Most kolejowy magistrali węglowej w Bydgoszczy
![]() Widok z brzegu Brdy | |||
Długość całkowita | 115,3[1] m | ||
---|---|---|---|
Państwo |
| ||
Miejscowość | Bydgoszcz | ||
Podstawowe dane | |||
Przeszkoda | rz. Brda | ||
Długość | 115,3 m | ||
Liczba torów | 2 | ||
Liczba przęseł | 3 | ||
Rozpiętość przęseł | 32,4 + 47,6 + 32,4 | ||
Data budowy | 1930 | ||
Położenie na mapie Bydgoszczy ![]() | |||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego ![]() | |||
![]() | |||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f3/Bydgoszcz_Most_magistrali_w%C4%99glowej_z_poci%C4%85giem.jpg/240px-Bydgoszcz_Most_magistrali_w%C4%99glowej_z_poci%C4%85giem.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d8/Bydgoszcz_magistrala_w%C4%99glowa_most_1.jpg/240px-Bydgoszcz_magistrala_w%C4%99glowa_most_1.jpg)
Most w ciągu magistrali węglowej w Bydgoszczy – most kolejowy, stalowy na rzece Brdzie, położony w dzielnicy Czersko Polskie w Bydgoszczy.
Lokalizacja
Most spina oba brzegi Brdy na ujściowym odcinku rzeki, gdzie ma ona formę zalewu[2]. Mostem przebiega kolejowa obwodnica towarowa Bydgoszczy w ciągu linii kolejowej nr 201, wybudowana jako fragment magistrali węglowej.
Dane techniczne
Most jest zbudowany jako trzyprzęsłowa, kratownicowa konstrukcją stalowa z jazdą górą. Kratownice o górnych pasach poziomych i dolnych łukowych oparte są na dwóch, licowanych cegłą przyczółkach oraz nasypie ziemnym o wysokości 10,7 m. Światło dla żeglugi pod obiektem wynosi: 31 + 45 + 31 × 6,0 m. Dopuszczalne są obciążenia rzędu 22 ton na oś[1].
Przez most prowadzi dwutorowa, zelektryfikowana linia kolejowa tzw. magistrala węglowa, która jest z gospodarczego punktu widzenia jedną z najważniejszych kolejowych dróg transportu towarowego w Polsce[3]. Obiekt nie jest przystosowany do ruchu pieszego. Dostęp drogowy do obiektu jest możliwy od strony ulicy Osiedle Rzemieślnicze[4].
Historia budowy mostu i odcinka bydgoskiego magistrali węglowej[5]
Budowa mostu odbyła się w kontekście budowy nowej linii kolejowej, tzw. magistrali węglowej, która była największą inwestycją komunikacyjną II Rzeczypospolitej. Dla całej linii najważniejsze znaczenie miały mieć węzły kolejowe w Zduńskiej Woli, Inowrocławiu i Bydgoszczy. Prace w okolicy Bydgoszczy obejmowały budowę wschodniej i północnej obwodnicy kolejowej (dwutorowej) z Nowej Wsi Wielkiej do Maksymilianowa wraz z nową stacją Kapuściska Tranzytowe. Wykonano również sześć wiaduktów nad drogami kołowymi i torami kolejowymi oraz usunięto uciążliwy przejazd kolejowy na ul. Gdańskiej.
Prace na odcinku bydgoskim prowadzono w dwu etapach. Odcinek północny Kapuściska Małe – Maksymilianowo (11 km) wykonano od jesieni 1927 r. do wiosny 1928 r. Odcinek południowy Nowa Wieś Wielka – Kapuściska Małe (21,3 km) wybudowano w okresie od lata 1928 r. do końca 1930 r. Prace wykonywano w większości ręcznie z niewielkim wykorzystaniem maszyn. Kilka tysięcy robotników pracowało dniem i nocą na trzy zmiany. 9 listopada 1930 r. dokonano uroczystego otwarcia linii Nowa Wieś Wielka-Gdynia.
Najtrudniejszym problemem do pokonania przy budowie obwodnicy była budowa mostu przez Brdę. Obiekt ten, choć nie najdłuższy na całej trasie[6] okazał się najdroższy i najtrudniejszy do wykonania z uwagi na trudne warunki terenowe. Projekt mostu wykonano indywidualnie przez pracowników Zarządu Budowy, przy czynnym współudziale niezależnych specjalistów, którzy wykonali projekt żelaznych przęseł. Wybudowano go ostatecznie jako trzyprzęsłowy (32,4 m + 47,6 m + 32,4 m) o długości 115 m, wchodzący na przyczółkach w nasyp kolejowy. Prace przy moście rozpoczęto jesienią 1929 r. i ukończono w 1930 r. Koszt wykonania mostu wyniósł 2 mln zł[7].
