Mieczysław Żywczyński
Data i miejsce urodzenia | 13 stycznia 1901 |
---|---|
Data i miejsce śmierci | 21 lutego 1978 |
Wyznanie | katolicyzm |
Kościół | |
Inkardynacja | |
Prezbiterat | 1926 |
Odznaczenia | |
![]() ![]() |
Mieczysław Żywczyński (ur. 13 stycznia 1901 w Warszawie, zm. 21 lutego 1978 w Lublinie) – polski duchowny rzymskokatolicki, historyk, profesor zwyczajny Wydziału Teologii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.
Życiorys
Był synem Władysława i Emilii z Piekutów. Do szkoły powszechnej uczęszczał w Warszawie. W 1921 ukończył Gimnazjum im. św. Stanisława Kostki w Płocku. Tu też ukończył seminarium duchowne[1], gdzie nawiązał bliższą znajomość z (późniejszym księdzem patriotą) Leonardem Świderskim[2]. Święcenia kapłańskie otrzymał w 1926 roku. Studiował na Uniwersytecie Warszawskim filozofię (pracę magisterską Wielka Emigracja i Kościół pisał pod kierunkiem prof. Marcelego Handelsmana; obrona w roku 1930). Dzięki stypendium przebywał kilkakrotnie we Włoszech, Szwajcarii i Austrii (1930, 1932, 1935, 1937). W 1933 uzyskał stopień doktora na podstawie rozprawy Geneza i następstwa encykliki „Cum primum” z 9 VI 1832 r. Watykan i sprawa polska w latach 1830–1837[3].
Po wybuchu II wojny światowej został wysiedlony z Płocka, tracąc zgromadzone rękopisy i bibliotekę. Przebywał w Łowickiem i Kieleckiem (1939-1941). Następnie przybył do Warszawy[4]. Tutaj od 1942 uczestniczył w wyższym tajnym nauczaniu na Uniwersytecie Ziem Wschodnich. W 1945 habilitował się na Wydziale Teologii Katolickiej Uniwersytetu Warszawskiego. Od 1946 był wykładowcą Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Objął na nim Katedrę Historii Kościoła. W 1954 otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego, a w 1966 tytuł profesora zwyczajnego.
Był współorganizatorem Instytutu Historii Kościoła KUL. W badaniach naukowych początkowo skupił się na stosunku Kościoła katolickiego do ruchów społecznych w Europie, później głównym kierunkiem jego zainteresowań stały się dzieje powszechne. Jego synteza historii XIX w. do 1871 r., opublikowana w 1964 r., doczekała się łącznie trzynastu wydań (w tym dwóch z dodrukami) i do dziś stanowi jeden z podstawowych podręczników akademickich. Związany z ruchem tzw. „księży patriotów” i środowiskiem „Pax” (działalność w Komitecie Intelektualistów i Działaczy Katolickich).
Pod jego kierunkiem prace pisali Czesław Bartnik, Zygmunt Zieliński oraz Jan Kracik.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d6/Gr%C3%B3b_ks._prof._Mieczys%C5%82awa_%C5%BBywczy%C5%84skiego.jpg/220px-Gr%C3%B3b_ks._prof._Mieczys%C5%82awa_%C5%BBywczy%C5%84skiego.jpg)
Publikacje
- Geneza i następstwa encykliki „Cum primum” z 9 VI 1832 r. (Warszawa, 1935)
- Watykan a sprawa polska w latach 1830–1837 (1935)
- Papiestwo i papieże średniowiecza (Lwów, 1938)
- Kościół i rewolucja francuska (Warszawa, 1951)
- Metternich w świetle nowszej historiografii (1961)
- Włochy nowożytne 1796–1870 (Warszawa, 1971)
- Szkice z dziejów radykalizmu chrześcijańskiego (1976)
- Kościół i społeczeństwo pierwszych wieków (Warszawa, 1985)
- Historia powszechna 1789–1870, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, 2006 (ost. wyd., pierwsze: 1964)
Rękopisy
Pozostawił po sobie mocno osobisty dziennik z lat 1948–1949 i 1952–1969, noszący również cechy zapisków o charakterze intymnym. Dotyczy on jego działalności o charakterze społeczno-politycznym, naukowym i życia codziennego. Ważne miejsce zajmuje w nim złożona sytuacja autora na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, zwłaszcza po 1956 r. Sporo charakterystyk współczesnych mu duszpasterzy, w tym hierarchii kościelnej, działaczy katolickich i pracowników naukowych KUL[5].
Odznaczenia
Przypisy
- ↑ F. Stopniak, Wstęp, [w:] M. Żywczyński, Kościół i społeczeństwo pierwszych wieków, wstęp i opr. F. Stopniak, Warszawa 1985, s. 5.
- ↑ Łukasz Ćwikła, Przyczynek do antykościelnej działalności ks. Leonarda Świderskiego, „Łódzkie Studia Teologiczne” 2013, s. 33.
- ↑ F. Stopniak, Wstęp, [w:] M. Żywczyński, Kościół i społeczeństwo pierwszych wieków, wstęp i opr. F. Stopniak, Warszawa 1985, s. 5–6.
- ↑ F. Stopniak, Wstęp, [w:] M. Żywczyński, Kościół i społeczeństwo pierwszych wieków, wstęp i opr. F. Stopniak, Warszawa 1985, s. 7.
- ↑ Katalog aukcyjny [online], nr katalogowy 82 [dostęp 2022-10-28] .
- ↑ M.P. z 1954 r. nr 108, poz. 1454.
- ↑ 22 lipca 1952 „za zasługi w pracy społecznej” M.P. z 1952 r. nr 70, poz. 1142.
Bibliografia
- Biogramy pracowników naukowo-dydaktycznych w: Księga pamiątkowa w 75-lecie Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, pod red. księdza Mariana Ruseckiego, Redakcja Wydawnictwa KUL, Lublin 1994
Linki zewnętrzne
- Mieczysław Żywczyński – bibliografia osobowa w LitDok Bibliografia Historii Europy Środkowo-wschodniej, Herder-Institut (Marburg)
- PWN: 4003366