Stanisław Tondos
![]() | Zobacz też: inne znaczenia. |
![]() | |||
Data i miejsce urodzenia | 10 marca 1854 | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce śmierci | 22 grudnia 1917 | ||
Narodowość | polska | ||
Dziedzina sztuki | Malarstwo | ||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/75/Jacek_Malczewski_-_Portret_Stanis%C5%82awa_Tondosa.jpg/240px-Jacek_Malczewski_-_Portret_Stanis%C5%82awa_Tondosa.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e0/Gr%C3%B3bStanis%C5%82awaTondosa-CmentarzRakowicki-POL%2C_Krak%C3%B3w.jpg/240px-Gr%C3%B3bStanis%C5%82awaTondosa-CmentarzRakowicki-POL%2C_Krak%C3%B3w.jpg)
Stanisław Tondos (ur. 10 marca 1854 w Krakowie, zm. 22 grudnia 1917 tamże) – polski malarz pejzażysta.
Życiorys
Studiował w latach 1869–1875 w Szkole Sztuk Pięknych pod kierunkiem Jana Matejki i Władysława Łuszczkiewicza, naukę kontynuował w Wiedniu i Monachium. Artysta malował przede wszystkim akwarele przedstawiające pejzaże miejskie (weduty), posługiwał się również techniką olejną i pastelami. Najczęściej przedstawiał Kraków, malował też Warszawę, Poznań i Lwów, wyjeżdżał pracować do Wenecji, Wiednia, Norymbergi i Magdeburga. Jego prace mają współcześnie wartość dokumentalną, ilustrują bowiem wygląd nieistniejących budynków i całych zespołów architektonicznych.
Stanisław Tondos był zwolennikiem propagowania sztuki za pomocą kart pocztowych, jego prace były popularyzowane w tej formie przez wydawnictwo Salonu Malarzy Polskich. W 1886 roku przy współpracy z Juliuszem Kossakiem wydał tekę graficzną pt. Klejnoty m. Krakowa zawierającą reprodukcje 24 akwarel. Później z Wojciechem Kossakiem publikował kolejne cykle akwarel: Kościół Mariacki w Krakowie (1892), Wawel przeszłości skarbnica, siedziba Piastów i Jagiellonów (1910) i Kraków Legiony (1915–1917). W Krakowie wystawiał w Towarzystwie Przyjaciół Sztuk Pięknych, w Warszawie zaś w Towarzystwie Zachęty i w Salonie Krywulta. Otrzymał złote medale na wystawach pocztówek w Warszawie i w Paryżu w 1900, był też kierownikiem artystycznym czasopisma Świat.
Jego kariera przebiegała nie bez kłopotów. Na studiach profesor Jan Stanisławski uważał go za analfabetę artystycznego[1]. Później, gdy Tondos zdał sobie sprawę, że nie potrafi zadowalająco przedstawiać ludzkich postaci, zmuszony był do współpracy z Kossakami, którzy dla niego malowali sztafaż. Źródłem problemów był również wyjątkowo niski wzrost i nerwowy charakter artysty, którego utarczki z krakowskimi "andrusami" były tematem wielu anegdot i opowieści[2].
Miał syna Stanisława Michała (1895–1978), oficera Wojska Polskiego.
Galeria
- Widok z sieni bramy wjazdowej na krużganki zamku na Wawelu
- Fragment widoku kościoła św. Barbary z Ogrojcem
- Na Kazimierzu w Krakowie
- Akwarela przedstawiająca pałac Goetza w Brzesku
- Fragment Placu Wolnica w Krakowie, w głębi kościół Bożego Ciała (akwarela - ok. 1910)
Przypisy
Bibliografia
- Encyklopedia Krakowa. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000, s. 998-999. ISBN 978-83-01-13325-2.
- Sztuka.pl – biogram. [dostęp 2010-11-08]. (pol.).
Linki zewnętrzne
- Prace Stanisława Tondosa w Domu Aukcyjnym Agra-Art
- Pocztówki z reprodukcjami prac w bibliotece Polona
- PWN: 3988026