Piżmowcowate
Moschidae | |||
J.E. Gray, 1821[1] | |||
![]() Przedstawiciel rodziny – piżmowiec syberyjski (Moschus mosciferus) | |||
Systematyka | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | zwierzęta | ||
Typ | strunowce | ||
Podtyp | kręgowce | ||
Gromada | ssaki | ||
Podgromada | żyworodne | ||
Infragromada | |||
Rząd | parzystokopytne | ||
Podrząd | przeżuwacze | ||
Infrarząd | Pecora | ||
Rodzina | piżmowcowate | ||
Typ nomenklatoryczny | |||
Moschus Linnaeus, 1758 | |||
Synonimy | |||
| |||
Rodzaje | |||
| |||
| |||
|
Piżmowcowate[8], piżmowce (Moschidae) – rodzina ssaków z podrzędu przeżuwaczy (Ruminantia) w obrębie rzędu parzystokopytnych (Atriodactyla).
Zasięg występowania
Rodzina obejmuje gatunki występują w Azji[9][10][11]. W oligocenie występowały również w Europie.
Charakterystyka
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f4/Porte_musc_Profil_2.jpg/260px-Porte_musc_Profil_2.jpg)
Długość ciała 65–100 cm, ogona 3–6 cm, wysokość w kłębie 50–61 cm; masa ciała 6–18 kg[10]. Piżmowce nie posiadają rogów ani poroża. Oręż samców, wykorzystywany w walkach godowych, stanowią wystające górne kły, dorastające do 10 cm długości. Kły samic są krótsze. Racice piżmowcowatych są przystosowane do poruszania się w terenie górzystym. Dorosłe samce posiadają gruczoł piżmowy, z którego pozyskiwane jest piżmo. Z jednego gruczołu można uzyskać do 28 gramów tej substancji.
Uzębienie piżmowców składa się z 34 zębów:
Wzór uzębienia | 0.1.3.3 |
3.1.3.3 |
Prowadzą samotniczy tryb życia. Żywią się roślinami. Samica rodzi jedno młode po ciąży trwającej 150-180 dni.
Systematyka
Moschidae wcześniej klasyfikowane były jako podrodzina Moschinae w rodzinie jeleniowatych (Cervidae). Jednak niedawno odkryte skamieniałości wczesnych piżmowców wykazały, że nie tylko nie są one członkami Cervidae, ale nawet niekoniecznie stanowią grupę siostrzaną Cervidae; zajmują one szczególne miejsce wśród przeżuwaczy i w pełni zasługują na status rodziny[10]. Sekwencje DNA skłaniają do oddalenia Moschidae od Cervidae i umieszczenia ich raczej bliżej Bovidae[10]. Kariotypy wydają się być takie same u wszystkich badanych dotychczas piżmowcowatych i wynoszą 2n = 58[10].
Do rodziny zaliczany jest jeden występujący współcześnie rodzaj[12][9][8]:
Opisano również rodzaje wymarłe:
Uwagi
Przypisy
- ↑ J.E. Gray. On the Natural Arrangement of Vertebrose Animals. „The London Medical Repository”. 15, s. 307, 1821. (ang.).
- ↑ J.E. Gray. An Outline of an Attempt at the Disposition of Mammalia into Tribes and Families, with a List of the Genera apparently appertaining to each Tribe. „Annals of Philosophy”. New Series. 10, s. 342, 1825. (ang.).
- ↑ E. Blyth: Catalogue of the Mammalia in the Museum Asiatic Society. Calcutta: Savielle & Cranenburgh, 1863, s. 145. (ang.).
- ↑ E. Haeckel: Generelle morphologie der organismen. Allgemeine grundzüge der organischen formen-wissenschaft, mechanisch begründet durch die von Charles Darwin reformirte descendenztheorie. Cz. 2. Berlin: G. Reimer, 1866, s. clviii. (niem.).
- ↑ P.L. Sclater. Notice of a Memoir on the Deer of the Old World. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 1870, s. 115, 1870. (ang.).
- ↑ H. Winge: Jordfundne og nulevende hovdyr (Ungulata) fra Lagoa Santa, Minas Geraes, Brasilien: med udsigt over hovdyrenes indbyrdes slægtskab. Kjøbenhavn: H. Hagerup, 1906, s. 126, seria: E Museo Lundii. Triede Bind. Første halvbind. (duń.).
- ↑ S. Moyà-Solà. El género Hispanomeryx Morales et al.,1981: posición filogenética y sistemática. Su contribuciónalconocimiento de la evolución de los pecora (Artiodactyla, Mammalia). „Paleontologia i Evolució”. 20, s. 267, 1986. (hiszp.).
- ↑ a b Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 171. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
- ↑ a b C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 320. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).
- ↑ a b c d e C. Groves: Family Moschidae (Musk-deer). W: D.E. Wilson, R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 2: Hoofed Mammals. Barcelona: Lynx Edicions, 2011, s. 336, 345–348. ISBN 978-84-96553-77-4. (ang.).
- ↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Family Moschidae. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-04-10]. (ang.).
- ↑ N. Upham, C. Burgin, J. Widness, M. Becker, C. Parker, S. Liphardt, I. Rochon & D. Huckaby: Treeview of Mammalian Taxonomy Hierarchy. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 1.11) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2023-11-29]. (ang.).
- ↑ J. Morales, S. Moyà-Solà & M.D. Soria Mayor. Presencia de lafamilia Moschidae (Artiodactyla, Mammalia) en el Vallesiensede España: Hispanomeryx duriensis novo gen. nova sp. „Estudios Geológicos”. 37, s. 467, 1981. (hiszp.).
- ↑ É. Lartet: Notice sur la colline de Sansan, suivie d’une récapitulation des diverses espèces d’animaux vertébrés fossiles, trouvés soit à Sansan, soit dans d’autres gisements du terrain tertiaire miocène dans le bassin sous-pyrénéen. Auch: J.-A. Portes, 1851, s. 36. (fr.).
Bibliografia
- B. Huffman: Family Moschidae, Musk deer. [dostęp 2007-12-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (16 października 2007)]. (ang.).
- H. Komosińska, E. Podsiadło: Ssaki kopytne. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2002. ISBN 83-01-13806-8.
- Britannica: topic/Moschidae
- Catalana: 0274245