Mohammad Dżawad Zarif
![]() Mohammad Dżawad Zarif (2021) | |||
Data i miejsce urodzenia | 7 stycznia 1960 | ||
---|---|---|---|
Minister spraw zagranicznych Islamskiej Republiki Iranu | |||
Okres | od 15 sierpnia 2013 | ||
Poprzednik | Ali Akbar Salehi | ||
![]() | |||
Odznaczenia | |||
![]() ![]() | |||
|
Mohammad Dżawad Zarif (pers. محمدجواد ظریف; ur. 7 stycznia 1960 w Teheranie) – perski polityk i dyplomata. W latach 2002–2007 ambasador Iranu przy Organizacji Narodów Zjednoczonych. Od 15 sierpnia 2013 do 2021 r. minister spraw zagranicznych Islamskiej Republiki Iranu.
W 2014 oraz 2015 umieszczony na liście 100 najbardziej wpływowych osób na świecie według tygodnika „Time”[1][2].
Życiorys
Urodził się w Teheranie 7 stycznia 1960, chociaż niektóre źródła podają jako rok jego urodzenia 1959[3] lub 1961[4]. Według informacji podawanych przez amerykański „The New Republic” urodził się jako czwarte dziecko w „zamożnej, religijnej i politycznie konserwatywnej rodzinie kupieckiej w Teheranie”[5]. Jego ojciec był jednym z najbardziej znanych biznesmenów Isfahanu, a jego matka Efat Kashani (zm. 2013)[6], była córką jednego z najbardziej znanych biznesmenów w Teheranie.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7e/Mohammad_Javad_Zarif_greeting_Nikos_Kotzias.jpg/240px-Mohammad_Javad_Zarif_greeting_Nikos_Kotzias.jpg)
Uczył się w prywatnej szkole religijnej[5]. W 1977 wyjechał do Stanów Zjednoczonych, gdzie studiował stosunki międzynarodowe na San Francisco State University. Uzyskał tam bakalaureat oraz tytuł Master of Arts[7]. Później kontynuował naukę w Josef Korbel School of International Studies oraz na University of Denver[8][9]. Uzyskał tam stopień doktora na podstawie pracy pt. „Samoobrona w międzynarodowym prawie i polityce”[10].
W maju 1982 został mianowany członkiem irańskiej delegacji przy Organizacji Narodów Zjednoczonych, głównie ze względu na swoje umiejętności mówienia w języku angielskim i znajomość amerykańskich realiów[5].
W 1992 został wiceministrem spraw zagranicznych Iranu. Politycznie był związany z prezydentem Ali Akbarem Haszemim Rafsandżanim. Po ataku terrorystycznym na World Trade Center i Pentagon był wśród dyplomatów irańskich domagających się większego zaangażowania kraju we współpracy z Zachodem, spotykał się z dyplomatami amerykańskimi, by dyskutować o przyszłości Afganistanu[11]. W latach 2002–2007 był ambasadorem Iranu przy ONZ[12]. Brał udział w tajnych rozmowach amerykańsko-irańskich[13], w czasie których poruszana była kwestia obalenia rządu Saddama Husajna[11].
Odegrał znaczącą rolę na konferencji w Bonn, w czasie której omawiana była kwestia sformowania nowego rządu Afganistanu po obaleniu rządów talibów wskutek interwencji NATO w Afganistanie[11]. W 2003 brał udział w opracowywaniu planu uregulowania stosunków irańsko-amerykańskich[11].
Minister spraw zagranicznych Islamskiej Republiki Iranu
4 sierpnia 2013 prezydent Iranu Hasan Rouhani przedstawił jego kandydaturę do objęcia stanowiska ministra spraw zagranicznych[14]. Jego nominacja na ministra spraw zagranicznych została odczytana jako wyraz dążeń irańskiego prezydenta Hasana Rouhaniego do uporządkowania relacji irańsko-amerykańskich, pozostających w impasie od czasu rewolucji islamskiej 1979[11]. Równocześnie najbardziej konserwatywni politycy irańscy krytykują go za zbyt prozachodnią postawę, czy wręcz przejmowanie zachodnich poglądów i chęć uzyskania stałego pobytu w Stanach Zjednoczonych[12].
