Monica Z (film)
Gatunek | film biograficzny, dramat |
---|---|
Data premiery | 10 sierpnia 2013 (Way Out West) |
Kraj produkcji | Szwecja |
Język | |
Czas trwania | 111 min |
Reżyseria | Per Fly |
Scenariusz | Peter Birro |
Główne role | Edda Magnason, Nadja Christiansson, Cecilia Ljung, Kjell Bergqvist, Sverrir Gudnason, Oskar Thunberg |
Muzyka | Peter Nordahl |
Zdjęcia | Eric Kress |
Scenografia | Kelly McGehee, Josefin Asberg, Amy Williams |
Kostiumy | Kicki Ilander |
Montaż | Åsa Mossberg |
Produkcja | Lena Rehnberg, Anna Carlsten, Jessica Ask, Tory Lenosky, Erika Malmgren |
Wytwórnia | Film i Väst, StellaNova Film |
Dystrybucja | Svensk Filmindustri |
Budżet | 40 mln koron szwedzkich |
Monica Z (ang. Waltz for Monica) – szwedzki film biograficzny z 2013 roku w reżyserii Pera Fly. Bohaterem filmu jest szwedzka piosenkarka jazzowa Monica Zetterlund, która pierwotnie marzy o krajowej, a następnie międzynarodowej karierze muzycznej. W tym celu wyprowadza się z rodzinnego miasta Hagfors do Sztokholmu, z czasem staje się jedną z najbardziej znanych wokalistek w historii Szwecji[1].
Dzieło Pera Fly uzyskało w zasadniczej większości przychylne recenzje krytyków, którzy w szczególności dostrzegali wyróżniającą się rolę Eddy Magnason, wcielającą się w postać piosenkarki[2]. Film otrzymał jedenaście nominacji do nagrody Guldbagge i zdobył ostatecznie cztery nagrody w kategoriach Najlepsza aktorka pierwszoplanowa, Najlepszy reżyser, Najlepszy aktor drugoplanowy oraz Najlepsze kostiumy[3].
Fabuła
Akcja filmu osadzona jest w latach 60. XX wieku. Pracująca jako operator telefoniczny dwudziestoparoletnia Monica Zetterlund marzy o karierze muzycznej i występach w najbardziej znanych klubach jazzowych w Sztokholmie. Pewnego dnia postanawia zrealizować swoje marzenia, wyprowadza się z rodzinnego miasta Hagfors do stolicy Szwecji i nawiązuje tam szereg kontaktów w branży fonograficznej[4]. Zachowanie piosenkarki nie podoba się jej ojcu, który nie wierzy w możliwość osiągnięcia sukcesu przez córkę i martwi się o wychowanie jej jedynego dziecka, Evy-Leny. Wokalistka upatruje swoich szans w otrzymanym zaproszeniu do występu w jednym z nowojorskich klubów jazzowych, który kończy się fiaskiem. Piosenkarka otrzymuje jednak cenne wskazówki od Elli Fitzgerald, która sugeruje jej śpiewanie jazzu po szwedzku celem uwiarygodnienia treści przekazu w poszczególnych piosenkach.
Piosenkarka powraca do kraju i od nowa planuje swoją kariery, nagrywając kolejne płyty. W międzyczasie wdaje się w romans z Vilgotem Sjömanem, który podczas pracy wokalistki zajmuje się jej córką. Kolejną szansą na europejską karierę staje się możliwość występu w 1963 roku podczas 8. Konkursu Piosenki Eurowizji z utworem „En gång i Stockholm”. Wokalistka nie zdobywa tam żadnego punktu, co w rezultacie plasuje ją na ostatniej, 13. pozycji, ex aequo z trzema innymi artystami. Szereg niepowodzeń powoduje stopniowe uzależnienie od alkoholu, którego efektem jest między innymi zabranie córki piosenkarki przez jej ojca z powrotem do rodzinnego Hagfors. Wokalistka nawiązuje kolejny romans, tym razem ze Stevem Chambersem, który następnie zdradza ją w jej mieszkaniu. Gdy piosenkarka uświadamia sobie swoją sytuację życiową, po raz kolejny próbuje zawalczyć o swoją karierę. Prosi swoją wytwórnię płytową o zaaranżowanie współpracy muzycznej z Billem Evansem. Pomimo trudności w realizacji tego pomysłu amerykański pianista dzwoni do wokalistki i zaprasza ją do współpracy. Owocem tego duetu zostaje album Waltz for Debby, który staje się najbardziej znanym wydawnictwem w karierze piosenkarki. Transmisja radiowa jednego z jej amerykańskich koncertów dociera do Szwecji, a wsłuchani w nią rodzice uświadamiają sobie realizację marzeń ich córki. Ojciec telefonuje do niej i przeprasza za dotychczasowy brak wiary w powodzenie jej zamierzeń. Wokalistka w jednej ze scen końcowych bierze ślub ze Sturem Åkerbergiem, w którym już wcześniej się podkochiwała.
