NATO Forward Presence
![]() | |||
Historia | |||
Państwa wystawiające |
| ||
---|---|---|---|
Państwa mandatowe | eFP: | ||
Decyzja o użyciu | 9 lipca 2016 | ||
Rozpoczęcie misji | styczeń-czerwiec 2017 | ||
Organizacja | |||
Typ | operacyjny | ||
Skład | eFP: 8 batalionowych grup bojowych | ||
Liczebność | eFP: ok. 10000 żołnierzy | ||
Dyslokacja | Ādaži, Cincu, Kabile, Krajowa (tFP), Lešť, Orzysz, Rukłe, Tapa, Tata |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/47/NATO_Enhaced_Forward_Presence_Battle_Group_Insignia.svg/110px-NATO_Enhaced_Forward_Presence_Battle_Group_Insignia.svg.png)
Wysunięta Obecność NATO (ang. NATO Forward Presence) – przyjęta w trakcie szczytu NATO w Warszawie w 2016 inicjatywa utrzymywania na terytorium państw Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego ograniczonej obecności wojskowej w postaci batalionowych grup bojowych celem zagwarantowania bezpieczeństwa na tzw. wschodniej flance NATO.
Utrzymywane są dwie formy Wysuniętej Obecności: wzmocniona Wysunięta Obecność (ang. enhanced Forward Presence – eFP) w Estonii, Litwie, Łotwie i Polsce (od 2017) oraz Bułgarii, Rumunii, Słowacji i Węgrzech (od 2022) oraz dostosowana Wysunięta Obecność (ang. tailored Forward Presence – tFP) w Bułgarii i Rumunii.
Historia
Rosyjskie działania zbrojne wymierzone w integralność Ukrainy (aneksja Krymu przez Rosję i wojna w Donbasie) znacząco zmieniły sytuację geopolityczną w środkowej i wschodniej Europie. Koniecznością stało się zagwarantowanie bezpieczeństwa nowym państwom członkowskim Paktu Północnoatlantyckiego, tj. przyjętych do Sojuszu po 1999 r., zwłaszcza w rejonie tzw. wschodniej flanki NATO (przede wszystkim Polska i państwa bałtyckie, a także Rumunia i Bułgaria).
W rezultacie postanowień podjętych w trakcie szczytu NATO w Warszawie w dniach 8-9 lipca 2016 r. państwa członkowskiego NATO rozpoczęły przemieszczanie sił sojuszniczych w ramach dwóch form inicjatywy Wysuniętej Obecności:
- enhanced Forward Presence (eFP), wzmocniona Wysunięta Obecność – zwiększenie potencjału obrony i sił odstraszania poprzez utworzenie w Polsce, Litwie, Łotwie i Estonii batalionowych grup bojowych złożonych z kontyngentów państw członkowskich,
- tailored Forward Presence (tFP), dostosowana Wysunięta Obecność – wzmocnienie bezpieczeństwa Rumunii i Bułgarii poprzez wsparcie wojskowe stacjonującej w Rumunii Wielonarodowej Dywizji Południowo-Wschodniej i podległej jej Wielonarodowej Brygady Południowo-Wschodniej[1].
Na nadzwyczajnym szczycie NATO w Brukseli 24 marca 2022 r., zwołanym po pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę, państwa członkowskie podjęły decyzję o zwiększeniu sił zaangażowanych w eFP oraz jednoczesnym rozszerzeniu wzmocnionej Wysuniętej Obecności o kolejne cztery państwa: Słowację, Węgry, Rumunię i Bułgarię[2]..
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2a/NATO_Enhanced_Forward_Presence_participating_nations.png/400px-NATO_Enhanced_Forward_Presence_participating_nations.png)
Enhanced Forward Presence (eFP)
Wzmocniona Wysunięta Obecność ma charakter defensywny, obejmujący dwa główne zakresy:
- wzmocnienie potencjału obronnego NATO w Europie Środkowo-Wschodniej – od przystąpienia do Paktu przez Polskę, Czechy i Węgry w 1999 oraz państwa bałtyckie, Słowację, Rumunię i Bułgarię w 2004 na ich terytoriach nie stacjonowały znaczące siły sojusznicze,
- odstraszanie – obecność wojsk z państw NATO oznacza, że atak na państwa tzw. wschodniej flanki jest jednoznaczny z konfliktem zbrojnym z pozostałymi członkami NATO, reagującymi odpowiednio zgodnie z zapisami artykułu 5. traktatu północnoatlantyckiego[3].
