Rzodkiew zwyczajna
![]() Rzodkiewka | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | okrytonasienne | ||
Klasa | Magnoliopsida | ||
Nadrząd | |||
Rząd | kapustowce | ||
Rodzina | kapustowate | ||
Rodzaj | rzodkiew | ||
Gatunek | rzodkiew zwyczajna | ||
Nazwa systematyczna | |||
Raphanus sativus L. Sp. pl. 2:669. 1753 | |||
|
Rzodkiew zwyczajna (Raphanus sativus) – gatunek roślin obejmujący trzy odmiany i wiele kultywarów. Obecnie występuje tylko w uprawie i jest uprawiany w wielu regionach świata[3]. W Polsce występuje głównie jako roślina uprawna, lecz przejściowo dziczeje (ergazjofigofit).
Morfologia
- Łodyga
- Wzniesiona, gruba, dęta, szorstko owłosiona. Osiąga wysokość 15–60 cm (wyjątkowo do 100 cm).
- Liście
- Ulistnienie skrętoległe, liście lirowate. Dolne liście pierzastowrębne i nieregularnie ząbkowane, górne liście niepodzielone.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ae/Radijsbloem_A.jpg/180px-Radijsbloem_A.jpg)
- Kwiaty
- Zebrane w grono na szczytach pędów. Kielich stulony w długą nibyrurkę. Korona barwy białej lub liliowej i posiadająca wyraźną nerwację na płatkach. 4 łopatkowate płatki korony silnie rozchylone na boki, 6 długich pręcików rozchylonych na boki, jeden słupek z całobrzegim znamieniem[4].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b6/Bladramenas_vruchten_Raphanus_sativus_subsp._oleiferus.jpg/180px-Bladramenas_vruchten_Raphanus_sativus_subsp._oleiferus.jpg)
- Owoc
- Gąbczasta i zgrubiała, poprzecznie paciorkowato przewężona łuszczyna zakończona małym dzióbkiem. Po dojrzeniu rozpada się na jednonasienne odcinki.
Biologia i ekologia
Roślina jednoroczna lub dwuletnia. Słupek i pręciki dojrzewają równocześnie, roślina owadopylna, kwitnie od maja do czerwca. Roślina miododajna i dobre źródło pyłku dla pszczół.
Odmiany
Występuje w 3 odmianach[3]:
- Raphanus sativus L. var. mougri H. W. J. Helm
- Raphanus sativus L. var. oleiformis Pers. – rzodkiew oleista
- Raphanus sativus L. var. sativus – rzodkiewka
Zastosowanie
Roślina uprawna: różne odmiany rzodkwi uprawiane są głównie jako warzywa, ale bywa uprawiana również jako roślina oleista i pastewna[5].
Przypisy
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-11-10] (ang.).
- ↑ a b Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-11-11].
- ↑ Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.
- ↑ GeoffreyG. Burnie GeoffreyG. i inni, Botanica. Ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, Niemcy: Könemann, Tandem Verlag GmbH, 2005, ISBN 3-8331-1916-0, OCLC 271991134 .
- Britannica: plant/radish
- SNL: hagereddik, reddik
- DSDE: radise
- BioLib: 39254
- EoL: 583801
- EUNIS: 163125
- Flora of China: 200009662
- Flora of North America: 200009662
- FloraWeb: 4781
- GBIF: 7678610
- identyfikator iNaturalist: 55410
- IPNI: 288491-1
- ITIS: 23290
- NCBI: 3726
- Plant Finder: 278044
- identyfikator Plant List (Royal Botanic Gardens, Kew): kew-2422375
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:288491-1
- Tela Botanica: 55568
- identyfikator Tropicos: 4100238
- USDA PLANTS: RASA2
- CoL: 4RJXT