Film kończy się wspomnieniem Moniki Zetterlund, która niespodziewanie 12 maja 2005 roku ginie w pożarze w swoim apartamencie w Sztokholmie w wieku 67 lat.
Obsada
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/96/Kjell_Bergqvist_in_June_2015.jpg/245px-Kjell_Bergqvist_in_June_2015.jpg)
Opracowano na podstawie materiału źródłowego[5].
- Edda Magnason – Monica Zetterlund
- Nadja Christiansson – Eva-Lena Zetterlund
- Cecilia Ljung – Greta Nilsson, matka Moniki
- Kjell Bergqvist – Bengt Nilsson, ojciec Moniki
- Oskar Thunberg – Vilgot Sjöman
- Sverrir Gudnason – Sture Åkerberg
- Vera Vitali – Marika Nilsson
- Jörgen Thorsson – Tage Danielsson
- Hedda Stiernstedt – Lina
- Isabelle Kyed – Julia
- David Hellenius – właściciel wytwórni płytowej
- Nicholas Dullea – Sam, właściciel klubu jazzowego
- Johannes Wanselow – Beppe Wolgers
- Hanna Ullerstam – Kerstin Wolgers
- Henrik Ståhl – Povel Ramel
- Jonathan Drew – Steve Chambers
- Harry Friedländer – Hasse Alfredson
- Andréa Ager-Hanssen – Lena Nyman
- Ralph Bernard – Leonard Feather
- Anthony Wills Jr. – Denzil Best
- Clinton Ingram – Tommy Flanagan
- Noah Jackson – basista w zespole Tommy’ego Flanagana
- Randy Ingram – Bill Evans
- Peter Brendler – basista w zespole Billa Evansa
- Christian Coleman – perkusista w zespole Billa Evansa
- Amelia Fowler – Ella Fitzgerald
- Preston Lawrence – chłopak Elli Fitzgerald
- Tyree Brown – przyjaciel chłopaka Elli Fitzgerald
- Peppe Holmsten – Arne Thorén
- Fredrik Lindborg – Arne Domnérus
- Mia Kjellkvist – operatorka telefoniczna
- Per Trollvik – szef Moniki
- Anders Knutsson – dyrektor nagrania
- Henrik Kvarnlöt – producent telewizyjny
- Jonas Hedlund – makler
- Frederik Nilsson – lekarz
- Anna Harling – dziennikarka
- Dan Rehnquist – dziennikarz w parku ludowym
- Sofie Gällerspång – dziewczyna prosząca o autograf
- Per-Anders Gustafsson – mężczyzna proszący o autograf
Odbiór
Film otrzymał szereg pozytywnych recenzji. W programie Kulturnyheterna w Sveriges Television przyznano mu ocenę cztery w pięciostopniowej skali, wyróżniając przede wszystkim główną rolę Eddy Magnason[2]. Taką samą ocenę przyznał filmowi portal „Moviezine”[6] oraz gazety „Aftonbladet”[7], „Expressen”[8], „Göteborgs-Posten”[9] i „Metro”[10]. Szwedzka gazeta codzienna „Svenska Dagbladet” również zwróciła uwagę na główną rolę aktorki, przypisując filmowi ogólną ocenę cztery na sześć[11]. Twórca filmów dokumentalnych Tom Alandh skrytykował jednak film na łamach gazety „Dagens Nyheter”, sprzeciwiając się negatywnemu wizerunkowi Bengta Nilssona, w którego wcielił się Kjell Bergqvist[12]. Kuzynka piosenkarki Greta Olsson potwierdziła wątpliwości twórcy, zaznaczając, że Bengt Nilsson „w rzeczywistości zawsze stał po stronie Moniki i wspierał ją w tym, co robiła, zarówno na scenie, jak i prywatnie”[13]. Scenarzysta Peter Birro odniósł się do tych głosów, podkreślając, że poprzez film chciał przede wszystkim przypomnieć widzom postać Moniki Zetterlund i wspomnieć o jej kilku podstawowych problemach życiowych, z którymi się borykała[14]. Głos zachowania swobody artystycznej w scenariuszu poparła również producentka filmu Lena Rehnberg[14].
