Michał Bylina
![]() Michał Bylina (lata 60. XX wieku) | |||
Data i miejsce urodzenia | 18 stycznia 1904 | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce śmierci | 5 sierpnia 1982 | ||
Narodowość | polska | ||
Alma Mater | |||
Dziedzina sztuki | malarstwo, grafika | ||
Odznaczenia | |||
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() | |||
|
Michał Bylina (ur. 5 stycznia?/18 stycznia 1904 w Worsówce koło Kijowa, zm. 5 sierpnia 1982 w Warszawie) – polski malarz, grafik, ilustrator, uczestnik wojny obronnej 1939 i powstania warszawskiego, profesor Akademii Sztuk Pięknych.
Życiorys
Urodził się w rodzinie Wacława i Izabeli z Grodzieckich[1]. Kształcił się w warszawskiej Szkole Sztuk Pięknych[1]. Był uczniem Władysława Skoczylasa i Tadeusza Pruszkowskiego. W latach 1928–1938 odpowiadał za opracowanie graficzne dziecięcych czasopism „Płomyk” i „Płomyczek”.
We wrześniu 1939 brał udział w wojnie obronnej w szeregach 1 pułku szwoleżerów. Ranny w brzuch w pierwszym dniu wojny w bitwie pod Mławą, po krótkim leczeniu wrócił do Grupy Operacyjnej Kawalerii pod dowództwem gen. Władysława Andersa, w skład której wchodził wtedy 1 pułk szwoleżerów. W 1944, podczas powstania warszawskiego był na Mokotowie dowódcą OS V w stopniu porucznika.
Od 1956 był profesorem warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych. Jako twórca malował głównie sceny batalistyczne sławiące dzieje oręża polskiego i historyczne. Zajmował się również ilustrowaniem książek. Jego grafiki zawiera polskie opracowanie Kalevali dla dzieci autorstwa Janiny Porazińskiej.
Zaprojektował Order Budowniczych Polski Ludowej. Jego prace można oglądać m.in. w Muzeum Wojska Polskiego. Pochowany na cmentarzu wojskowym na Powązkach. Z powodu prac ekshumacyjnych na Łączce szczątki Michała i jego żony Stanisławy zostały ekshumowane, skremowane i złożone w grobie na Cmentarzu Centralnym w Gliwicach, u boku jego brata – Wacława.
Odznaczenia i upamiętnienie
Otrzymał nagrodę Prezesa Rady Ministrów i Spraw Wewnętrznych w Salonie Malarskim 1937[2]. W 1954, w 10. rocznicę Polski Ludowej został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski[3]. W październiku 1966 otrzymał Brązowy Medal „Za zasługi dla obronności kraju”[4], a w 1980 – Order Sztandaru Pracy I klasy[5]. Był odznaczony również Krzyżem Komandorskim i Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem Armii Krajowej oraz Warszawskim Krzyżem Powstańczym[6].
9 maja 1984 jego imię przyjęła Szkoła Podstawowa nr 310 w Warszawie na Ursynowie[7].
Wybrana twórczość
Prace malarskie
- Na polowaniu, 1931
- Biwak, 1933
- Marszałek Józef Piłsudski na koniu, 1935 – olej na płótnie, 100 × 100 cm, Ambasada RP przy Stolicy Apostolskiej, Rzym[8]
- Hetman Żółkiewski, 1937
- Bolesławowa drużyna, 1951
- Lenino, 1953
- Wrzesień, 1959
- Las w słońcu, 1965
- Nysa, 1963
- Odra, 1968
- Wólka Węglowa, 1972
- Lenino (II wersja[9]), 1973
Znaczki pocztowe
- Odbudowa Warszawy (dwie serie), 1950
- 60-lecie święta 1 Maja (seria, nr kat. 515), 1950
Przypisy
- ↑ a b StanisławS. Łoza StanisławS. (red.), Czy wiesz kto to jest?, (Przedr. fotooffs., oryg.: Warszawa : Wydaw. Głównej Księgarni Wojskowej, 1938.), Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe : na zam. Zrzeszenia Księgarstwa, 1983, s. 91 .
- ↑ Przyznanie nagród na salonie malarskim 1937 r. w Instytucie Propagandy Sztuki. „Gazeta Lwowska”, s. 1, Nr 51 z 5 marca 1937.
- ↑ Uchwała Rady Państwa z dnia 15 lipca 1954 r. o nadaniu odznaczeń państwowych, Monitor Polski 954 nr 112 poz. 1564
- ↑ Wojskowy Przegląd Historyczny, nr 1 (41), styczeń - marzec 1967, s. 420.
- ↑ Lista osób odznaczony w Belwederze. „Nowiny”, s. 2, Nr 159 z 23 lipca 1980.
- ↑ Powstańcze Biogramy - Michał Bylina [online], www.1944.pl [dostęp 2022-07-02] (pol.).
- ↑ Historia szkoły – Szkoła Podstawowa nr 310 [online] [dostęp 2022-07-02], Cytat: 9 maja 1984 r. nadano szkole imię Michała Byliny. (pol.).
- ↑ Dominika Wronikowska. Ambasada RP przy Stolicy Apostolskiej w latach 1919-1976. Materiały do studiów nad historią. „Scripta Manent”. 3, s. 259-260, 2016. Rzym: Ambasada RP przy Stolicy Apostolskiej. (pol.).
- ↑ Ale Historia. "Grunwald PRL": jak komuniści manipulowali historią, gazeta.pl
Bibliografia
- Encyklopedia Warszawy. Wydawnictwo Naukowe PWN, s. 95. ISBN 83-01-08836-2.
- Lech Grabowski, "M. Bylina", Krajowa Agencja Wydawnicza, 1977, wstęp Zbigniew Załuski
Linki zewnętrzne
- kzp – Katalog Znaków Pocztowych