Narodowy Balet Ukrainy „Virski”
„Virski” w choreografii My, z Ukrainy | |||
Inne nazwy | Narodowy Balet Ukrainy „Virski” | ||
---|---|---|---|
Rok założenia | 1937 | ||
Pochodzenie | Ukraina, Kijów | ||
Gatunek | folkloryzm | ||
Odznaczenia | |||
![]() | |||
| |||
Strona internetowa |
„Virski”, Narodowy Zasłużony Akademicki Zespół Tańca Ukrainy im. Pawła Wirskiego, (też Narodowy Balet Ukrainy „Virski”, ukr. Національний заслужений академічний ансамбль танцю України імені Павла Вірського, ang. Virsky National Dance Company) – ukraiński, państwowy zespół taneczny odwołujący się do ukraińskich tradycji ludowych założony w 1937 roku.
Zespół podlega ministerstwu kultury Ukrainy. Składa się z baletu i orkiestry. Przy Zespole prowadzone są studia choreograficzne i działa dziecięca szkoła choreograficzna[1][2][3] .
Historia
Zespół został założony w Kijowie w czerwcu 1937 roku[2] przez wybitnych choreografów Mykołę Bołotowa i Pawła Wirskiego jako grupa tancerzy, której celem było badanie, gromadzenie, przechowywanie i popularyzacja ukraińskich tańców ludowych[1] . Początkowo grupa działała pod kierownictwem Pawła Wirskiego. Jej pierwszy występ odbył się 1 września 1937 roku podczas Międzynarodowego Festiwalu Teatralnego w Moskwie. W repertuarze grupy znalazły się takie choreografie jak Українська сюїта (Ukraińska suita) prezentująca tradycyjne tańce ukraińskie, czy Шахтарський перепляс (Taniec górnika) wchodzący w skład zbioru współczesnych choreografii tańców Donbasu[1] .
Paweł Wirski przestał kierować grupą w 1940 roku. W tym też roku została ona przekształcona w Zespół Pieśni i Tańca Ukrainy (Aнсамбль пісні і танцю України[2] )[a]. W tamtym okresie z zespołem współpracowali tacy choreografowie jak Serhij Sergiejew(inne języki), Wachtang Wroński(inne języki), czy Ołeksandr Berdowski[1] . Kolejna reorganizacja nastąpiła w 1951 roku, po obchodach tzw. 2. Dekady Ukraińskiej Sztuki i Literatury w Moskwie[b][2] . Zmieniono wtedy też nazwę na Państwowy Zespół Tańca Ukrainy (Державний ансамбль танцю України[2] )[c]. Zespołem kierowała rada, na czele której w 1951 roku stanął Serhij Sergiejew, a następnie w 1952 roku Ołeksandr Berdowski, w latach 1952–1954 Wachtang Wroński, a w latach 1954–1955 Lidia Czerniszowa(inne języki)[1] .
W 1955 roku do zespołu, jako jego kierownik artystyczny i dyrektor, powrócił Paweł Wirski, którym pozostawał przez kolejne dwadzieścia lat, aż do swojej śmierci w 1975 roku. W tym czasie opracował 5 pełnych programów artystycznych, liczne układy ukraińskich tańców ludowych, a także układy choreograficzne ukazujące przeszłość i teraźniejszość życia na Ukrainie, scen rodzajowych i innych form tanecznych. Do najsłynniejszych należą: rozpoczynający każdy koncert układ My z Ukrainy (Ми з України), Hopak (Гопак), Kozak (Козачок), Zaporożcy (Запорожці), czy Powzunec (Повзунець). W 1959 roku zespół otrzymał dyplom honorowy Światowej Rady Pokoju oraz tytuł zasłużonego zespołu (Państwowy Zasłużony Zespół Tańca Ukrainy; Державний заслужений ансамбль танцю України[d]), a w 1971 roku akademickiego zespołu (Państwowy Zasłużony, Akademicki Zespół Tańca Ukrainy; Державний заслужений академічний ансамбль танцю України[e]). Przy zespole organizowane są od 1962 roku studia choreograficzne[1] .
