Schronisko PTTK „Murowaniec”
![]() | |||
![]() Schronisko „Murowaniec” (2011) | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Województwo | |||
Pasmo | Tatry, Karpaty | ||
Wysokość | 1500 m n.p.m. | ||
Data otwarcia | 12 lipca 1925 | ||
Właściciel | PTTK | ||
Położenie na mapie Tatr ![]() | |||
Położenie na mapie Karpat ![]() | |||
![]() | |||
| |||
Strona internetowa |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/41/Po%C5%9Bwi%C4%99cenie_schroniska_na_Hali_G%C4%85sienicowej_%281925%29.jpg/240px-Po%C5%9Bwi%C4%99cenie_schroniska_na_Hali_G%C4%85sienicowej_%281925%29.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4f/MurowaniecA342.jpg/240px-MurowaniecA342.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1f/Dolina_G%C4%85sienicowa_a7.jpg/240px-Dolina_G%C4%85sienicowa_a7.jpg)
Schronisko PTTK „Murowaniec” na Hali Gąsienicowej – obiekt noclegowy w Tatrach położony na wysokości 1500 m n.p.m., na Hali Gąsienicowej, od 2021 r. posiadający status schroniska[1][a]. Budynek jest własnością Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego i posiada obecnie 110 miejsc noclegowych w pokojach od 2- do 6-osobowych oraz w pokojach 10-osobowych[2]. Na terenie schroniska znajduje się dyżurka TOPR. Obiekt wpisany do rejestru zabytków pod numerem A-1396/M z 12 grudnia 2019 roku.
Historia schroniska
Schronisko „Murowaniec” powstało w latach 1921–1925 głównie staraniem Stanisława Osieckiego, prezesa Oddziału Warszawskiego Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego i wicemarszałka Sejmu (tablica pamiątkowa z 1969 roku). Pierwsze szkice budowli „z dużych głazów nieobrabianych na zewnątrz” nakreślił wiosną 1914 architekt Jan Witkiewicz Koszczyc. Autorami ostatecznego projektu byli Zdzisław Kalinowski i Karol Siciński.
Schronisko zostało zbudowane przez Wojsko Polskie. W budowę schroniska zostały zaangażowane następujące pododdziały WP:
- detaszowany pluton kompanii wysokogórskiej 3 pułku strzelców podhalańskich,
- detaszowana kompania 5 pułk saperów z Krakowa, która zbudowała drogę z Brzezin na Halę Gąsienicową o długości 1200 m i szerokości 2,5 m,
- detaszowany pluton 1 pułk saperów kolejowych z Krakowa, który zbudował kolejkę górską na Halę Gąsienicową dowożącą kamień i piasek do budowy schroniska,
- detaszowany pluton 1 pułku strzelców podhalańskich z Nowego Sącza, który budował schronisko.
Kamień węgielny pod budowę położono 24 lipca 1921[3]. W niedzielę 12 lipca 1925 miało miejsce uroczyste poświęcenie oraz otwarcie schroniska, dokonane przez prezydenta RP Stanisława Wojciechowskiego w obecności między innymi marszałka Senatu Wojciecha Trąmpczyńskiego i generała Mariusza Zaruskiego[4][5].
W latach 1950–1951 dobudowano zachodnie skrzydło i przerobiono wnętrze, powiększając obiekt do obecnych rozmiarów.
W 1963 schronisko uległo częściowemu spaleniu. W następnym roku zostało odbudowane, ale bez słynnej sali na poddaszu zwanej „Trumną”.
Od 1983 kierownikiem schroniska jest Andrzej Kusion, ratownik GOPR i TOPR, który przeprowadził modernizację obiektu.
U wejścia do schroniska wisi tablica poświęcona pamięci Adama Asnyka, wmurowana w 1929 roku, a odsłonięta w 1930 roku. Projekt z 1927 roku przewidywał wkucie jej w jedną ze skał nad Morskim Okiem. 12 grudnia 2019 roku budynek został wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego (nr rejestru A-1396/M)[6].
W pobliżu schroniska na Hali Gąsienicowej znajduje się m.in. Centralny Ośrodek Szkolenia PZA „Betlejemka”.
Szlaki turystyczne
Przy schronisku znajduje się bardzo duży węzeł znakowanych szlaków turystycznych:
– szlak niebieski z Kuźnic przez Boczań, Skupniów Upłaz i Przełęcz między Kopami do „Murowańca”, stąd dalej nad Czarny Staw Gąsienicowy i na Zawrat.
- Czas przejścia z Kuźnic do „Murowańca”: 2 h, ↓ 1:35 h
- Czas przejścia z „Murowańca” na Zawrat: 2:20 h, ↓ 1:50 h
– do Przełęczy między Kopami prowadzi też szlak żółty doliną Jaworzynką. Czas przejścia z Kuźnic do Murowańca tą drogą i dalej szlakiem niebieskim: 2 h (↓ 1:35 h)
– czarny do Drogi Oswalda Balzera w Brzezinach przez Psią Trawkę (6,4 km). Czas przejścia: ↓1:45 h, ↑ 2:15 h
– zielony do Wierchporońca przez Rówień Waksmundzką, Gęsią Szyję i Rusinową Polanę. Czas przejścia: 3:50 h, z powrotem 4:15 h
– żółty z Kasprowego Wierchu przez Gienkowe Mury i Roztokę Stawiańską do „Murowańca”, stąd doliną Pańszczycą na przełęcz Krzyżne.
- Czas przejścia z Kasprowego Wierchu do „Murowańca”: 1:05 h, ↑ 1:25 h
- Czas przejścia z „Murowańca” na Krzyżne: 2:45 h, ↓ 2:05 h[7]
Schronisko „Murowaniec” jest wygodnym i popularnym punktem początkowym do przejścia uważanej za najtrudniejszy tatrzański szlak Orlej Perci, na którą można wejść od przełęczy Krzyżne (żółty szlak) albo jednym z kilku odcinków łącznikowych od Czarnego Stawu Gąsienicowego, do którego prowadzi niebieski szlak.
Uwagi
- ↑ Decyzja TS-II.8221.10.2021.BP z dnia 21.05.2021
Przypisy
- ↑ Centralna Ewidencja i Wykazy w Turystyce. Centralny Wykaz Obiektów Hotelarskich (CWOH). Ministerstwo Sportu i Turystyki. [dostęp 2020-09-01]. (pol.).
- ↑ Murowaniec - Oferta [online] [dostęp 2021-03-17] .
- ↑ Polskie Towarzystwo Tatrzańskie, Ulotka, maj 1923 [dostęp 2020-01-28] .
- ↑ Otwarcie schroniska na Hali Gąsienicowej, „Czas” Nr 159 z 13 lipca 1925 r., s. 3.
- ↑ Poświęcenie schroniska na Hali Gąsienicowej. „Nowości Illustrowane”. Nr 29, s. 15, 18 lipca 1925.
- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo śląskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 23 lipca 2024, s. 171 [dostęp 2021-09-17] .
- ↑ Tatry. Zakopane i okolice. Mapa w skali 1:27 000. Warszawa: ExpressMap Polska, 2005. ISBN 83-88112-35-X.
Bibliografia
- „Polska Zbrojna”, nr 193 z 16.07.1925 i nr 212 z 04.08.1925 r.
- Zarys Historii Wojennej Formacji Polskich 1918–1920 „5 Pułk Saperów”, str. 51.
Linki zewnętrzne
- Strona schroniska „Murowaniec”
- p
- d
- e
Polska |
|
---|---|
Słowacja |
|