Muzea w Bydgoszczy
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a9/Bdg_Muz_Okr_wal_grobudbyg_XIw_2_5-2014.jpg/180px-Bdg_Muz_Okr_wal_grobudbyg_XIw_2_5-2014.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b0/Bdg_Wn%C4%99trze_Domu_Wycz%C3%B3%C5%82kowskiego_1.jpg/180px-Bdg_Wn%C4%99trze_Domu_Wycz%C3%B3%C5%82kowskiego_1.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ee/Muzeum_Wodoci%C4%85g%C3%B3w_w_ci%C5%9Bn_Bydg_03-2013_a.jpg/180px-Muzeum_Wodoci%C4%85g%C3%B3w_w_ci%C5%9Bn_Bydg_03-2013_a.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6a/Eksploseum_-_wystawa_broni_strzeleckiej.jpg/180px-Eksploseum_-_wystawa_broni_strzeleckiej.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c9/Kosynierzy_Pomorskie_Muzeum_Wojskowe.jpg/180px-Kosynierzy_Pomorskie_Muzeum_Wojskowe.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/39/Izba_Tradycji_Bydg_W%C4%99z%C5%82a_Kolejowego_e.jpg/180px-Izba_Tradycji_Bydg_W%C4%99z%C5%82a_Kolejowego_e.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/06/Bdg_nabrzezeBrdy_3_07-2013.jpg/180px-Bdg_nabrzezeBrdy_3_07-2013.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/95/Bdg_BibliotekaBernardynow7_5-2017.jpg/180px-Bdg_BibliotekaBernardynow7_5-2017.jpg)
Muzea w Bydgoszczy – placówki kulturalne w Bydgoszczy, zajmujące się gromadzeniem, badaniem oraz eksponowaniem obiektów posiadających wartości historyczne, bądź artystyczne. Wśród listy muzeów bydgoskich znajdują się obiekty w gestii władz samorządowych, wojskowych, szkół wyższych, stowarzyszeń oraz osób prywatnych.
Tradycje
Początki muzealnictwa w Bydgoszczy sięgają 1880 roku, kiedy założono Towarzystwo Historyczne Obwodu Nadnoteckiego, zajmujące się poszukiwaniem i przechowywaniem przedmiotów o wartości historycznej, zwłaszcza z Bydgoszczy i okolicy. Eksponaty wystawiano najpierw w jednym z pomieszczeń gimnazjum miejskiego, a następnie na przebudowanym chórze w kościele klarysek[1]. Po włączeniu Bydgoszczy do odrodzonego państwa polskiego w 1920 r. ocalała przed wywózkami do Niemiec część zbiorów Towarzystwa stała się zrębem nowo organizowanego Muzeum Miejskiego. Placówka ta otwarta w 1923 roku, otrzymała w 1937 r. spuściznę artystyczną po zmarłym Leonie Wyczółkowskim. W 1939 r. zbiory Muzeum Miejskiego liczyły 6803 pozycje, z czego połowa przypadała na archeologię, 1900 na sztukę, 873 na numizmatykę, 210 – rzemiosło i pamiątki bydgoskie, 200 – etnografię (w tym afrykańską), 160 – medalierstwo oraz 150 – wojskowość[2]. W dwudziestoleciu międzywojennym urządzono również ekspozycję zachowanej z XVI-XVII w. Biblioteki Bernardynów Bydgoskich. Po II wojnie światowej oprócz rozwoju Muzeum Miejskiego, przekształconego w 1975 r. na Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego, otwarto szereg nowych placówek, z których ważniejsze to Pomorskie Muzeum Wojskowe i Muzeum Oświaty. Po 1990 r. powstało kilkanaście nowych muzeów, funkcjonujących w większości poza strukturami samorządowymi. Do znacznego rozwoju muzealnictwa przyczyniła się rewitalizacja Wyspy Młyńskiej przeprowadzona w latach 2006-2012. W odrestaurowanych budynkach ulokowano szereg oddziałów i wystaw Muzeum Okręgowego, m.in. zbiory archeologiczne (Biały Spichlerz), Galerię Sztuki Nowoczesnej (Czerwony Spichlerz), Europejskie Centrum Pieniądza (budynek mennicy), Dom Leona Wyczółkowskiego[3].
