Protesty polityczne w Tajlandii (2013–2014)
![]() | Ten artykuł dotyczy protestów politycznych rozpoczętych w 2013 roku. Zobacz też: protesty polityczne z 2010 roku. |
![]() Protestujący w Bangkoku | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Początek wystąpień | 18 października 2013 | ||
Koniec wystąpień | 22 maja 2014 | ||
Ofiary śmiertelne | 28 zabitych | ||
Ranni | 70 rannych | ||
Przyczyny wystąpień | poparcie przez rząd projektu ustawy amnestyjnej, która mogłaby umożliwić powrót do Tajlandii byłego szefa rządu Thaksina Shinawatry | ||
Charakter wystąpień | demonstracje, zamieszki | ||
Rezultat wystąpień | Odsunięcie od rządów premier Yingluck Shinawatry oraz wprowadzenie stanu wojennego i wojskowy zamach stanu | ||
Położenie na mapie Tajlandii ![]() | |||
14°00′00,0000″N 101°00′00,0000″E/14,000000 101,000000 | |||
|
Protesty, kryzys polityczny, stan wojenny i zamach stanu w Tajlandii – seria protestów społecznych i politycznych rozpoczętych w październiku 2013 roku, po poparciu przez rząd projektu ustawy amnestyjnej, która mogłaby umożliwić powrót do Tajlandii byłego premiera Thaksina Shinawatry, skazanego w 2008 roku na więzienie za korupcję. Protesty i zamieszki spowodowały śmierć 28 osób. Efektem protestów było odsunięcie przez Sąd Konstytucyjny od stanowiska szefa rządu siostry Thaksina – Yingluck Shinawatrę w dniu 7 maja 2014 oraz wprowadzenie 20 maja 2014 stanu wojennego przez generała Prayuth Chan-ocha. Dwa dni później wojsko przeprowadziło zamach stanu, przejmując władzę cywilną.
Przyczyny protestów
Protesty rozpoczęły się w październiku po poparciu przez rząd projektu ustawy amnestyjnej, która mogłaby umożliwić powrót do Tajlandii brata premier Yingluck Shinawatry, byłego szefa rządu Thaksina, skazanego w 2008 roku na więzienie za korupcję[1].
Przebieg wydarzeń
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/aa/Police_barricade_at_Ministry_of_Education%2C_Bangkok%2C_1_December_2013.jpg/220px-Police_barricade_at_Ministry_of_Education%2C_Bangkok%2C_1_December_2013.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/14/Demonstration_at_the_Ministry_of_Labour_in_Bangkok.jpg/220px-Demonstration_at_the_Ministry_of_Labour_in_Bangkok.jpg)
Pierwsze protesty przeciwników ustawy amnestyjnej miały miejsce 18 października 2013[2]. Mimo tego 1 listopada 2013 niższa izba parlamentu – Izba Reprezentantów – przyjęła ustawę amnestyjną, jednak pod wpływem protestów 11 listopada 2013 senat ją odrzucił[3]. Przywódcą antyrządowych protestów jest były wicepremier Suthep Thaugsuban z Ludowego Demokratycznego Komitetu Reform (PDRC). 25 listopada 2013 roku w 13 rejonach w Bangkoku w protestach uczestniczyło ponad 30 000 osób[4]. Wówczas protestujący pod szyldem Ludowego Ruchu na rzecz Przemian Demokratycznych (CMD) z Suthinem Taratinem na czele, rozpoczęli okupację budynku ministerstwa spraw zagranicznych oraz finansów[3]. Dzień później wydany został nakaz aresztowania przywódcy demonstracji. W Bangkoku rozszerzono obowiązywanie ustawy dotyczącej bezpieczeństwa, która umożliwia wprowadzenie godziny policyjnej lub zakazania zgromadzeń[1]. 29 listopada 2013, demonstranci zaatakowali krajową siedzibę wojska[3]. Dzień później doszło do dużej kontrdemonstracji „Czerwonych Koszul” – zwolenników rządu[3].