Zasadniczym elementem wzmocnionej Wysuniętej Obecności jest osiem batalionowych grup bojowych (BGB):
Grupa bojowa | Państwo-gospodarz | Garnizon | Państwo ramowe | Pozostałe państwa |
---|---|---|---|---|
BGB Estonia | Estonia | Tapa | Wielka Brytania | Dania, Francja, Islandia |
BGB Łotwa | Łotwa | Ādaži | Kanada | Albania, Czarnogóra, Czechy, Hiszpania, Islandia, Macedonia Północna, Polska, Słowacja, Słowenia, Włochy |
BGB Litwa | Litwa | Rukłe | Niemcy | Belgia, Czechy, Holandia, Islandia, Luksemburg, Norwegia |
BGB Polska | Polska | Orzysz | Stany Zjednoczone | Chorwacja, Rumunia, Wielka Brytania |
BGB Słowacja | Słowacja | Lešť | Czechy | Niemcy, Słowacja, Słowenia |
BGB Węgry | Węgry | Tata | Węgry | Chorwacja, Stany Zjednoczone, Włochy |
BGB Rumunia | Rumunia | Cincu | Francja | Holandia (tFP: Polska, Portugalia, Stany Zjednoczone) |
BGB Bułgaria | Bułgaria | Kabile | Włochy | Bułgaria. Grecja, Stany Zjednoczone |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/07/Italian_Army_-_4th_Tank_Regiment_Ariete_main_battle_tank_with_a_Canadian_Army_LAV_III_in_Latvia_2019.jpg/300px-Italian_Army_-_4th_Tank_Regiment_Ariete_main_battle_tank_with_a_Canadian_Army_LAV_III_in_Latvia_2019.jpg)
Każda grupa bojowa liczy ok. 1000-2000 żołnierzy, stacjonujących w systemie rotacyjnym (6-miesiecznym). Status państwa ramowego oznacza wyznaczenie kadry kierowniczej grupy, jednostki bojowej oraz odpowiedniego zaplecza wsparcia i logistycznego.
Grupy bojowe w systemie krajowym przydzielone są do odpowiednich brygad zmechanizowanych państw-gospodarzy (estońska 1 Brygada Piechoty, łotewska Brygada Piechoty Zmotoryzowanej, litewska Brygada Zmechanizowana Żelazny Wilk i polska 15 Brygada Zmechanizowana), z którymi prowadzą cykl szkoleń, utrzymujących stałą gotowość bojową grup. W systemie międzynarodowym grupy bojowe koordynowane są przez wielonarodowe dywizje wojsk NATO: podlegające Wielonarodowemu Korpusowi Północno-Wschodniemu z dowództwem w Szczecinie Wielonarodową Dywizję Północny-Wschód z kwaterą główną w Elblągu oraz Wielonarodową Dywizję Północ w Ādaži[4].
Zaplecze logistyczne i infrastrukturalne w swoim zakresie zapewniają państwa-gospodarze w ramach HNS (Host Nation Support). Do inicjatywy eFP zostały włączone Grupy Integracyjne Sił NATO (NATO Force Integration Unit – NFIU) utworzone w 2015 wielonarodowe jednostki wojskowe, stacjonujące w Polsce, Litwie, Łotwie, Estonii, Słowacji, Węgrzech, Rumunii i Bułgarii. Wsparcie NFIU obejmuje planowanie, rozlokowanie i integrację kontyngentów narodowych w ramach grup bojowych oraz grup bojowych z przydzielonymi brygadami[5].
Liczebność poszczególnych grup bojowych:
Grupa bojowa | V 2017[6] | II 2018[7] | III 2019[8] | X 2020[9] | III 2021[10] | XI 2022[11] | Zaangażowanie Polski |
---|---|---|---|---|---|---|---|
BGB Estonia | 1100 | 1001 | 1073 | 964 | 1166 | 1373 | |
BGB Łotwa | 1138 | 1170 | 1401 | 1525 | 1473 | 1840 | PKW Łotwa (eFP) |
BGB Litwa | 1022 | 1404 | 1055 | 1233 | 1287 | 1805 | |
BGB Polska | 1270 | 1117 | 1218 | 1010 | 1031 | 1805 | |
BGB Słowacja | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1056 | |
BGB Węgry | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1054 | |
BGB Rumunia (eFP i tFP) | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1126 | PKW Rumunia (tFP) |
BGB Bułgaria | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 945 | |
Łącznie | 4530 | 4692 | 4747 | 4732 | 4957 | 10232 |
Struktura organizacyjna grupy bojowej na przykładzie kanadyjskiej (struktura organizacyjna ulega zmianom wynikającym z rotacyjnej obecności kontyngentów narodowych, stan na czerwiec 2019[12][13]).
|
|
- ↑ Na stałe stacjonuje tylko wyposażenie baterii, personel przysyłany jest na czas ćwiczeń (Canada adds artillery battery to its Latvian forces. LSM. [dostęp 2020-01-14]. (ang.).)
