Pigwica właściwa
![]() | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | okrytonasienne | ||
Klasa | Magnoliopsida | ||
Nadrząd | astropodobne | ||
Rząd | wrzosowce | ||
Rodzina | |||
Rodzaj | pigwica | ||
Gatunek | pigwica właściwa | ||
Nazwa systematyczna | |||
Manilkara zapota (L.) P. Royen Blumea 7:410. 1953 | |||
Synonimy | |||
| |||
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4] | |||
![]() najmniejszej troski | |||
|
Pigwica właściwa, sapodilla, sączyniec właściwy (Manilkara zapota) – gatunek drzewa z rodziny sączyńcowatych (Sapotaceae). Pochodzi z Ameryki Środkowej[3].
Morfologia
- Pokrój
- Wiecznie zielone drzewo o wysokości do 20 m.
- Drewno
- bardzo twarde, ciężkie, łatwo łupliwe
- Liście
- Skórzaste, błyszczące, eliptyczne, skupione głównie na szczytach pędów.
- Kwiaty
- Małe, o białej koronie, dzwonkowate, osadzone pojedynczo w katach liści. Mają 6-dzielny kielich, 6-łatkową, dzwonkowatą koronę, 1 słupek, 6 pręcików i 6 prątniczków.
- Owoc
- Kulistawa jagoda pokryta cienką, brązowoszarą skórką, pod którą znajduje się słodki, żółtawozielonawy, ziarnisty miąższ. Jagoda posiada 10-12 komór nasiennych, zawierających liczne nasiona. Owoc smaczny, aromatyczny, spożywany na surowo. Może być do przerobu na dżemy, marmolady.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7e/Sapodilla_fruit.jpg/200px-Sapodilla_fruit.jpg)
Zastosowanie
- Roślina uprawna: jako drzewo owocowe w Ameryce, Indiach i Afryce. Owocuje przez cały rok w klimacie wilgotnym. W korze, gałęziach i młodych owocach znajduje się sok mleczny zawierający 25-50% gumy zwanej „chicle”, która służy do wyrobu gumy do żucia. W celu wydobycia jej nacina się podłużnie pień drzewa na wysokości 2 m nad ziemią. W ciągu dwóch godzin wypływa z pnia cały sok. To samo drzewo można powtórnie eksploatować po trzech latach. Sok mleczny wydobywa się z roślin dziko rosnących, głównie w Meksyku i Gwatemali.
- Roślina lecznicza: kora i nasiona są używane w lecznictwie.
- Drewno jest cenione w meblarstwie i budownictwie.
Przypisy
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-02-28] (ang.).
- ↑ a b Manilkara zapota. USDA, ARS, National Genetic Resources Program. Germplasm Resources Information Network – (GRIN). [dostęp 2008-12-26]. (ang.).
- ↑ Manilkara zapota, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
Bibliografia
- Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.
Identyfikatory zewnętrzne:
- EoL: 1154544
- Flora of North America: 200017540
- GBIF: 2885158
- identyfikator iNaturalist: 165144
- IPNI: 152641-2
- ITIS: 23823
- NCBI: 3741
- Plant Finder: 286825
- identyfikator Plant List (Royal Botanic Gardens, Kew): kew-120271
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:152641-2
- identyfikator Tropicos: 28700370
- USDA PLANTS: MAZA
- CoL: 736JM