Tymczasem w parlamencie przygotowano wniosek o wotum nieufności dla Yingluck Shinawatry, który jednak nie został przyjęty, gdyż większość 28 listopada 2013 głosowała przeciwko niemu (134 głosów za i 297 przeciw wnioskowi)[5]. Po rezygnacji z mandatów deputowanego 153 polityków opozycyjnej Partii Demokratycznej premier Shinawatra 9 grudnia 2013 rozwiązała Izbę Reprezentantów. Na 2 lutego 2014 rozpisała przedterminowe wybory parlamentarne. Ulica głosiła hasła bojkotu wyborów. Podobnie ogłosiła Partia Demokratyczna, która 21 grudnia 2013 ogłosiła bojkot planowanych wyborów i poparła wiece PDRC. 27 grudnia 2013 w oświadczeniu dla mediów generał Prayuth Chan-ocha nie wykluczył możliwości przeprowadzenia zamachu stanu w celu przywrócenia stabilności na scenie politycznej[6].
W styczniu 2014 protestujący rozpoczęli akcję „Paraliż Bangkoku”, polegającą na blokowaniu strategicznych węzłów komunikacyjnych. Wzniesione zostały barykady na skrzyżowaniach Bangkoku. Demonstranci domagali się ustąpienia premier Shinawatry i odwołania lutowej elekcji. Rząd odpowiedział rozmieszczeniem 18 000 funkcjonariuszy sił bezpieczeństwa[7]. Demonstranci zostali ostrzelani przez siły porządkowe[8]. 21 stycznia 2014 w Bangkoku został wprowadzony 60-dniowy stan wyjątkowy[9]. Pięć dni później zastrzelony został lider protestującej opozycji CMD – Suthin Taratin. Aktywista został zastrzelony przed świątynią Sri Eiam w Bangkoku podczas przemawiania. Wówczas zastrzelonych zostało także dziewięć innych osób[10].
Wybory parlamentarne odbyły się 2 lutego 2014, jednak w Bangkoku niemożliwe okazało się głosowanie w 438 z 6671 lokali, w dziewięciu prowincjach na południu kraju nie głosowano w ogóle. Łącznie w 69 z 375 okręgów wyborczych, głosowanie zostało zbojkotowane. Ponadto wybory zostały zakłócone przez masowe protesty[11]. Mimo tego osiągnięto frekwencję wyborczą na poziomie 47,72%[12]. W związku z powyższą sytuacją głosowanie wznowiono 2 marca 2014[12], jednak z powodu przeprowadzenia wyborów w nie jednym dniu, Sąd Konstytucyjny 21 marca 2014 anulował ich wynik[13].
7 maja 2014 Sąd Konstytucyjny usunął Yingluck Shinawatrę ze stanowiska oraz dziewięciu ministrów[14][15]. Obowiązki Shinawatry przejął tymczasowo Niwatthamrong Boonsongpaisan z rządzącej partii Phuea Thai[16]. 20 maja 2014 generał Prayuth Chan-ocha w odpowiedzi na dalsze niepokoje i protesty wprowadził w kraju stan wojenny. Zapewniał, że nie jest to pucz wojskowy, a środek konieczny, do przywrócenia w kraju pokoju i porządku. W wyniku wprowadzenia stanu wojennego nałożono cenzurę w mediach. Do tego czasu w zamieszkach na ulicach zginęło 28 osób, a 700 zostało rannych[17].
22 maja 2014 o godz. 16:30 (UTC+7:00) stworzona przez gen. Chan-ochę, Narodowa Rada Pokoju i Utrzymania Porządku, przejęła władzę, zawieszając konstytucję i wprowadzając godzinę policyjną od godziny 22:00 do 5:00. Stacje radiowe i telewizyjne przerwały transmisję stałych programów na rzecz materiałów sił zbrojnych. Protestującym nakazano rozejść się do domów, w przeciwnym razie zagrażając użyciem siły. Pucz tłumaczono koniecznością przywrócenia porządku w kraju oraz przeprowadzeniem niezbędnych reform[18]. 23 maja 2014 armia aresztowała Yingluck Shinawatrę oraz jej siostrę i szwagra, którzy także piastowali wysokie stanowiska w kraju. Wcześniej zabroniono im opuszczanie kraju[19]. Król Tajlandii Bhumibol Adulyadej poparł puczystów, powierzając generałowi Chan-ochy administrowanie krajem[20]. Po przejęciu władzy przez wojsko, Stany Zjednoczone zawiesiły współpracę militarną[21].