Współczesność
Wśród placówek muzealnych, które znajdują się w Bydgoszczy, największe i najstarsze jest Muzeum Okręgowe, założone w 1923 roku, znajdujące się w Państwowym Rejestrze Muzeów. Do placówek, które nie mają swoich odpowiedników w innych częściach kraju są m.in.: Muzeum Dyplomacji i Uchodźstwa Polskiego, Muzeum Kanału Bydgoskiego, Muzeum Wodociągów, Muzeum Mydła i Historii Brudu oraz Eksploseum, w którym można zwiedzić zachowane fragmenty jednej z największych, zbudowanych w Polsce fabryk zbrojeniowych III Rzeszy. W zespole pałacowo-parkowym w Ostromecku (będącym własnością miasta Bydgoszczy) funkcjonuje muzeum fortepianów.
Od 2005 corocznie w Bydgoszczy w maju lub czerwcu organizowana jest Noc Muzeów[4], podczas której można bezpłatnie zwiedzić placówki obecne na terenie miasta, oraz uczestniczyć w zorganizowanych z tej okazji wydarzeniach kulturalnych.
Wykaz muzeów w Bydgoszczy
Nazwa | Adres | Rok powstania | Tematyka | Uwagi |
Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy[5] | Gdańska 4 | 1923 (1880) | zbiory z działów: archeologii, etnografii, grafiki, historii, muzyki, numizmatyki, sztuki, historii techniki, biblioteki | Posiada największą w kraju kolekcję dzieł Leona Wyczółkowskiego, Maksymiliana Piotrowskiego i Waltera Leistikowa oraz jedną z większych w kraju kolekcji sztuki współczesnej. Muzeum prezentuje wystawy stałe związane z historią Bydgoszczy, twórczością Leona Wyczółkowskiego oraz Galerię Sztuki Nowoczesnej w Czerwonym Spichrzu na Wyspie Młyńskiej. Tematyka wystaw czasowych związana jest głównie z historią Bydgoszczy i regionu, malarstwem, rzeźbą i sztuką, a także nawiązuje do rocznic i jubileuszy. Muzeum posiada liczne zabytki archeologiczne, w tym najstarsze z epoki kamienia, kolekcję malarstwa polskiego i zagranicznego, rzeźb, obiektów i instalacji, reliefu oraz fotografii artystycznej i fonografii. Posiada kolekcję monet ze wszystkich mennic czynnych w Polsce na przestrzeni wieków, od monet piastowskich aż do współczesnych (w tym mennicy bydgoskiej). Posiada również zbiory etnograficzne i pamiątki historyczne z regionu bydgoskiego. Wystawy odbywają się w zabytkowych spichrzach nad Brdą oraz budynkach na Wyspie Młyńskiej. Obiekty należące do MOB:
|
Biblioteka Bernardynów w Bydgoszczy[6] | Długa 41 | 1936 | księgozbiór | Ekspozycja urządzona w stylizowanym pomieszczeniu urządzonym w gmachu Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Bydgoszczy. Zawiera udostępniony do zwiedzania w grupach zorganizowanych, najstarszy zachowany księgozbiór w Bydgoszczy, zawierający inkunabuły i druki z XV-XVIII w. |
Izba Pamięci Adama Grzymały-Siedleckiego[7] | Libelta 5/10 | 1968 | pamiątki po Adamie Grzymale-Siedleckim | Izba mieści się w dawnym mieszkaniu Adama Grzymały-Siedleckiego – polskiego krytyka literackiego i teatralnego, dramatopisarza i prozaika związanego z Bydgoszczą w latach 1922–1939 oraz 1945–1967. Eksponowane są pamiątki po pisarzu oraz materiały dotyczące historii teatru w Bydgoszczy: afisze, programy i fotografie ze sztuk teatralnych. W mieszkaniu mieści się również czytelnia teatrologiczna posiadająca bogaty księgozbiór poświęcony historii teatru polskiego i powszechnego. |
