Pomnik Żołnierza Polskiego i Niemieckiego Antyfaszysty
![]() Bliźniacze kolumny symbolizują wspólną walkę Polaków i Niemców przeciwko faszyzmowi | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Kraj związkowy |
| ||
Miejscowość | Berlin | ||
Miejsce | Volkspark Friedrichshain | ||
Projektant | Zofia Wolska, Tadeusz Łodziana, Arnd Wittig, Günther Merkel | ||
Materiał | granit, brąz | ||
Całkowita wysokość | 15 m | ||
Data odsłonięcia | 1972 | ||
Ważniejsze przebudowy | 1995 | ||
Położenie na mapie Berlina ![]() | |||
Położenie na mapie Niemiec ![]() | |||
![]() | |||
|
Pomnik Żołnierza Polskiego i Niemieckiego Antyfaszysty (niem. Denkmal des polnischen Soldaten und deutschen Antifaschisten) – pomnik w Berlinie, odsłonięty w 1972 roku, wówczas w Niemczech Wschodnich. Jest głównym niemieckim pomnikiem upamiętniającym polskich żołnierzy, którzy zginęli w II wojnie światowej, jak również ważnym pomnikiem członków niemieckiego antynazistowskiego ruchu oporu.
Znajduje się w Volkspark Friedrichshain w dzielnicy Friedrichshain w dawnym Berlinie Wschodnim. Pomysł jego powstania zrodził się w czasie polepszania stosunków pomiędzy Niemcami Wschodnimi a Polską jako pomnik współpracy pomiędzy Ludowym Wojskiem Polskim i niemieckimi komunistami w walce przeciwko nazizmowi. Wykuty jest z szarego, śląskiego granitu; zaprojektowali go polscy rzeźbiarze: Zofia Wolska i Tadeusz Łodziana, oraz niemieccy: Arnd Wittig i Günther Merkel.
Główną część stanowią równoległe, 15-metrowe, kamienne kolumny (które w rzeczywistości stanowią pojedynczą konstrukcję) połączone flagą z brązu. Pomnik znajduje się u podnóża wzgórza i jest podkreślony przez ścianę, na której znajduje się motto Za naszą i waszą wolność w języku polskim i niemieckim (Für eure und unsere Freiheit). W pobliżu umieszczono również płaskorzeźbę przedstawiająca żołnierzy Wojska Polskiego i Armii Czerwonej razem z bojownikiem niemieckiego ruchu oporu. Pod kolumnami znajduje się tablica pamiątkowa w języku polskim, niemieckim i rosyjskim, na niej składa się kwiaty podczas ceremonii.
Pomnik został ponownie odsłonięty w 1995 roku po zjednoczeniu Niemiec. Dołączono tablice pamiątkowe w języku polskim i niemieckim, aby włączyć pozostałych polskich żołnierzy i ofiary nazizmu, jak również wszystkie niemieckie ruchy opozycyjne z okresu II wojny światowej. Pomnik nie został zmieniony w żaden inny sposób i kolumny nadal podtrzymują Godło Polski z okresu do 1990 roku i Godło Niemieckiej Republiki Demokratycznej.
W związku z ilością wandalizmów i graffiti pojawiających się na pomniku, niemiecka firma zgodziła się finansować koszty konserwacji pomnika[1]. Jednakże ciągle jest on miejscem uprawiania skateboardingu[2], co powoduje dalsze niszczenie.
11 listopada 2020 roku Pomnik został symbolicznie przemianowany na Pomnik Walczących o Naszą i Waszą Wolność w ramach obchodów Święta Niepodległości (Święto Niepodległej Polki[3]) przez kolektyw Dziewuchy Berlin. Akcja jest początkiem debaty na temat polskich miejsc pamięci w Berlinie[4].
Galeria
- Zdjęcie pomnika z maja 1972 roku
- Płaskorzeźby na pomniku
- Wieńce pozostawione przed pomnikiem 8 maja 2006 roku
- Skateboarderzy przed hasłem Za naszą i waszą wolność
Przypisy
- ↑ Karin Schmidl: Polnisches Denkmal wieder sauber. Berliner Zeitung, 11 maja 2004. [dostęp 2009-08-18]. (niem.).
- ↑ Berlin, Friedrichshain Park: Deutsch-Polnisches Ehrenmal. [dostęp 2009-08-18]. (niem.).
- ↑ Anna Krenz: Świętujemy Dzień Polki Niepodległej [online], www1.wdr.de, 11 listopada 2020 [dostęp 2020-11-14] (niem.).
- ↑ 11.11.2020 Za naszą i waszą wolność | Für Eure und unsere Freiheit [online], dziewuchy berlin, 10 listopada 2020 [dostęp 2020-11-14] (ang.).
Linki zewnętrzne
- Volkspark Friedrichshain - Friedrichshain Park. Berlin.de. [dostęp 2009-08-18]. (niem.).
- Denkmal des polnischen Soldaten und des deutschen Antifaschisten. [dostęp 2009-08-18]. (niem.).
- Jacek Lepiarz: Wieńce pod Pomnikiem Żołnierza Polskiego w Berlinie. wp.pl, 8 maja 2006. [dostęp 2009-08-18].