Skutki
Zaplanowane na grudzień zawody na Stadionie Narodowym Rajamangala Race of Champions zostały odwołane[22].
Zobacz też
- Zamach stanu w Tajlandii (2006)
- Kryzys polityczny w Tajlandii (2008–2009)
- Protesty polityczne w Tajlandii (2010)
Przypisy
- ↑ a b Tajlandia: antyrządowi demonstranci zajmują kolejne ministerstwa. konflikty.wp.pl, 2013. [dostęp 2013-12-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-11-29)]. (pol.).
- ↑ Thailand – 1 Nov 2013. crisisgroup.org, 2013. [dostęp 2014-05-23]. (ang.).
- ↑ a b c d Thailand – 1 Dec 2013. crisisgroup.org, 2013. [dostęp 2014-05-23]. (ang.).
- ↑ Tajlandia: antyrządowi demonstranci okupują ministerstwo finansów. konflikty.wp.pl, 2013. [dostęp 2013-12-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-11-29)]. (pol.).
- ↑ November 2013. rulers.org, 3 grudnia 2012. [dostęp 2012-12-07]. (ang.).
- ↑ Thailand – 2 Jan 2013. crisisgroup.org, 2013. [dostęp 2014-05-23]. (ang.).
- ↑ Tajlandia: antyrządowi demonstranci rozpoczęli blokadę Bangkoku. konflikty.wp.pl, 2014-01-13. [dostęp 2014-01-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-01-13)]. (pol.).
- ↑ Antyrządowi demonstranci zostali ostrzelani – dwóch rannych. rp, 2014-01-26. [dostęp 2014-01-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-02-19)]. (pol.).
- ↑ Stan wyjątkowy w Bangkoku. rp, 2014-01-21. [dostęp 2014-01-26]. (pol.).
- ↑ Tajlandia: Lider opozycji zastrzelony. rp, 2014-01-26. [dostęp 2014-01-26]. (pol.).
- ↑ Thailand re-runs polls as protests dwindle. Al Dżazira, 2014-03-02. [dostęp 2014-05-23]. (ang.).
- ↑ a b EC now says official voter turnout is 47.72%. Al Dżazira, 2014-03-02. [dostęp 2014-05-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-02-22)]. (ang.).
- ↑ Constitutional Court nullifies Feb 2 election. straitstimes.com, 2014-03-02. [dostęp 2014-05-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-03-21)]. (ang.).
- ↑ เกาะติดศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยคดีสถานภาพรักษาการนายกฯ. voicetv.co.th, 2014-05-07. [dostęp 2014-05-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-05-08)]. (taj.).
- ↑ Thailand court ousts PM Yingluck Shinawatra. bbc.com, 2014-05-07. [dostęp 2014-05-07]. (ang.).
- ↑ Court removes Thai PM from office, deputy Niwattumrong Boonsongpaisan appointed caretaker. thestar.com.my, 2014-05-07. [dostęp 2014-05-07]. (ang.).
- ↑ Stan wojenny w Tajlandii. tvn24bis.pl, 2014-05-20. [dostęp 2014-05-20]. (pol.).
- ↑ Thailand under curfew amid army coup. BBC News, 2014-05-22. [dostęp 2014-05-22]. (ang.).
- ↑ Była premier Tajlandii zatrzymana przez wojskowych. tvn24.pl, 2014-05-23. [dostęp 2014-05-23]. (pol.).
- ↑ Król poparł wojskowych. Pucz to już tradycja w Tajlandii. tvn24.pl, 2014-05-26. [dostęp 2014-05-26]. (pol.).
- ↑ Po puczu wojskowym Pentagon zawiesza współpracę z Tajlandią. tvn24.pl, 2014-05-26. [dostęp 2014-05-26]. (pol.).
- ↑ Mateusz Szymkiewicz: Tegoroczny Race of Champions odwołany. f1wm.pl, 2013-12-02. [dostęp 2013-12-17]. (pol.).