Muzeum Wojsk Lądowych[8] | Czerkaska 2 | 1973 (1928) | wojskowość, militaria, falerystyka | Prezentuje wojskowe dzieje Pomorza i Kujaw począwszy od Powstania wielkopolskiego 1918–1919. Wśród wystaw stałych znajdują się ekspozycje wyposażenia i broni piechoty i wojsk zmechanizowanych, uzbrojenie, ubiory, dokumenty, malarstwo, falerystyka, odznaki pamiątkowe i odznaczenia, a na zewnątrz budynku wystawa plenerowa ciężkiego sprzętu wojennego, schronów i rakiet bojowych |
Izba Tradycji Bydgoskich Dróg Żelaznych[9] | Inwalidów 26 (Dworzec Wschód) | 1979 | pamiątki związane z Bydgoskim Węzłem Kolejowym | Prezentuje pamiątki związane z funkcjonowaniem Bydgoskiego Węzła Kolejowego, mundury kolejarskie, akcesoria torowe, stanowisko dyżurnego ruchu i inne. Muzeum jest prowadzone przez Bydgoskie Towarzystwo Przyjaciół Kolei. Izba Tymczasowo zamknięta |
Muzeum Oświaty w Bydgoszczy[10] | Marii Curie-Skłodowskiej 4 | 1985 (1979) | wyposażenie szkolne | Muzeum prezentuje sprzęty szkolne, wyposażenie uczniów i nauczycieli, fotografie, nagrania, świadectwa szkolne, oraz akta szkół i organizacji uczniowskich ze szkół w Bydgoszczy i regionie bydgoskim, począwszy od okresu zaboru pruskiego, aż po czasy współczesne. Posiada cztery wystawy stałe, organizuje ekspozycje czasowe oraz prowadzi działalność dydaktyczną. |
Muzeum Misyjne Zgromadzenia Ducha Świętego[11] | Aleje Jana Pawła II 117 | lata 90. XX w. | pamiątki misyjne | Muzeum Misyjne przy Wyższym Seminarium Duchownym Zgromadzenia Ducha Świętego. Zawiera pamiątki związane z działalnością misjonarską duchaczy w Afryce, Azji, Ameryce Północnej i Południowej. |
Muzeum Dyplomacji i Uchodźstwa Polskiego w Bydgoszczy[12] | Berwińskiego 4 | 1998 | historia dyplomacji i rządu polskiego na uchodźstwie w Londynie | Obrazuje historię dyplomacji i uchodźstwa polskiego, w tym przede wszystkim działalność Karola Poznańskiego (1893–1971) – konsula generalnego II RP w Londynie. Kolekcję stanowią oryginalne dokumenty, fotografie, korespondencja, rękopisy i testamenty wybitnych Polaków, kolekcja sztychów Stefana Mrożewskiego (1894–1975) oraz zbiór polskich banknotów z okresu międzywojennego. |
Muzeum Farmacji w Bydgoszczy[13] | Gdańska 5 | 2003 | wyposażenie apteki z XIX wieku | Większość zbiorów stanowi dawne wyposażenie apteki „Pod Łabędziem” w Bydgoszczy oraz eksponaty pochodzące z zachodnich ziem Polski i terenu dzisiejszych Niemiec, byłego Królestwa Kongresowego, zachodnich guberni zaboru rosyjskiego oraz Galicji. Muzeum mieści się na zapleczu apteki „Pod Łabędziem” założonej w 1852 r. i posiada pięć pomieszczeń: zielarnię, laboratorium galenowe, bibliotekę muzealną, recepturę oraz zaaranżowany na salę wystawową korytarz |
Muzeum Fotografii w Bydgoszczy[14] | Królowej Jadwigi 14 | 2004 | fotografie i sprzęt fotograficzny, | Posiada zbiory eksponatów związanych z fotografią dawną i dzisiejszą. Muzeum organizuje wernisaże fotograficzne, kursy, warsztaty i pokazy. Posiada atelier, ciemnię fotograficzną oraz czytelnię. Mieści się w dawnym budynku wozowni z XIX wieku i jest częścią Akademickiej Przestrzeni Kulturalnej Wyższej Szkoły Gospodarki w Bydgoszczy. |
Muzeum Kanału Bydgoskiego[15] | Nowogrodzka 3 | 2006 | pamiątki związane z Kanałem Bydgoskim i Bydgoskim Węzłem Wodnym | Muzeum eksponuje zdjęcia i eksponaty przedstawiające Kanał Bydgoski oraz życie codzienne toczące się nad kanałem. Ekspozycja zawiera między innymi wyposażenie barek, mundury oraz inne przedmioty związane z pracą barkarzy i innych osób związanych z żeglugą śródlądową. |