Według strony Box Office Mojo szacunkowy przychód z projekcji kinowych filmu w Szwecji w 2013 roku wyniósł ponad 7 milionów 400 tysięcy dolarów amerykańskich[15]. Film znalazł się na czwartym miejscu w rankingu najchętniej oglądanych w Szwecji filmów kinowych tego roku, tuż za produkcjami Stulatek, który wyskoczył przez okno i zniknął, Hobbit: Pustkowie Smauga oraz Igrzyska śmierci: W pierścieniu ognia[15].
Ścieżka dźwiękowa
Wykonawca ścieżki dźwiękowej | |
Eddy Magnason | |
Wydany | |
---|---|
Gatunek | |
Długość | 44:55 |
Wydawnictwo | |
Producent | Peter Nordahl |
Ścieżkę dźwiękową z filmu wydano na albumie długogrającym zatytułowanym Monica Z – Musiken från filmen[16]. Wykonująca na nim największe przeboje Moniki Zetterlund aktorka i piosenkarka Edda Magnason została nominowana do nagrody Grammis w kategorii Årets jazz[17].
Album nagrywany był w Atlantis Studio w Sztokholmie oraz Nilento Studio w Göteborgu. Wydawnictwo uplasowało się na 3. miejscu zestawienia Sverigetopplistan w Szwecji[18], 8. pozycji notowania Album Top 40 w Danii[19] oraz 50. miejscu zestawienia Musiikkituottajat w Finlandii[20]. Szwedzka premiera albumu miała miejsce 23 sierpnia 2013 roku[16], a 17 września 2015 roku album ukazał się w Korei Południowej[21].
17 grudnia 2013 roku za sprzedaż ponad 20 000 egzemplarzy płyt ze ścieżką dźwiękową wydawnictwo uzyskało w Szwecji status złotej płyty[22].
Lista utworów
Nr | Tytuł utworu | Długość | ||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|
1. | „Sakta vi gå genom stan” | 3:20 | ||||||
2. | „Hit the Road Jack” | 2:05 | ||||||
3. | „Monicas vals (Waltz for Debby)” | 3:09 | ||||||
4. | „O vad en liten gumma kan gno” | 2:22 | ||||||
5. | „En gång i Stockholm” | 3:13 | ||||||
6. | „It Could Happen to You” | 1:44 | ||||||
7. | „Gröna små äpplen” | 5:16 | ||||||
8. | „Trubbel” | 5:17 | ||||||
9. | „Du” | 2:20 | ||||||
10. | „Bedårande sommarvals” | 2:57 | ||||||
11. | „I Can’t Give You Anything But Love” | 1:40 | ||||||
12. | „I New York” | 2:19 | ||||||
13. | „Monica Z – Svit ur filmen” | 9:13 | ||||||
44:55 |
Pozycje na listach sprzedaży
Kraj | Lista (2013/2014) | Pozycja |
---|---|---|
![]() | Veckolista Album | 3[18] |
![]() | Album Top 40 | 8[19] |
![]() | Suomen virallinen lista – Albumit | 50[20][23] |
Certyfikat
Kraj | Organizacja | Certyfikat | Sprzedaż |
---|---|---|---|
![]() | International Federation of the Phonographic Industry | złota płyta[22] | 20 000+[22] |
Nagrody
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/49/Edda_Magnason_2013.jpg/245px-Edda_Magnason_2013.jpg)
3 stycznia 2014 roku ogłoszono nominacje do 49. gali nagród Guldbaggegalan, podczas której Monica Z znalazł się na szczycie listy filmów z największą ilością jedenastu nominacji[24]. Ostatecznie film zdobył cztery nagrody w kategoriach Najlepsza aktorka pierwszoplanowa (nagroda dla Eddy Magnason), Najlepszy reżyser (dla Pera Fly), Najlepszy aktor drugoplanowy (dla Sverrira Gudnasona) oraz Najlepsze kostiumy (dla Kicki Ilander)[25].