Po śmierci Wirskiego kierownictwo nad zespołem ponownie przejęła rada, na której czele stanął w latach 1975–1976 Ołeksij Homon, 1976–1977 Kim Wasyłenko(inne języki), 1977–1980 Ołeksandr Sehal(inne języki)[1] . W 1977 roku zespół otrzymał imię Pawła Wirskiego (Państwowy Zasłużony, Akademicki Zespół Tańca Ukrainy im. Pawła Wirskiego; Державний заслужений академічний ансамбль танцю Україниімені Павла Вірського[f])W 1980 roku kierownikiem artystycznym i dyrektorem generalnym został Mirosław Wantuch(inne języki). Uzupełnił on repertuar o takie układy jak Karpaty (Карпати), Ukraiński męski taniec z bębnami (Український чоловічий танець з бубнами), Hucułka (Гуцулка), czy Ukraino, moja Ukraino (Україно моя, Україно). Z zespołem współpracowało wielu plastyków, kompozytorów, choreografów i baletmistrzów, m.in. Tetiana Jabłońska, Andrij Kocka(inne języki), Wadim Homołjaka(inne języki), Lew Kołodub, Jakiw Łapiński(inne języki), Anton Mucha, czy Boris Jarowiński(inne języki)[1] . W 1987 roku zespół został uhonorowany radzieckim orderem Przyjaźni Narodów. W 1991 roku Mirosław Wantuch wraz z żoną Walentiną Wantuch(inne języki) założyli przy zespole szkołę baletową (дитяча хореографічна школа при національному заслуженому академічному ансамблі танцю України ім. Павла Вірського), której Walentina została dyrektorem i kierownikiem artystycznym[1][3] . W 1997 roku zespół otrzymał prawo posługiwania się tytułem zespołu narodowego (Narodowy Zasłużony Akademicki Zespół Tańca Ukrainy im. Pawła Wirskiego; Національний заслужений академічний ансамбль танцю України імені Павла Вірського)[1] .
Kierownictwo
Dyrektor generalny
- rada (1951–1955)[1] ,
- Paweł Wirski (1955–1975)[1] ,
- rada (1975–1980)[1] ,
- Mirosław Wantuch(inne języki) (od 1980)[1][2][3] ,
Kierownik artystyczny
- Paweł Wirski (1937–1940)[1] ,
- Serhij Sergiejew(inne języki) (1951)[1] ,
- Ołeksandr Berdowski (1952)[1] ,
- Wachtang Wroński(inne języki) (1952–1954)[1] ,
- Lidia Czerniszowa(inne języki) (1954–1955)[1] ,
- Paweł Wirski (1955–1975)[1] ,
- Ołeksij Homon (1975–1976)[1] ,
- Kim Wasyłenko(inne języki) (1976–1977)[1] ,
- Ołeksandr Sehal(inne języki) (1977–1980)[1] ,
- Mirosław Wantuch (od 1980)[1][2][3] ,
Główni dyrygenci
- Ihor Iwaszczenko(inne języki) (1956–1980)[1] ,
- Jewhen Dosenko(inne języki) (1980–1984)[1] ,
- Stanisław Sawczuk(inne języki) (1984–1992)[1] ,
- Witalij Redko(inne języki) (1993–2001)[1] ,
- Ołeksandr Czeberko (od 2001)[2][3]
Dyrektor i kierownik artystyczny szkoły baletowej
- Walentina Wantuch(inne języki) (od 1991)[3]
Uwagi
- ↑ Oficjalnie: Republ. Zespół Pieśni i Tańca USRR (Респ. ансамбль пісні і танцю УРСР) (Цебенко i Муха 2001 ↓).
- ↑ Dekady Ukraińskiej Sztuki i Literatury w Moskwie były pokazami osiągnięć Ukrainy w dziedzinie sztuki i literatury organizowanymi w Moskwie. 2. dekada została zorganizowana w dniach 15-26 czerwca 1951 roku (БРЕГА, 2004).
- ↑ Oficjalnie: Państwowy Zespół Tańca USRR (Державний ансамбль танцю УРСР) (Цебенко i Муха 2001 ↓).
- ↑ Oficjalnie: Państwowy Zasłużony Zespół Tańca USRR (Державний заслужений ансамбль танцю УРСР) (Цебенко i Муха 2001 ↓).
- ↑ Oficjalnie: Państwowy Zasłużony Akademicki Zespół Tańca USRR (Державний заслужений академічний ансамбль танцю УРСР) (Цебенко i Муха 2001 ↓).
- ↑ Oficjalnie: Państwowy Zasłużony Akademicki Zespół Tańca USRR imienia Pawła Wirskiego (Державний заслужений академічний ансамбль танцю УРСР імені Павла Вірського) (Цебенко i Муха 2001 ↓).
Przypisy
Bibliografia
- І. В. Цебенко, Антон Муха: Ансамбль танцю України Національний. W: Енциклопедія Сучасної України: електронна версія. Іван Дзюба, Аркадій Жуковський (red. nacz.), Микола Железняк (sekr. nacz.). Narodowa Akademia Nauk Ukrainy, Towarzystwo Naukowe im. Szewczenki, 2001. (ukr.).
- АНСАМБЛЬ ТАНЦЮ УРСР. W: Українська радянська енциклопедія. Mykoła Bażan (red. nacz.). Wyd. 2. Kijów: Головна редакція Української радянської енциклопедії, 1977, s. 199. (ukr.).
- История. virsky.com.ua. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-06-10)]. (ukr. • ang.).
- Дирекція. virsky.kiev.ua. [dostęp 2022-04-16]. (ukr.).