Muzeum Wolności i Solidarności w Bydgoszczy[16] | Plac Kościeleckich 8 | 2006 | pamiątki związane z walką narodu polskiego o wolność | Muzeum dokumentuje przywiązanie narodu polskiego do wolności, eksponuje wystawy historycznych pamiątek, archiwaliów, filmów dokumentalnych i dzieł sztuki, w tym związanych z NSZZ Solidarność. |
Muzeum Energetyki w Bydgoszczy[17] | Mennica 2a | 2009 | zabytkowe wyposażenie elektrowni wodnych | Ekspozycja urządzona w pomieszczeniach elektrowni wodnej „Kujawska” przy jazie farnym. Prezentuje się tu zabytkowe wyposażenie elektrowni, urządzenia energetyczne oraz duże zbiory odbiorników radiowych z XX wieku (250 szt.) Gromadzone eksponaty mają przypominać historię bydgoskiej energetyki, elektrowni wodnych działających na tym terenie oraz sylwetki osób, które tę historię tworzyły. |
Galeria Sportu Bydgoskiego[18] | ul. Gdańska 163 | 2009 | pamiątki związane ze sportem bydgoskim | Prezentuje historię, medale, trofea, sprzęt, wyposażenie oraz zdjęcia archiwalne klubów i sportowców z Bydgoszczy i regionu, którzy odnosili sukcesy w kraju, na świecie i na olimpiadach. |
Muzeum Wodociągów w Bydgoszczy[19] | Wieża ciśnień i Stacja wodociągów Las Gdański | 2012 | sprzęt wodociągowo-kanalizacyjny | Ekspozycja starych, drewnianych rur wodociągowych, hydrantów, zdrojów ulicznych, pokryw studzienek i innego sprzętu wodociągowego i kanalizacyjnego z początku XX w. wraz z ekspozycjami mulitedialnymi. Wystawy umieszczone w zabytkowej stacji wodociągów w Lesie Gdańskim oraz w wieży ciśnień tworzą ścieżkę edukacyjną. |
Muzeum Mydła i Historii Brudu w Bydgoszczy[20] | ul. Długa 13-17 | 2012 | mydło, urządzenia i produkty związane z higieną | Ekspozycja przedstawia najstarsze przenośne toalety, pierwsze prysznice, łaźnie, żeliwne wanny, szczotki do szorowania, a także balie, maglownice, pralki i suszarki oraz bogatą kolekcję mydeł z całego świata. Placówka ma charakter żywego muzeum, w którym można samemu tworzyć kompozycje mydeł w oryginalnej formie i kolorze, z indywidualnie dobranymi dodatkami, które po pokazie uczestnicy zabierają na pamiątkę. |
Muzeum fortepianów[21] | ul. Bydgoska 9 Ostromecko | 2012 | fortepiany, pianina | Kolekcja Zabytkowych Fortepianów im. Andrzeja Szwalbego znajduje się we wnętrzach XVIII-wiecznego Pałacu Mostowskich w Ostromecku, który jest własnością miasta Bydgoszczy i zarządzany przez Miejskie Centrum Kultury. Kolekcja obejmuje fortepiany skrzydłowe, stołowe, pianina, mieszane oraz inne instrumenty, wyprodukowane w XIX wieku w Polsce, innych krajach europejskich oraz USA. |
Barka Lemara[22] | ul. Spichlerna Bydgoszcz | 2014 | barka towarowa żeglugi śródlądowej | Ekspozycja tradycji wodniackich i szyperskich znajduje się w barce towarowej z 1937 nie posiadającej napędu własnego (tzw. finówka duża, niem. Gross Finow-Masskahn), zacumowanej na stałe na Brdzie przy ul. Spichlernej w centrum miasta. Wewnątrz znajduje się m.in. kajuta z kuchnią, sypialnią i salonikiem, w jakiej zamieszkiwała rodzina szypra. |
