Saris (Palestyna)
![]() | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Dystrykt | Dystrykt Jerozolimy | ||
Wysokość | 675 m n.p.m. | ||
Populacja (1945) • liczba ludności |
| ||
Data zniszczenia | 16 kwietnia 1948 | ||
Powód zniszczenia | atak Hagany | ||
Obecnie | Szo’ewa, Szoresz | ||
Położenie na mapie Mandatu Palestyny ![]() | |||
![]() | |||
| |||
Strona internetowa |
Saris (arab. ساريس) – nieistniejąca już arabska wieś, która była położona w Dystrykcie Jerozolimy w Mandacie Palestyny. Wieś została wyludniona i zniszczona podczas wojny domowej w Mandacie Palestyny, po ataku żydowskiej organizacji paramilitarnej Hagana w dniu 16 kwietnia 1948.
Położenie
Saris leżała wśród Wzgórz Judzkich, na zachód od miasta Jerozolima. Według danych z 1945 do wsi należały ziemie o powierzchni 10 699 ha. We wsi mieszkało wówczas 560 osób[1].
własność gruntów | powierzchnia gruntów (hektary) |
---|---|
Arabowie | 10 427 |
Żydzi | 132 |
publiczne | 140 |
Razem | 10 699 |
Rodzaj użytkowanych gruntów | Arabowie (hektary) | Żydzi (hektary) |
---|---|---|
uprawy oliwek | 415 | 0 |
uprawy nawadniane | 366 | 0 |
uprawy zbóż | 3 707 | 123 |
nieużytki | 6 484 | 9 |
zabudowane | 10 | 0 |
Historia
Przebiegał tędy ważny szlak handlowy z Jerozolimy na równinę Szaron do portów na wybrzeżu Morza Śródziemnego. W 1596 w Saris mieszkało 292 osoby, które utrzymywały się z uprawy pszenicy, jęczmienia, oliwek i winorośli, oraz hodowli kóz i produkcji miodu[2].
W okresie panowania Brytyjczyków Saris była niewielką wsią położoną na wzgórzu porośniętym winnicami i gajami oliwkowymi. We wsi znajdowała się szkoła dla chłopców oraz jeden meczet[1].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/pl/timeline/m5wmujt8j2a5odbp6ulbuuko3mdzb44.png)
Podczas wojny domowej w Mandacie Palestyny wieś była bazą arabskich sił Armii Świętej Wojny, które atakowały żydowskie konwoje do Jerozolimy. Gdy 9 kwietnia 1948 oddziały żydowskich organizacji paramilitarnych Irgun i Lechi dopuściły się masakry w Dajr Jasin, mieszkańcy wsi Saris uciekli, obawiając się powtórzenia pogromu w ich wiosce[1]. W dniu 16 kwietnia opuszczoną wieś zaatakowały siły żydowskiej Brygady Harel (Hagana). Aby uniemożliwić wykorzystanie wioski do stworzenia ufortyfikowanej pozycji obronnej, Żydzi wysadzili wszystkie domy. Ocalał jedynie muzułmański cmentarz[3].
Miejsce obecnie
Na gruntach należących do Saris powstał w 1948 moszaw Szoresz, a w 1950 sąsiedni moszaw Szo’ewa.
Palestyński historyk Walid Chalidi, tak opisał pozostałości wioski Saris: „Teren jest pokryty kamiennym gruzem, spomiędzy którego wystają żelazne pręty. Zachowało się wiele otwartych wejść do podziemi i kilka jaskiń. Wokół rosną liczne drzewa, w tym cyprysy, drzewa migdałowe i inne. Opuszczony gaj drzew migdałowych znajduje się po wschodniej stronie. W połowie stoku znajdują się pozostałości sztucznego basenu”[1].
Przypisy
- ↑ a b c d Welcome To Saris. [w:] Palestine Remembered [on-line]. [dostęp 2011-05-10]. (ang.).
- ↑ Claude Reignier, H.H. Kitchener: The Survey of Western Palestine: memoirs of the topography, orography, hydrography, and archaeology. London: Committee of the Palestine Exploration Fund., 1881, s. 112. (ang.).
- ↑ Palmach Information Centre: The capture of Saris. [dostęp 2008-09-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-02-07)]. (ang.).
- p
- d
- e
Dystrykt Akki |
|
---|---|
Dystrykt Bajsanu |
|
Dystrykt Beer Szewy |
|
Dystrykt Dżaninu |
|
Dystrykt Gazy |
|
Dystrykt Hajfy |
|
Dystrykt Hebronu | |
Dystrykt Jafy |
|
Dystrykt Jerozolimy |
|
Dystrykt Nazaretu | |
Dystrykt Ramli |
|
Dystrykt Safedu |
|
Dystrykt Tyberiady |
|
Dystrykt Tulkarm |
|
- Zobacz też: wojna domowa w Palestynie
- I wojna izraelsko-arabska