Mirosław Jan Stasik
![]() | Ten artykuł od 2023-09 zawiera treści, przy których brakuje odnośników do źródeł. Należy dodać przypisy do treści niemających odnośników do źródeł. Dodanie listy źródeł bibliograficznych jest problematyczne, ponieważ nie wiadomo, które treści one uźródławiają. Sprawdź w źródłach: Encyklopedia PWN • Google Books • Google Scholar • Federacja Bibliotek Cyfrowych • BazHum • BazTech • RCIN • Internet Archive (texts / inlibrary) Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się w dyskusji tego artykułu. Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tego artykułu. |
![]() | |||
Data i miejsce urodzenia | 27 stycznia 1929 | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce śmierci | 8 sierpnia 2023 | ||
Alma Mater | |||
|
Mirosław Jan Stasik (ur. 27 stycznia 1929 w Łodzi, zm. 8 sierpnia 2023 w Niedernhausen[1]) – polski lekarz i toksykolog.
Edukacja i początki kariery
Ukończył studia lekarskie w Akademii Medycznej w Łodzi. Następnie studiował toksykologię na Uniwersytecie Surrey. Tytuł doktora medycyny uzyskał na Uniwersytecie w Heidelbergu.
W latach 60. XX wieku uzyskał specjalizację z chorób wewnętrznych. Następnie, będąc pracownikiem naukowym Instytutu Medycyny Pracy im. J. Nofera w Łodzi, został kierownikiem nowo powstałego oddziału ostrych zatruć Instytutu, gdzie również tworzył zręby informacji toksykologicznej w Polsce.
W tamtym okresie opublikował jedną z pierwszych na świecie prac klinicznych na temat ostrej toksyczności tetraetyloołowiu u człowieka[2]. Substancja ta była powszechnie stosowana jako środek przeciwstukowy w benzynie do 2005 roku.
Dalsza kariera
Od początku lat 70. XX wieku przebywał w Niemczech Zachodnich, z dwuletnią przerwą na staż w Instytucie Toksykologii Uniwersytetu w Würzburgu oraz studia uniwersyteckie w Wielkiej Brytanii. We Frankfurcie nad Menem kierował ośrodkiem toksykologii i epidemiologicznych badań nad karcynogenezą w departamencie medycyny pracy koncernu chemicznego Hoechst AG(inne języki) we Frankfurcie nad Menem.
Celem tych badań było określenie rakotwórczego potencjału niektórych amin aromatycznych, np. dichlorobenzydyny(inne języki) i pochodnych aniliny, jak również tlenku etylenu i formaldehydu[3][brak potwierdzenia w źródle].
W latach 80. Stasik był delegatem koncernu Hoechst na konferencje naukowe Chemical Industry Institute of Toxicology w Research Triangle Park, jak również na sympozja naukowe organizowane przez Center for Environmental Epidemiology na Uniwersytecie Pittsburskim. Był także konsultantem i członkiem europejskich gremiów naukowych w Brukseli.
W latach 1989–2003, po nawiązaniu współpracy z Instytutem Medycyny Pracy i Ochrony Środowiska Uniwersytetu im. J. Gutenberga w Moguncji, kontynuował swe prace nad rakotwórczymi aminami aromatycznymi, jak również współpracował w tym zakresie z Katedrą Histologii i Embriologii Uniwersytetu Medycznego w Łodzi.
Największe osiągnięcia
Badając proste aryloaminy zaobserwował, że 4-chloro-o-toluidyna(inne języki) (4-COT), stosowana jako surowiec do produkcji wielu barwników i pigmentów oraz chlorodimeformu(inne języki), może powodować raka pęcherza moczowego u człowieka. W następswie m.in. tych badań, Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem sklasyfikowała 4-COT jako prawdopodobnie rakotwórczy dla człowieka, a produkacja i wykrozystanie tego związku zostały ograniczone[4].
Klaus Norpoth w swym podręczniku medycyny za odkrycie rakotwórczości 4-COT wpisał Stasika, jako jedynego Polaka, w poczet 15. światowych badaczy, którzy na przestrzeni ponad dwóch wieków odkryli zawodowe substancje rakotwórcze: od Percivalla Potta (1775) przez Ludwiga Rehna (1895), Johna Creecha i Maurice’a Johnsona (1974) do Stasika (1987)[5].
Stasik był autorem i współautorem kilkudziesięciu publikacji naukowych w czasopismach polskich, angielskich, niemieckich i japońskich, artykułów w Encyklopedia of Occupational Health and Safety (cztery wydania) Międzynarodowej Organizacji Pracy[6] i w Ullmann’s Encyclopedia of Industrial Chemistry(inne języki). Prezentował swoje artykuły na międzynarodowych kongresach International Commission on Occupational Health(inne języki).
Od 1997 roku prowadził w Wiesbaden filię Towarzystwa Naukowego Jabłonowskich[7][brak potwierdzenia w źródle].
Fundacja 4-COT
Wraz z żoną, dr Lilianą Stasik, założył w 2001 roku Fundację 4-COT, której był prezesem[8][brak potwierdzenia w źródle]. Fundacja jest powiązana z Instytutem Medycyny Pracy w Łodzi. Sponsoruje staże naukowo-badawcze młodych polskich naukowców w Europie Zachodniej i Ameryce Północnej.
Przypisy
- ↑ Dr. Miroslaw Stasik [online], Bestattungshaus Rainer Tauber (niem.).
- ↑ M.M. Stasik M.M. i inni, Acute tetraethyllead poisoning, „Archiv für Toxikologie”, 24, 1969, s. 283–291, DOI: 10.1007/BF00577576, PMID: 5795752 (ang.).
- ↑ Miroslaw JanM.J. Stasik Miroslaw JanM.J., Carcinomas of the urinary bladder in a 4-chloro-o-toluidine cohort, „International Archives of Occupational and Environmental Health”, 60 (1), 1988, s. 21–24, DOI: 10.1007/BF00409374, PMID: 3350600 (ang.).
- ↑ 4-Chloro-ortho-toluidine, [w:] Some Aromatic Amines, Organic Dyes, and Related Exposures, 2010 (IARC Monographs on the Evaluation of Carcinogenic Risks to Humans, t. 99), s. 471–493, ISBN 978-92-832-1599-8 (ang.).
- ↑ Mirosław J.M.J. Stasik Mirosław J.M.J., 4-Chloro-o-toluidyna: etiologiczny czynnik indukcji raka pęcherza moczowego, historia jednego odkrycia, „Medycyna Pracy”, 54 (4), 2003, s. 355–359 [zarchiwizowane z adresu 2016-03-03] .
- ↑ Encyclopaedia of Occupational Health and Safety. Guides, Indexes, Directory, Jeanne MagerJ.M. Stellman (red.), Geneva: International Labour Office, 1998, ISBN 92-2-109817-6 .
- ↑ Kultury wiedzy a polsko-niemieckie relacje naukowe [online], Societas Jablonoviana [dostęp 2011-07-19] (pol. • niem.).
- ↑ X Krajowy Zjazd Naukowy Polskiego Towarzystwa Medycyny Pracy połączony z jubileuszem 50-lecia Instytutu Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera [online], Instytut Medycyny Pracy imienia prof. dra med. Jerzego Nofera [zarchiwizowane z adresu 2012-03-27] .
- VIAF: 6824152684028423430002
- PLWABN: 9810607335105606