Muzeum Konsol i Gier Wideo Prehistoria.pl[23] | ul. Adama Grzymały-Siedleckiego 27 Bydgoszcz | 2018 | konsole, gry wideo | Wystawa konsol i gier wideo. Poza oglądaniem eksponatów można zagrać w stare, kultowe gry komputerowe. |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c0/Bdg_Spichrze_7_07-2013.jpg/200px-Bdg_Spichrze_7_07-2013.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9a/Bdg_White_Granary3_4-2015.jpg/200px-Bdg_White_Granary3_4-2015.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/31/Wyspa_M%C5%82y%C5%84ska_Bydg_2011_CzSp.jpg/201px-Wyspa_M%C5%82y%C5%84ska_Bydg_2011_CzSp.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c7/Bdg_Dom_Wycz%C3%B3%C5%82kowskiego_03-2013.jpg/200px-Bdg_Dom_Wycz%C3%B3%C5%82kowskiego_03-2013.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/38/European_Centre_for_Money_in_Bydgoszcz_01.jpg/200px-European_Centre_for_Money_in_Bydgoszcz_01.jpg)
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Ohlhoff Gerhard: Towarzystwo Historyczne dla Dystryktu Nadnoteckiego w Bydgoszczy. [w:] Kronika Bydgoska XVI 1994. ISSN 0454-5451
- ↑ Hojka Zdzisław: Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy. [w:] Kalendarz Bydgoski 2002
- ↑ http://www.muzeum.bydgoszcz.pl/ dostęp 20-03-2013
- ↑ http://wroclaw.dlastudenta.pl/sztuka/artykul/Nie_mozesz_spac_Idz_do_Muzeum,21906.html dostęp 8-03-2010
- ↑ http://www.muzeum.bydgoszcz.pl/ dostęp 8-03-2010
- ↑ http://wimbp.man.bydgoszcz.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=43&Itemid=65 dostęp 8-03-2010
- ↑ wimbp.man.bydgoszcz.pl - Izba Pamięci Adama Grzymały-Siedleckiego
- ↑ http://www.muzeumwl.pl/ dostęp 14-07-2011
- ↑ https://web.archive.org/web/20120315082301/http://www.potorach.pl/baza-obiektow/18,izba-tradycji-bydgoskich-drog-zelaznych dostęp 8-03-2010
- ↑ Muzeum Oświaty w Bydgoszczy. Pedagogiczna Biblioteka w Bydgoszczy. [dostęp 2020-03-08].
- ↑ https://web.archive.org/web/20090422141634/http://www.duchacze.pl/muzeum.htm dostęp 8-03-2010
- ↑ https://web.archive.org/web/20090905154857/http://www.muzeum.ukw.edu.pl/muzeump.html dostęp 8-03-2010
- ↑ http://www.museo.pl/content/view/1150/154/ dostęp 8-03-2010
- ↑ http://muzeumfoto.byd.pl/ dostęp 8-03-2010
- ↑ Muzeum Kanału Bydgoskiego. [dostęp 2016-02-15]. (pol.).
- ↑ http://209.85.129.132/search?q=cache:fGPp_yl5ygUJ:visitbydgoszcz.pl/index.php/Muzeum-olnosci-i-Solidarnosci.html+Muzeum+Wolno%C5%9Bci+i+Solidarno%C5%9Bci+bydgoszcz&cd=5&hl=pl&ct=clnk&gl=pl dostęp 8-03-2010
- ↑ https://web.archive.org/web/20160304064942/http://www.mojaenergia.pl/strony/1/i/415.php dostęp 8-03-2010
- ↑ http://209.85.135.132/search?q=cache:3ETe2HOMkjAJ:fundusze.kujawsko-pomorskie.pl/index.php%3Foption%3Dcom_docman%26task%3Ddoc_view%26gid%3D2909+Skansen+architektury+przemys%C5%82owej+wraz+z+podziemn%C4%85+tras%C4%85+turystyczn%C4%85+oraz+Muzeum+Zak%C5%82ad%C3%B3w+Zbrojeniowych+DAG+%E2%80%93+Fabrik+w+Bydgoszczy&cd=5&hl=pl&ct=clnk&gl=pl dostęp 10-03-2010
- ↑ https://archive.is/20171207003310/http://gorlice.naszemiasto.pl/artykul/wysokie-cisnienie-na-kulture,348026,art,t,id,tm.html dostęp 16-03-2010
- ↑ http://muzeummydla.pl/ dostęp 21-03-2013
- ↑ http://palacwostromecku.pl/fortepiany/ dostęp 6-12-2017
- ↑ Agnieszka Kowalkowska, Małgorzata Dysarz-Lewińska, Barka Lemara, folder turystyczny, Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy, 2017, s.1-2
- ↑ http://prehistoria.pl/ dostęp 8-04-2019
![]() | Zobacz multimedia związane z tematem: Muzea w Bydgoszczy |
- p
- d
- e
Warunki naturalne | |
---|---|
Podział administracyjny | |
Ludność | |
Historia |
|
Turystyka |
|
Gospodarka | |
Transport | |
Kultura | |
Pozostałe |