Rok | Nagroda | Kategoria | Nominowani | Wynik |
---|---|---|---|---|
2014 | Guldbagge (Złote Żuki) | Najlepsza aktorka pierwszoplanowa | Edda Magnason | Wygrana[3] |
Najlepszy reżyser | Per Fly | |||
Najlepszy aktor drugoplanowy | Sverrir Gudnason | |||
Najlepsze kostiumy | Kicki Ilander | |||
Najlepsza produkcja filmowa | Lena Rehnberg | Nominacja[3] | ||
Najlepszy aktor drugoplanowy | Kjell Bergqvist | |||
Najlepsza charakteryzacja | Eva Von Bahr | |||
Najlepsza muzyka | Peter Nordahl | |||
Najlepsza scenografia | Josefin Asberg | |||
Najlepsze zdjęcia | Eric Kress | |||
Najlepszy dźwięk | Hans Møller |
Przypisy
- ↑ Monica Zetterlund, 67, Singer and Actress, Dies. nytimes.com. [dostęp 2017-04-04]. (ang.).
- ↑ a b Recension: „Monica Z”. svt.se, 2014-01-03. [dostęp 2017-04-04]. (szw.).
- ↑ a b c Monica Z (2013) Nagrody. filmweb.pl. [dostęp 2017-04-04]. (pol.).
- ↑ Monica Z: Waltz for Monica (aka. Monica Z). hbo.pl. [dostęp 2017-04-06]. (pol.).
- ↑ Monica Z (2013) Obsada. filmweb.pl. [dostęp 2017-04-04]. (pol.).
- ↑ Monica Z (2013) Synospis. moviezine.se. [dostęp 2017-04-04]. (szw.).
- ↑ De ger Monica Z kött och blod på ett underbart vis. aftonbladet.se. [dostęp 2017-04-04]. (szw.).
- ↑ Monica Z. expressen.se, 2013-09-27. [dostęp 2017-04-04]. (szw.).
- ↑ Mats Johnson: Monica Z. gp.se, 2013-09-13. [dostęp 2017-04-04]. (szw.).
- ↑ CG Karlsson: Recension: „Monica Z”. metro.se, 2013-09-13. [dostęp 2017-04-04]. (szw.).
- ↑ Karoline Eriksson: Magnason hittar det rätta djupet. nytimes.com, 2013-09-13. [dostęp 2015-03-04]. (szw.).
- ↑ En hygglig människa har svärtats. dn.se, 2013-09-16. [dostęp 2017-04-04]. (szw.).
- ↑ Hade Monica levt idag hade ni fått se på fan. moviezine.se, 2013-09-17. [dostęp 2017-04-06]. (szw.).
- ↑ a b Monica Zetterlund skulle blivit förbannad. svt.se, 2013-09-16. [dostęp 2017-04-06]. (szw.).
- ↑ a b Sweden Yearly Box Office. boxofficemojo.com. [dostęp 2017-04-05]. (ang.).
- ↑ a b Edda Magnason – Monica Z Musiken Från Filmen (0602537352913). discogs.com. [dostęp 2017-04-05]. (ang.).
- ↑ De kan vinna en grammis 2014. aftonbladet.se. [dostęp 2017-04-05]. (szw.).
- ↑ a b Soundtrack / Edda Magnason – Monica Z (Album) – SWE. swedishcharts.com. [dostęp 2017-04-05]. (szw.).
- ↑ a b Soundtrack / Edda Magnason – Monica Z (Album) – DNK. danishcharts.com. [dostęp 2017-04-06]. (ang.).
- ↑ a b Soundtrack / Edda Magnason – Monica Z (Album) – FIN. finnishcharts.com. [dostęp 2017-04-06]. (ang.).
- ↑ Edda Magnason – Monica Z Musiken Från Filmen (LP43035). discogs.com. [dostęp 2017-04-05]. (ang.).
- ↑ a b c Sverigetopplistan (w wyszukiwarce wpisać „Edda Magnason”, kliknąć „Sök”, a następnie pod albumem ze ścieżką dźwiękową kliknąć „visa”). sverigetopplistan.se. [dostęp 2017-04-06]. (szw.).
- ↑ Suomen virallinen lista – Elokuvamusiikki: Monica Z. ifpi.fi. [dostęp 2017-04-09]. (fiń.).
- ↑ Nominerade: Guldbaggen. guldbaggen.se. [dostęp 2017-04-05]. (szw.).
- ↑ Guldbaggen 2014: Vinnarna. moviezine.se, 2014-01-21. [dostęp 2017-04-05]. (szw.).