15 sierpnia 2013 parlament Iranu zgodził się na objęcie przez niego teki ministra spraw zagranicznych[13]. 25 lutego 2019 złożył dymisję na ręce prezydenta Hasana Rouhaniego[15]. Prezydent odrzucił rezygnację, a Zarif rozpoczął kontynuowanie pełnienia funkcji ministra.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/35/Venezuela%E2%80%99s_Top_Diplomat_Visits_Iran-8.jpg/240px-Venezuela%E2%80%99s_Top_Diplomat_Visits_Iran-8.jpg)
Potępił udział Amerykanów w interwencji pod kierunkiem Arabii Saudyjskiej w Jemenie, mówiąc, że Stany Zjednoczone powinny zostać pociągnięte do „odpowiedzialności za zbrodnie przeciwko ludzkości”[16].
11 lutego 2019 spotkał się w Bejrucie z przywódcą Hezbollahu Hasanem Nasrem Allahem, który podziękował za wsparcie Iranu dla walki Hezbollahu z „agresją syjonistyczną”[17]. Jako irański minister spraw zagranicznych potępił ofensywę wojsk tureckich na Rożawę w październiku 2019, uznając ją za naruszenie suwerenności Syrii[18].
Porozumienie pokojowe zawarte pomiędzy Izraelem i Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi określił mianem „zdrady wobec krajów arabskich i niearabskich na Bliskim Wschodzie”[19].
Mohammad Dżawad Zarif pozostawał ministrem spraw zagranicznych Iranu do sierpnia 2021 r., gdy rozpoczął urzędowanie nowy rząd kierowany przez nowego prezydenta Iranu Ebrahima Raisiego[20].
Sankcje
W lipcu 2019 Stany Zjednoczone nałożyły na niego sankcje[21][22]. Unia Europejska nie poparła tej decyzji i wezwała do kontynuowania dialogu z Iranem[23].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/58/Ahmed_bin_Jassim_Al_Thani_%26_Mohammad_Javad_Zarif_010.jpg/240px-Ahmed_bin_Jassim_Al_Thani_%26_Mohammad_Javad_Zarif_010.jpg)
Ordery, odznaczenia i nagrody
- Order Zasługi i Zarządzania I klasy (2016)[24]
- Krzyż Wielki Orderu Kondora Andów (Boliwia, 2016)[25]
- Order Przyjaźni (Kazachstan, 2018)[26]
- Nagroda Chatham House (2016, wspólnie z Johnem Kerrym)[27]
Życie prywatne
W 1979 wziął ślub z Maryam Imaniehj, z którą ma syna i córkę. Jego dzieci urodziły się w Stanach Zjednoczonych[28][29].
Biegle włada językiem angielskim. W rodzinnym Iranie był jednym z najbardziej lubianych i cenionych polityków[30][31]. Według badania opinii publicznej z marca 2016 aprobatę do jego osoby wyraziło 76% badanych respondentów[32].
Przypisy
- ↑ The 100 Most Influential People in the World [online], TIME.com [dostęp 2020-06-30] .
- ↑ These Are The 100 Most Influential People In The World [online], TIME.com [dostęp 2020-06-30] .
- ↑ H.E. Mr. Mohammed Javad Zarif [online], Network 20/20 [dostęp 2020-06-30] (ang.).
- ↑ Mohammad Javad Zarif [online], diplomacy [dostęp 2020-06-30] (ang.).
- ↑ a b c AliA. Alfoneh AliA., Reuel MarcR.M. Gerecht Reuel MarcR.M., An Iranian Moderate Exposed, „The New Republic”, 24 stycznia 2014, ISSN 0028-6583 [dostęp 2020-06-30] .
- ↑ Iran Zarif’s mother dies [online], Mehr News Agency, 28 grudnia 2013 [dostęp 2020-06-30] (ang.).
- ↑ Iran's 'Olive Branch' Foreign Minister Nominee Makes His Case In Parliament [online], RadioFreeEurope/RadioLiberty [dostęp 2020-06-30] (ang.).
- ↑ Iran's Rouhani unveils cabinet of technocrats [online], www.dailystar.com.lb [dostęp 2020-06-30] [zarchiwizowane z adresu 2018-11-26] .
