Opinogóra Górna
![]() | Ten artykuł dotyczy wsi. Zobacz też: inne znaczenia. |
wieś | |||
![]() Pałac Krasińskich w Opinogórze | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Województwo | |||
Powiat | ciechanowski | ||
Gmina | Opinogóra Górna | ||
Liczba ludności (2011) | |||
Strefa numeracyjna | 23 | ||
Kod pocztowy | 06-406[4] | ||
Tablice rejestracyjne | WCI | ||
SIMC | 0121643[5] | ||
Położenie na mapie gminy Opinogóra Górna ![]() | |||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||
Położenie na mapie województwa mazowieckiego ![]() | |||
Położenie na mapie powiatu ciechanowskiego ![]() | |||
![]() | |||
|
Opinogóra Górna – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie ciechanowskim, w gminie Opinogóra Górna[5][6].
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.
Miejscowość jest siedzibą gminy Opinogóra Górna.
We wsi znajduje się:
- Muzeum Romantyzmu w Opinogórze
- szkoła podstawowa oraz zlikwidowane w 2017 roku gimnazjum
- Parafia św. Zygmunta w Opinogórze Górnej
Historia
Najstarsza, odnotowana pisemna wzmianka o Opinogórze pochodzi z 1185 r. Wówczas to wojewoda mazowiecki komes Żyro zwrócił Opinogórę klasztorowi Panien Norbertanek z Płocka. W zapisie występuje ona pod nazwą Opinogote. Natomiast w dokumentach z XV w. nazywana jest już Opinogórą i dzieli się na Opinogórę Górną i Dolną. Górna należała do szlachcica Borzyma, a Dolna, najpierw do Boleściców z Chamska, następnie do Prawdziców z Gołymina. W 1421r. książę mazowiecki Janusz I Starszy pozyskał Opinogórę od Borzyma, zamieniając na wsie Szymaki, Sarbiewo i Dziegietnię (wioski w pow. sochocińskim, stracone przez Borzyma na rzecz dziedziców z Trąbek), które książę Janusz w 1421 r. wykupił od tychże dziedziców i następnie „darował" Borzymowi w zamian za Opinogórę i Kąty[7]. Wtedy to, stała się ona częścią domeny książęcej. Książę mazowiecki Bolesław IV zbudował tutaj zameczek myśliwski i w tym zamku zmarł 10 września 1454 r. Dobra opinogórskie zostały nadane przez króla Jana Kazimierza podskarbiemu wielkiemu koronnemu Janowi Kazimierzowi Krasińskiemu w 1659 jako starostwo niegrodowe. W grudniu 1806 r. na tereny Mazowsza wkroczyły wojska napoleońskie i po udanej kampanii cesarz Napoleon I obdarował Opinogórą swojego marszałka księcia Ponte-Corvo Jana Bernadotte (1763-1844). Wówczas nazwę miejscowości zmieniono na Opinogórę Francuską. W 1810 r. marszałek Bernadotte zrezygnował z Opinogóry, gdyż został desygnowany do objęcia tronu szwedzkiego, a następnie koronowano go jako Karola XIV Jana. Po koronacji ponownie wróciła do Krasińskich i w ich rękach pozostała do 1945. W pierwszej połowie XIX wieku gen. Wincenty Krasiński utworzył w Opinogórze ordynację, która przetrwała do 1945 r.[8]. Ostatnim ordynatem był Edward Krasiński. W czasie I wojny światowej przez Opinogórę przebiegała linia frontu podczas bitwy przasnyskiej, tutaj został rozbity niemiecki Korpus Zastrowa[9]. Zniszczeniu wówczas uległo 50% zabudowań w Opinogórze.
Zabytki
W miejscowości znajduje się niewielki neogotycki pałac Krasińskich, wybudowany w 1844 przez gen. Wincentego Krasińskiego, ojca poety Zygmunta, który był siedzibą ordynacji opinogórskiej. Kolejnym zabytkiem jest neogotycka oficyna dworska wzniesiona w tym samym czasie co pałac. Zabytkowy neoklasycystyczny kościół z drugiej połowy XIX w. fundacji Róży Krasińskiej, który projektował Wincenty Rakiewicz[10]. W podziemiach tego kościoła znajdują się groby członków rodziny Krasińskich, w tym również poety. Jest także cmentarz założony w 1824 r., powiększony w 1859 r. z zabytkowymi grobami[11].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f9/Ko%C5%9Bci%C3%B3%C5%82_w_Opinog%C3%B3rze.jpg/129px-Ko%C5%9Bci%C3%B3%C5%82_w_Opinog%C3%B3rze.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e7/Opinog%C3%B3ra_G%C3%B3rna%2C_Muzeum_Romantyzmu_%282%29.jpg/217px-Opinog%C3%B3ra_G%C3%B3rna%2C_Muzeum_Romantyzmu_%282%29.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5f/POL_Opinog%C3%B3ra_Krasi%C5%84ski.jpg/109px-POL_Opinog%C3%B3ra_Krasi%C5%84ski.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2d/Opinog%C3%B3ra_G%C3%B3rna%2C_Muzeum_Romantyzmu_%281%29.jpg/217px-Opinog%C3%B3ra_G%C3%B3rna%2C_Muzeum_Romantyzmu_%281%29.jpg)
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 93316
- ↑ Wieś Opinogóra Górna w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2017-10-15] , liczba ludności na podstawie danych GUS.
- ↑ GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2019-01-01].
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 861 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22] .
- ↑ a b GUS. Wyszukiwarka TERYT
- ↑ Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
- ↑ ANNAA. BORKIEWICZ-CELIŃSKA ANNAA., OSADNICTWO ZIEMI CIECHANOWSKIEJ W XV WIEKU (1370—1526) .
- ↑ Wojciech Górczyk, Kościół i kaplica grobowa Krasińskich w Opinogórze, " Studia Mazowieckie", nr 1 (2014), s. 103-104.
- ↑ Wojciech Górczyk, Rocznica Wielkiej Wojny. Opinogóra rok 1915, Gazeta Opinogórska nr 2/2015, s. 10-11.
- ↑ Wojciech JerzyW.J. Górczyk Wojciech JerzyW.J., KOŚCIÓŁ W OPINOGÓRZE UFUNDOWANY PRZEZ GENERAŁA WINCENTEGO KRASIŃSKIEGO/The church in Opiniogóra funded by general Wincenty Krasiński, „Rocznik Towarzystwa Naukowego Płockiego” [dostęp 2021-09-22] .
- ↑ Wojciech JerzyW.J. Górczyk Wojciech JerzyW.J., Cmentarz parafialny w Opinogórze i kaplica grobowa hrabiów Krasińskich, „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej” [dostęp 2021-09-22] (ang.).
Linki zewnętrzne
- Opinogóra, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. VII: Netrebka – Perepiat, Warszawa 1886, s. 554 .
- W. Górczyk, Początki Opinogóry w świetle dokumentu wojewody Żyry z 1185_r._i_dokumentu biskupa płockiego Gedki
- Urząd Gminy. opinogora.home.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-01-02)].
- O historii Opinogóry
- Archiwalne widoki i publikacje związane z miejscowością w bibliotece Polona
- p
- d
- e
- Siedziba gminy: Opinogóra Górna
Wsie |
|
---|---|
Kolonia |
|
Osady |
|
Osady leśne |
|
Części wsi |
|