Inwestycja prowadzona początkowo wyłącznie przez Polskie Koleje, później została dokończona przez prywatne Francusko-Polskie Towarzystwo Kolejowe (od 1931 r.), które otrzymało 45-letnią koncesję.
W trakcie II wojny światowej, w związku z budową zakładów DAG Fabrik Bromberg Niemcy rozbudowali magistralę m.in. o dworzec Emilianowo w Puszczy Bydgoskiej. W 1941 roku dobudowano drugi tor. W 1945 r. wycofujący się Niemcy zniszczyli most pod obydwoma torami, które odbudowano w 1949 i 1951 roku. W 1967 roku magistrala węglowa biegnąca przez most została zelektryfikowana[1].
Zobacz też
- mosty w Bydgoszczy
- historia kolei w Bydgoszczy
- transport kolejowy w Bydgoszczy
- magistrala węglowa
- Francusko-Polskie Towarzystwo Kolejowe
- Brda
Przypisy
- ↑ a b c Monografia mostów województwa kujawsko-pomorskiego. Brda i Kanał Bydgoski. Tom II z serii: Mosty z biegiem rzek pod red. Krzysztofa Dudka. Bydgoszcz – Grudziądz 2012. Wydawca: Związek Mostowców Rzeczypospolitej Polskiej Oddział Pomorsko-Kujawski. ISBN 978-83-934160-2-8.
- ↑ Od 1906 r.
- ↑ Obecnie uznana jest za linię towarowego tranzytu transeuropejskiego w VI korytarzu transportowym.
- ↑ Most kolei francuskiej w Bydgoszczy z widokiem na Brdę
- ↑ Kotlarz Grzegorz: Budowa bydgoskiego odcinka magistrali węglowej Herby Nowe – Gdynia w latach 1928–1930. [w:] Kronika Bydgoska XXI (1999). Bydgoszcz 2000.
- ↑ Dłuższy był pięcioprzęsłowy 170-m most na Warcie.
- ↑ Dla porównania koszt wykonania fragmentu magistrali Nowa Wieś Wielka-Gdynia wyniósł 85,4 mln zł, a całej magistrali ok. 230-270 mln.
Bibliografia
- Czajkowski Edmund: 134 bydgoskiego węzła kolejowego. [w:] Kalendarz Bydgoski 1985
- Kotlarz Grzegorz: Budowa bydgoskiego odcinka magistrali węglowej Herby Nowe – Gdynia w latach 1928–1930. [w:] Kronika Bydgoska XXI (1999). Bydgoszcz 2000
- Lijewski Teofil: Geografia transportu Polski. Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne. Warszawa 1977
- Michalski Stanisław red.: Bydgoszcz wczoraj i dziś 1945-1980. Państwowe Wydawnictwo Naukowe. Warszawa-Poznań 1988
- Monografia mostów województwa kujawsko-pomorskiego. Brda i Kanał Bydgoski. Tom II z serii: Mosty z biegiem rzek pod red. Krzysztofa Dudka. Bydgoszcz – Grudziądz 2012. Wydawca: Związek Mostowców Rzeczypospolitej Polskiej Oddział Pomorsko-Kujawski. ISBN 978-83-934160-2-8.
- Podgóreczny Józef: Bydgoski Węzeł Kolejowy. [w:] Kalendarz Bydgoski 1969
- Widernik Mieczysław: Magistrala węglowa Śląsk-Gdynia i jej znaczenie w okresie międzywojennym. [w:] Zapiski historyczne TNT XLXIX Rok 1984 z.2
- Zakrzewski Bogdan: 130 lat bydgoskiej kolei. [w:] Kalendarz Bydgoski 1980
Linki zewnętrzne
- Kolej w Bydgoszczy dawniej i dziś
- Inwestycje i przekształcenia środowiska nad Wisłą w Bydgoszczy
- p
- d
- e
nad Brdą | |
---|---|
nad Kanałem Bydgoskim |
|
nad Wisłą | |
nad Młynówką | |
nad innymi ciekami | |
nieistniejące |