Partyzantka miejska
![]() | Ten artykuł od 2012-08 wymaga zweryfikowania podanych informacji. Należy podać wiarygodne źródła w formie przypisów bibliograficznych. Część lub nawet wszystkie informacje w artykule mogą być nieprawdziwe. Jako pozbawione źródeł mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Sprawdź w źródłach: Encyklopedia PWN • Google Books • Google Scholar • Federacja Bibliotek Cyfrowych • BazHum • BazTech • RCIN • Internet Archive (texts / inlibrary) Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się w dyskusji tego artykułu. Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tego artykułu. |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3c/Evstafiev-checnnya-soldier-fire.jpg/220px-Evstafiev-checnnya-soldier-fire.jpg)
Miejska partyzantka – typ taktyk partyzanckich, które rozwinęły się w drugiej połowie XX wieku, w celu prowadzenia walki zbrojnej w terenie zurbanizowanym. Ten typ walki był często wykorzystywany do walki rewolucyjnej, antykolonialnej lub antyrządowej. Stworzenie terminu „miejska partyzantka” przypisuje się brazylijskiemu rewolucjoniście Carlosowi Marighelli w drugiej połowie lat 60. XX wieku, ale podobne metody walki byłe stosowane też wcześniej. Początkowo miejska partyzantka była stosowana do walki przeciw latynoamerykańskim juntom wojskowym, ale z czasem zaczęła być stosowana przez europejskich rewolucjonistów (np. Frakcja Czerwonej Armii, ETA czy Czerwone Brygady) i organizacje narodowowyzwoleńcze (np. w Algierskiej wojnie o niepodległość).
Teoria i historia miejskiej partyzantki
Miejska partyzantka występuje na terenach uprzemysłowionych i tam, gdzie istnieją duże aglomeracje, ponieważ łatwo w nich o kryjówkę. Michael Collins, dowódca Irlandzkiej Armii Republikańskiej (IRA) jest często uważany za ojca współczesnej miejskiej partyzantki. W kwietniu 1919 roku w Dublinie powołał specjalną jednostkę The Squad (IRA) w celu odnajdywania i eliminowania agentów brytyjskiego wywiadu działającego w tym mieście. Jednostka ta może być uznana za pierwszy oddział miejskiej partyzantki.
Historyczne przykłady
- Argentyna
- Montoneros
- Rewolucyjna Armia Ludu – Ejército Revolucionario del Pueblo (ERP)
- Bangladesz
- Partyzantka z Dhaki podczas wojny między Pakistanem i Bangladeszem w 1971 roku
- Belgia
- Cellules Communistes Combattantes (CCC)
- Front Revolutionaire d' Action Prolétarienne (FRAP)
- Frente Patriótico Manuel Rodríguez (FPMR)
- Movimiento de Izquierda Revolucionaria (MIR)
- Ethiopian People’s Revolutionary Party
- Akcja Bezpośrednia
- Front Narodowego Wyzwolenia Korsyki (FLNC)
- ETA
- Terra Lliure
- GRAPO
- Resistência Galega
- Arxiu
- Exèrcit Popular Català
- Escamots Autònoms d´Alliberament
- Hermanos Quero
- Front d'Alliberament de Catalunya
- Organització de la Lluita Armada
- Exército Guerrilheiro do Povo Galego Ceive
- Liga Armada Galega
- Fuerzas Armadas Guanches
- Andecha Obrera
- Iraccy powstańcy
- Ruch 19 Kwietnia (M-19)
- Komunistyczna Partia Malezji (PKM)
- Sandiniści (FSLN)
- Palestyna
- Hizbul Islam
- Asz-Szabab
- Raskamboni Movement
- Symbionese Liberation Army (SLA)
- Weathermen
- Tupamaros (Urugwaj)
- Scottish National Liberation Army
- Mudiad Amddiffyn Cymru
- An Gof
- Free Wales Army
- Cornish National Liberation Army
- Czerwone Brygady (BR)
- Barbagia Rossa
- Gruppi d'Azione Partigiana (GAP)
- GND: 4182744-2
- Britannica: topic/urban-guerrilla-warfare