Sygnał zastępczy
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/b3/PKP-SZ.gif)
Sygnał zastępczy, Sz – kolejowy sygnał wzrokowy podawany poprzez wyświetlanie migającego białego światła, przy pomocy jednej z komór semafora świetlnego (o ile ma białą komorę), dodatkowego sygnalizatora na słupie semafora, albo oddzielnego urządzenia tzw. sygnalizatora sygnału zastępczego.
Sygnał zastępczy jest stosowany do wydania zezwolenia na jazdę w szczególnych sytuacjach, takich jak:
- kiedy nie ma możliwości podania zwykłego sygnału zezwalającego (np. z powodu awarii urządzeń, uniemożliwiającej wyłączenie sygnału „Stój”, lub gdy urządzenia nie zezwalają na podanie innego sygnału),
- kiedy sygnał podany na semaforze jest wątpliwy (wyświetlone światło bądź kombinacja świateł nie ma swojego odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach),
- kiedy w ogóle brak sygnału (semafor jest nieoświetlony).
W wymienionych sytuacjach sygnał zastępczy pozwala na przejechanie obok semafora bez dodatkowego pisemnego rozkazu z tym, że:
- w przypadku wyjazdu na tor lewy (przeciwny do zasadniczego) Sygnał zastępczy jest ważny wraz ze wskaźnikiem W24, w innym przypadku sygnał ten jest nieważny[1],
- jadąc w obrębie stacji kolejowej zawsze obowiązuje ograniczenie prędkości do 40 km/h[1],
- pociąg wyprawiony na tor szlakowy wyposażony w jednoodstępową (półsamoczynną) blokadę liniową ma obowiązek jechać z prędkością do 40 km/h w obrębie posterunku[1]
- jadąc na tor szlakowy wyposażony w czynną, nieunieważnioną wieloodstępową (samoczynną) blokadę liniową należy ograniczyć prędkość do 20 km/h do pierwszego semafora wskazującego sygnał zezwalający[1]
- w każdym przypadku należy przy tym jednak tak dobrać prędkość, by było możliwe natychmiastowe zatrzymanie składu w razie zauważenia przeszkody[1]
Użycie sygnału zastępczego, co wynika ze specyfiki sytuacji, w których jest stosowany, nie zależy od ustawień innych urządzeń sterowania ruchem (oraz nie wpływa na sygnał wyświetlany przez tarcze ostrzegawcze i powtarzacze). Bezpieczeństwo prowadzenia ruchu pociągów zależy wówczas wyłącznie od personelu kolei; przy użyciu sygnału zastępczego można bowiem np. wyprawić pociąg na zajęty odcinek toru, co normalnie uniemożliwiłyby urządzenia sterowania. Z tego powodu stosowanie sygnału wymaga szczególnej ostrożności i jest każdorazowo odnotowywane w odpowiednich dokumentach. Mimo to, w przeszłości, niejednokrotnie zdarzały się wypadki kolejowe wynikłe z nieuzasadnionego użycia sygnału zastępczego, jak np. katastrofa kolejowa pod Szczekocinami. To również stało się przyczyną zmiany zasad używania przedmiotowego sygnału[1].
Zobacz też
Przypisy
Linki zewnętrzne
- Instrukcja o prowadzeniu ruchu Ir-1, stan 7.11.2019
- § 63 „Prędkości jazdy pociągów” punkt 5, tabela najczęściej stosowanych ograniczeń prędkości
- § 64 „Postępowanie drużyny pociągowej w czasie jazdy pociągu” punkt 2 1) a)
- p
- d
- e
- Semafor
- Sygnał powtarzający
- Sygnał zastępczy
- Tarcza ostrzegawcza
- Tarcza manewrowa
- Tarcza rozrządowa
- Tarcza zaporowa
- Sygnały przy wykolejnicach
- Sygnały na obrotnicach i wagach
- Sygnał na stanowiskach przestawczych zestawów kołowych
- Sygnały drogowe
- Sygnały ogólnego stosowania dawane przez uprawnione osoby
- Sygnały dawane przez drużynę pociągową
- Rp 1
- Sygnały dawane przez dyżurnego ruchu
- Sygnały dawane przy próbie hamulców zespolonych
- Sygnały na pociągach i innych pojazdach kolejowych
- Pc5-LHS
- Sygnały alarmowe
- A 1r
- Wskaźniki kolejowe
- Kursywą wyróżniono artykuły dotyczące pojedynczych sygnałów
- Wikiprojekt:Transport szynowy