- ↑ Support tłumaczone jest na język polski jako wsparcie (Bojowe wsparcie. Polska Zbrojna. [dostęp 2020-03-09]. (pol.).), nie stanowi jednak odpowiednika polskich kompanii wsparcia czyli pododdziału artylerii
Tailored Forward Presence (tFP)
Dostosowana Wysunięta Obecność ma inny charakter niż wzmocniona Wysunięta Obecność: opiera się głównie na wsparciu rumuńskich sił zbrojnych w procesie formowania i funkcjonowania MND-SE – Wielonarodowej Dywizji Południowy-Wschód (powstałej na bazie rumuńskiej 1 Dywizji Piechoty w Bukareszcie). MNDSE jest wielonarodowym dowództwem szczebla dywizyjnego, składającego się z żołnierzy z następujących państw: Rumunia (państwo ramowe), Albania, Bułgaria, Francja, Grecja, Kanada, Niemcy, Polska, Portugalia, Słowacja, Stany Zjednoczone, Turcja, Węgry, Wielka Brytania. Dywizja osiągnęła zdolność operacyjną 22 marca 2018, uzyskując możliwość dowodzenia siłami sojuszniczymi w południowo-wschodniej Europie[14].
Rumunia jest zarówno państwem-gospodarzem tFP jak i państwem-kontrybutorem eFP: wystawia baterię przeciwlotniczą do Batalionowej Grupy Bojowej w Polsce. Wsparcie Rumunii w zakresie planistycznym i organizacyjnym zapewniają Grupy Integracyjne Sił NATO w Rumunii i Bułgarii.
Trzon MND-SE stanowi Wielonarodowa Brygada Południowy-Wschód (na bazie 2 Brygady Piechoty w Krajowej). W przeciwieństwie do eFP wielonarodowa grupa bojowa nie stanowi zwartej jednostki, a pododdziały podporządkowane są dowództwu brygady. W 2019 brygadę tworzyli żołnierze z następujących państw: Rumunia (państwo ramowe), Bułgaria, Hiszpania, Polska, Portugalia, Stany Zjednoczone[15].
Bieżąca działalność jednostek tFP polega podtrzymywaniu zdolności bojowej poprzez szkolenie dowództw i pododdziałów rumuńskich (20., 22., 26. bataliony piechoty, 325 batalion artylerii, 205 batalion artylerii przeciwlotniczej, 116 batalion logistyczny) oraz sojuszniczych stacjonujących rotacyjnie w Rumunii (m.in. polska kompania piechoty zmotoryzowanej) oraz dyslokowanych czasowo na czas ćwiczeń[16].
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Wzmocniona Wysunięta Obecność. Serwis rządowy gov.pl. [dostęp 2020-03-09]. (pol.).
- ↑ Specjalny szczyt NATO w Brukseli. PISM. [dostęp 2023-04-27]. (pol.).
- ↑ Wzmocniona Wysunięta Obecność NATO. Wielonarodowa Dywizja Północny-Wschód. [dostęp 2020-03-09]. (pol.).
- ↑ Divisions. NATO MNCNE. [dostęp 2023-04-27]. (ang.).
- ↑ NATO Force Integration Unit. NATO SHAPE. [dostęp 2020-03-09]. (ang.).
- ↑ NATO's enhanced Forward Presence. NATO. [dostęp 2020-03-09]. (ang.).
- ↑ NATO's enhanced Forward Presence. NATO. [dostęp 2020-03-09]. (ang.).
- ↑ NATO's enhanced Forward Presence. NATO. [dostęp 2020-03-09]. (ang.).
- ↑ NATO's enhanced Forward Presence. NATO SHAPE. [dostęp 2020-10-25]. (ang.).
- ↑ NATO's enhanced Forward Presence. NATO SHAPE. [dostęp 2021-01-31]. (ang.).
- ↑ NATO's enhanced Forward Presence. NATO SHAPE. [dostęp 2023-04-27]. (ang.).
- ↑ Operation REASSURANCE: The Role of the Canadian National Support Element within NATO’s enhanced Forward Presence (eFP) Latvia. The Guard. [dostęp 2020-01-14]. (ang.).
- ↑ eFP Battle Group Latvia. NATO SHAPE. [dostęp 2020-03-09]. (ang.).
- ↑ About MND-SE. HQ MND-SE. [dostęp 2020-03-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-02-22)]. (ang.).
- ↑ The 4th rotation of the Polish Military Contingent arrived in Romania. Warsaw Institute. [dostęp 2020-03-09]. (ang.).
- ↑ Multinational exercise Scorpions Fury 18 to culminate in Romania. Army-Technology. [dostęp 2020-03-09]. (ang.).
![]() | Zobacz multimedia związane z tematem: Wzmocniona Wysunięta Obecność NATO |
- SNL: Enhanced_Forward_Presence