужване на населението [dostęp 2024-01-09] (bułg.).
- ↑ a b c d H. Maruszczak: Bułgaria Warszawa PIW 1971 s. 292
- ↑ a b c Szulborska-Łukaszewicz J.: Festiwal teatralny „Nowy Bułgarski Dramat” w Szumen „Zarządzanie w Kulturze” 2006 nr 7 s. 173–191
- ↑ a b c d История, територия и население, „Община Шумен” [dostęp 2018-05-25] [zarchiwizowane z adresu 2018-05-26] (bułg.).
- ↑ E-przewodniki.pl - przewodniki wirtualne po świecie tworzone przez internautów. Przewodniki na komórki. [online], e-przewodniki.pl [dostęp 2018-05-25] (ang.).
- ↑ Szumen - Pomnik, Meczet i Twierdza [online], www.naszabulgaria.pl [dostęp 2018-05-25] [zarchiwizowane z adresu 2018-07-08] (pol.).
- ↑ Szumen, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2018-05-25] .
- p
- d
- e
|
- PWN: 3983610
- Britannica: place/Shumen
- SNL: Sjumen
- Catalana: 0064554