Max Hegele
Data i miejsce urodzenia | 25 maja 1873 |
---|---|
Data i miejsce śmierci | 12 marca 1945 |
Narodowość | austriacka |
Alma mater | |
Uczelnia | Państwowa Szkoła Handlowa w Wiedniu (1908-1937) |
Wpływy | Jeden z twórców modernizmu w architekturze, przedstawiciel secesji wiedeńskiej |
Praca | |
Budynki | Kompleks budynków na Cmentarzu Centralnym w Wiedniu (1906-1911) |
Max Hegele, właśc. Maximilian Hegele (ur. 25 maja 1873 w Wiedniu, zm. 12 marca 1945 tamże) – austriacki architekt secesyjny i modernistyczny
Życiorys
Ukończył klasę inżynierii budowlanej średniej Państwowej Szkoły Handlowej w Wiedniu, gdzie w 1893 uzyskał maturę. