STS Fryderyk Chopin
![]() | Ten artykuł dotyczy żaglowca. Zobacz też: Fryderyk Chopin. |
![]() Fryderyk Chopin pod żaglami (Madera, 2011). | |||
Bandera |
| ||
---|---|---|---|
Numer na żaglu | PZ-2777 | ||
Znak wywoławczy | SPS2298 | ||
Port macierzysty | Szczecin | ||
Właściciel | Od 15 czerwca 2011 firma 3Oceans | ||
Armator | 3Oceans | ||
Dane podstawowe | |||
Materiał | stal | ||
Historia | |||
Stocznia | Dora Gdynia | ||
Data budowy | 1992 | ||
Dane techniczne | |||
Wyporność | 400 t | ||
Liczebność załogi | maksymalnie 52 (w tym osiem osób załogi stałej) | ||
Długość całkowita (L) | 55,5 m | ||
Długość kadłuba | 44,5 m | ||
Szerokość (B) | 8,5 m | ||
Zanurzenie (D) | 3,8 m | ||
Pojemność brutto | 306 GT | ||
Ożaglowanie | |||
Typ ożaglowania | bryg | ||
Liczba żagli | 23 | ||
Powierzchnia ożaglowania | 1200 m² | ||
Wysokość masztów | 37 | ||
Liczba masztów | 2 | ||
Napęd mechaniczny | |||
Silnik | Scania | ||
Moc silnika | 538 KM | ||
Prędkość maks. | 16 w. | ||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8f/POL_STS_Chopin_04.jpg/240px-POL_STS_Chopin_04.jpg)
STS Fryderyk Chopin – polski żaglowiec, stalowy bryg, zbudowany według projektu Zygmunta Chorenia.
Historia i rejsy
Żaglowiec został wybudowany w Gdyni przez Fundację Międzynarodowa Szkoła pod Żaglami kapitana Krzysztofa Baranowskiego. Jego projektantem był polski konstruktor żaglowców Zygmunt Choreń, który poza „Fryderykiem Chopinem” zaprojektował także m.in. „Pogorię” (1980), „Dar Młodzieży” (1982) i „Iskrę II” (1982). Podniesienie bandery miało miejsce przy Skwerze Kościuszki w Gdyni – 29 lutego 1992 roku[1]. Niedługo potem bryg wyszedł w swój pierwszy rejs wraz z grupą młodzieży pozyskanej w wyniku konkursowego naboru[2], w ramach Międzynarodowej Szkoły pod Żaglami, z pierwotnym celem rejsu na Karaiby, a następnie wzięcia udziału w regatach Columbus z okazji obchodów 500-lecia odkrycia Ameryki przez Krzysztofa Kolumba, w których zajął III miejsce. Podczas tego dziewiczego rejsu, w Kanale Kilońskim, miał miejsce pożar w maszynowni – z powodu nadmiernych drgań silnika nastąpiło urwanie jednego z manometrów układu zasilania ropą, w wyniku czego powstała łatwopalna chmura, która po opadnięciu na silnik zapaliła się. Pożar został szybko ugaszony, ale spowodowało to konieczność rezygnacji z pierwotnego planu odwiedzenia Karaibów. Żaglowiec został odholowany do wyjścia z Kanału na Elbę. W trakcie tej podróży zdołano prowizorycznie naprawić uszkodzenie, ale dla jej dokończenia żaglowiec wszedł do Hamburga, gdzie przez około tydzień stał przy reprezentacyjnym nadbrzeżu Landungsbrücken w dzielnicy Sankt Pauli[3]. Po ponownym podjęciu rejsu Elbą w kierunku Morza Północnego, po około godzinie, zauważono możliwość powtórzenia się tej samej awarii, stąd żaglowiec zawinął do Cuxhaven u jej ujścia. Tu, ściągnięta z Polski ekipa stoczniowa gruntownie dokonała naprawy gwarancyjnej, usuwając przyczynę nienormalnych drgań silnika. Po jej zakończeniu żaglowiec przez Kanał La Manche wyszedł na Atlantyk, gdzie na wysokości przejścia pomiędzy Irlandią a Wielką Brytanią dokonany został zwrot z celem wejścia do Glasgow, gdzie miała być zaokrętowana grupa młodzieży angielskiej dla współudziału w Columbusie. Po drodze zatrzymano się na kilka dni w Befaście oraz zakotwiczono na dwa dni przy wyspie Arran dla uzgodnienia kwestii organizacyjnych związanych z wejściem do Glasgow. Na tej drodze żaglowiec zatrzymał się na kilka dni w Greenock w trakcie których miała miejsce wycieczka młodzieży do stolicy Szkocji – Edynburga. Podczas dalszego rejsu do Glasgow na pokład weszła ekipa BBC, która nakręciła program „Blue Petera” dla młodzieży angielskiej[4].
29 października 2010 roku żaglowiec stracił na Atlantyku oba maszty podczas sztormu o sile 11 stopni w skali Beauforta i zaczął dryfować w odległości ok. 160 km na południowy zachód od wysp brytyjskich Scilly z 47 osobami na pokładzie[5]. 1 listopada 2010 żaglowiec został odholowany do Falmouth, portu leżącego na południowo-zachodnim krańcu Anglii, w Kornwalii[6]. W wyniku decyzji o „odmowie promesy” od ubezpieczyciela i „odmowie wypłaty odszkodowania” przez PZU, żaglowiec został aresztowany 6 grudnia 2010 roku przez Sąd Morski w Londynie jako zabezpieczenie wysokiego długu wobec właściciela kutra rybackiego „Nova Spero”, który doholował żaglowiec do portu w Falmouth[7].
Orzekając w sprawie wypadku, Izba Morska w Szczecinie nie dopatrzyła się żadnych uchybień ze strony kapitana żaglowca (którym był w tym rejsie Ziemowit Barański) czy załogi. Za przyczyny złamania obu masztów uznała okoliczności niezależne od człowieka (warunki atmosferyczne i prawdopodobne uderzenie bukszprytem i delfiniakiem w nieustalony, duży przedmiot unoszący się na wodzie). Izba wysoko oceniła zachowanie i profesjonalizm kapitana w awaryjnej sytuacji[8].
Od stycznia do czerwca 2011 roku trwał remont w brytyjskiej stoczni A&P. Główne koszty mieli pokryć armator, ubezpieczyciel, grupa sympatyków żaglowca zarejestrowana jako inicjatywa „Postaw Piwo Chopinowi”, darczyńcy i polscy przemysłowcy[9]. W kwietniu 2011 roku, przy nabrzeżu stoczniowym Queens Wharf, zostały zamontowane wyremontowane maszty żaglowca. Wcześniej został odbudowany bukszpryt. Rozpoczął się również montaż „uzbrojonych” wcześniej na nabrzeżu rei. W tym ostatnim etapie remontu pomagali uczniowie Zespołu Szkół Morskich w Kołobrzegu. W maju żaglowiec przepłynął do boi na środku Falmouth Bay. Znajdował się jednak nadal pod aresztem w związku z procesem przed Królewskim Sądem Morskim dotyczącym sporu pomiędzy armatorem jednostki a armatorami kutra Nova Spero, który holował żaglowiec do Falmouth po wypadku. Żaglowiec miał założonych siedem z szesnastu rei, reszta ożaglowania została zajęta przez stocznię A&P jako zabezpieczenie kosztów remontu.
17 czerwca 2011 w stoczni A&P w Falmouth, gdzie remontowany był Fryderyk Chopin, wybuchły butle z acetylenem i spowodowały groźny pożar na terenie stoczni. Pożar szalał w pobliżu niezamontowanych jeszcze rei żaglowca, jednak szczęśliwie nie spowodował ich uszkodzenia[10].
Współcześnie
Niebieska Szkoła i rejsy czarterowe
Osobny artykuł: Niebieska Szkoła.
W czerwcu 2011 roku Europejska Wyższa Szkoła Prawa i Administracji w Warszawie sprzedała żaglowiec firmie 3Oceans, powiązanej z Piotrem Kulczyckim[11]. Nowy armator, po wyremontowaniu statku i wpłaceniu kaucji na poczet zabezpieczenia ewentualnej wypłaty związanej ze sporem sądowym z Nova Speero, odebrał go w czerwcu 2011 z portu w Falmouth i od tego czasu statek ponownie zaczął regularnie odbywać rejsy[12]. Pod nowym zarządem statek jest czarterowany na prywatne rejsy oraz odbywają się na nim rejsy w ramach „Niebieskiej Szkoły”[13]. W 2018 za realizację Niebieskiej Szkoły armator statku otrzymał Nagrodę im. Kapitana Leszka Wiktorowicza[14], a w 2023 nagrodę tę przyznano samemu programowi Niebieska Szkoła[15].
The Tall Ships’ Races
Osobny artykuł: The Tall Ships’ Races.
W 2012 roku STS Fryderyk Chopin dowodzony przez kpt. Tomasza Ostrowskiego wygrał Tall Ship’s Races 2012 na trasie Saint-Malo – Lizbona – Kadyks – A Coruña – Dublin. Było to pierwsze zwycięstwo polskiego żaglowca w klasie A (największych jednostek) od 1989 roku[16]. Wcześniej te prestiżowe regaty wygrywały STS Pogoria, ORP Iskra II oraz STS Dar Młodzieży. Statek powtórzył ten sukces na Tall Ship’s Races w roku 2015 oraz 2019[17].
Ponadto w regatach tych STS Fryderyk Chopin, jako jedyny w historii, trzy razy z rzędu otrzymał (w latach 2014, 2015 i 2016) prestiżową nagrodę Sail Training International Friendship Trophy, przyznawaną w tajnym głosowaniu wszystkich żaglowców – uczestników regat (każdy żaglowiec ma jeden głos) żaglowcowi, który uznany został za najbardziej przyczyniający się do rozwijania współpracy międzynarodowej i przyjaźni w czasie regat[18]. W 2019 żaglowiec został laureatem Boston Teapot Trophy[19]. W latach 2019, 2022 i 2023 trzykrotnie z rzędu (w latach 2020-2021 regaty nie odbyły się) wygrał Cape Horn Trophy, przyznawane najlepszemu żaglowcowi (według czasu skorygowanego) w klasie A w regatach The Tall Ships Races[20][21][22]. W 2024 Chopin uzyskał zarówno nagrodę Friendship Trophy, jak i wygrał całe regaty wśród żaglowców w klasie A[23].
Dane
- budowniczy: Stocznia Dora, Gdynia
- lata budowy: 1990–1992
- wodowanie: listopad 1990 (Gdynia)
- podniesienie bandery: 29 lutego 1992 (Gdynia, Skwer Kościuszki)
- armator: 3Oceans (wcześniej Europejska Wyższa Szkoła Prawa i Administracji, Międzynarodowa Szkoła pod Żaglami oraz Armatorski Dom Bankowy)
- port macierzysty: Szczecin (do 1993 Gdańsk)
- wymiary:
- długość całkowita: 55,47 m
- długość kadłuba: 44,06 m
- długość między pionami: 38,78 m
- szerokość: 8,71 m
- zanurzenie: 4,2 m
- wysokość masztów od KLW: 37 m
- wysokość boczna: 6,11 m
- pojemność: 306 BRT
- wyporność: 400 ton
- powierzchnia żagli: 1200 m²
- dziobowy ster strumieniowy
- silnik pomocniczy: silniki „Scania” – 538 KM
- załoga: maksymalnie 52 osoby, w tym 8 osób stałej załogi zawodowej
- osiągi:
- autonomiczność: 100 dni
- prędkość maksymalna: pod żaglami – 16 węzłów; na silniku – 12 węzłów[24]
Galeria
- STS Fryderyk Chopin
- STS Fryderyk Chopin w Świnoujściu
- STS Fryderyk Chopin na Bałtyku (30 czerwca 2009)
- Jedna z lin cumowniczych żaglowca
- Olinowanie
- Bloczki
- Widok na gdański port z głównego masztu żaglowca
W mediach
W 2012 roku na pokładzie statku nakręcono film dokumentalny Dzienniki z Niebieskiej Szkoły.
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Jacek Sieński, Szkoła życia pod żaglami; [w:] „Dziennik Bałtycki”, 31.01.1992, nr 26, s. 4.
- ↑ Halina Cywińska, Jedynaczka w „Szkole pod Żaglami”; [w:] „Express Ilustrowany”, 19.06.1992.
- ↑ Segler „Chopin” – Walzer auf den Wellen. Polens schönste Brigg an del Landungsbrücken; [w:] „Bild. Hamburg, 10.03.1992, s. 5.
- ↑ „The Harald”, Fine tuning for „Chopin” as tail ship sails in for Atlantic Race, 11 IV 1992, s. 5.
- ↑ Żaglowiec „Fryderyk Chopin” stracił maszt i dryfuje. „gazeta.pl”, 20100-29.
- ↑ (MJ), Przygoda na „Chopinie”, [w:] Express Ilustrowany”, 19.11.2010, s. 18.
- ↑ „Fryderyk Chopin” aresztowany w porcie Falmouth. Alert24.pl, 2010-12-07. [dostęp 2010-12-28].
- ↑ Agencja Interaktywna MindscapeA.I.M. Szczecin Agencja Interaktywna MindscapeA.I.M., Orzeczenie Izby Morskiej – STS Fryderyk Chopin [online], rejsuj.pl [dostęp 2020-07-17] .
- ↑ „Komunikat Armatora STS Fryderyk Chopin. 2011-01-05-01-05.
- ↑ Wielki pożar w Falmouth, Chopin bezpieczny. 2011-06-17-06-17. [dostęp 2011-06-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-06-22)].
- ↑ Fryderyk Chopin zmienił właściciela. 2011-06-17-06-17. [dostęp 2011-06-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-07-19)].
- ↑ Michał Gostkiewicz: Aresztowany stał w porcie 236 dni. Dziś ‘Fryderyk Chopin’ znów pływa i wiadomo, dlaczego złamał maszty. Co się wydarzyło na Atlantyku?. gazeta.pl, 2012-06-06. [dostęp 2012-09-07]. (pol.).
- ↑ Czartery oraz ramowy plan. 3Oceans. [dostęp 2012-09-07]. (pol.).
- ↑ Piotr Kulczycki laureatem Nagrody im. Kapitana Leszka Wiktorowicza. „Wyjątkowa postać polskich żagli”. trojmiasto.wyborcza.pl. [dostęp 2018-01-29]. (pol.).
- ↑ Laureat Nagrody Wiktorowicza 2023 program Niebieska Szkoła. pressclub.pl. [dostęp 2023-06-09]. (pol.).
- ↑ Michał Gostkiewicz: Szczeciński „Fryderyk Chopin” zwycięzcą The Tall Ships Races. gazeta.pl, 2012-08-25. [dostęp 2014-09-01]. (pol.).
- ↑ Wielki sukces szczecińskich żeglarzy na Tall Ships Races 2019. Dwie jednostki ze Szczecina wygrały. szczecin.wyborcza.pl, 2019-07-30. [dostęp 2019-07-31].
- ↑ The Sail Training International Friendship Trophy. sailtraininginternational.org, 2020-01-10. [dostęp 2020-01-10].
- ↑ Laureatem „Boston Teapot Trophy” 2019 jest szczeciński bryg STS „Fryderyk Chopin”!. naszbaltyk.com, 2020-12-09. [dostęp 2020-01-11].
- ↑ Trophies, Awards and Prize Winners [online], Sail On Board [dostęp 2023-08-17] (ang.).
- ↑ A Final Parade and Prizes in Aalborg [online], Sail On Board, 5 sierpnia 2022 [dostęp 2023-08-17] (ang.).
- ↑ A Final Parade and Prizes in Arendal [online], Sail On Board, 7 sierpnia 2023 [dostęp 2023-08-17] (ang.).
- ↑ Andrzej Kraśnicki: Wielki triumf szczecińskich żaglowców i załóg podczas The Tall Ships Races. "Fryderyk Chopin" z najcenniejszą nagrodą. szczecin.wyborcza.pl, 2024-08-03. [dostęp 2024-08-06]. (pol.).
- ↑ Mateusz Potempski: Podręcznik „STS Fryderyk Chopin”. Bractwo Brygowe, 2010. [dostęp 2012-09-07]. (pol.).
Linki zewnętrzne
- Strona żaglowca
- Plan takielunku
- Historia. bractwobrygowe.org.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-04-18)].
- The Sail Training International. fryderyk Chopin. sailtraininginternational.org. [dostęp 2020-01-10].
- p
- d
- e
Fregaty typu Dar Młodzieży |
|
---|---|
Barkentyny typu Pogoria | |
Pozostałe konstrukcje |
|