- ↑ Key figures in the Cabinet of Iran's new president [online], Associated Press, 25 marca 2015 [dostęp 2020-06-30] (ang.).
- ↑ Mohammad-JavadM.J. Zarif-Khonsari Mohammad-JavadM.J., University ofU. Denver University ofU., Self-defense in international law and policy, Ann Arbor, Mich 1988, OCLC 223874634 [dostęp 2020-06-30] (ang.).
- ↑ a b c d e K. Foroohar, Rohani Taps U.S.-Educated Minister to End Iran Sanctions
- ↑ a b Iran's 'Olive Branch' Foreign Minister Nominee Makes His Case In Parliament
- ↑ a b Iran's parliament approves 15 of Hassan Rouhani's 18 cabinet ministers
- ↑ Hassan Rouhani sworn in as president of Iran, urging moderation and respect
- ↑ Iran's Foreign Minister Zarif, architect of nuclear deal, resigns, „Reuters”, 26 lutego 2019 [dostęp 2020-01-16] (ang.).
- ↑ Iranian foreign minister slams Pompeo over Yemen comments [online], CNN [dostęp 2020-07-01] .
- ↑ T. O. I. staff, Agencies, Nasrallah thanks Iran’s Zarif for support against ‘Zionist aggression’ [online], www.timesofisrael.com [dostęp 2020-07-01] (ang.).
- ↑ Iran opposes military action in Syria, Zarif tells Turkey [online], www.timesofisrael.com [dostęp 2020-07-01] (ang.).
- ↑ Iran threatens 'dangerous future' for UAE after Israel deal [online], AP NEWS, 15 sierpnia 2020 [dostęp 2020-10-19] .
- ↑ Iran’s new face to the world—Hossein Amir-Abdollahian—is no Zarif [online], Atlantic Council, 24 sierpnia 2021 [dostęp 2021-09-07] (ang.).
- ↑ NickN. Giampia NickN., John Bolton: We consider Iranian Foreign Minister Zarif an illegitimate spokesman for Iran [online], FOXBusiness, 31 lipca 2019 [dostęp 2020-06-30] (ang.).
- ↑ US sanctions Iran's Foreign Minister Mohammad Javad Zarif - BBC News [online], web.archive.org, 2 sierpnia 2019 [dostęp 2020-06-30] [zarchiwizowane z adresu 2019-08-02] .
- ↑ EU vows to continue working with Iran's FM Zarif despite US sanctions [online], France 24, 1 sierpnia 2019 [dostęp 2020-06-30] (ang.).
- ↑ ایسنا - Iran’s FM, nuclear chief, DM receive medals for role in nuclear deal [online], web.archive.org, 31 maja 2016 [dostęp 2020-06-30] [zarchiwizowane z adresu 2016-05-31] .
- ↑ Iranian FM awarded Bolivia's highest state medal [online], The Iran Project, 26 sierpnia 2016 [dostęp 2020-06-30] (ang.).
- ↑ IFP EditorialI.E. Staff IFP EditorialI.E., Iran FM Holds Talks with Several Foreign Diplomats [online], Iran Front Page, 10 września 2018 [dostęp 2020-06-30] (ang.).
- ↑ John Kerry and Mohammad Javad Zarif named winners of the Chatham House Prize 2016 [online], Chatham House [dostęp 2020-06-30] [zarchiwizowane z adresu 2016-10-26] (ang.).
- ↑ RobinR. Wright RobinR., "The Adversary: Is Iran’s nuclear negotiator, Javad Zarif, for real?" [online], The New Yorker [dostęp 2020-07-01] (ang.).
- ↑ NoahN. Rayman NoahN., Iran Doesn’t Deny the Holocaust, New Foreign Minister Says on Twitter, „Time”, 5 września 2013, ISSN 0040-781X [dostęp 2020-07-01] (ang.).
- ↑ ArashA. Karami ArashA., Zarif's domestic popularity soars with nuclear deal [online], Al-Monitor, 14 lipca 2015 [dostęp 2020-07-01] (ang.).
- ↑ Zarif; a right man at the right time [online], The Iran Project, 12 maja 2015 [dostęp 2020-07-01] (ang.).
- ↑ ظریف محبوبترین چهره سیاسی ایران [online], www.ipos.me [dostęp 2020-07-01] .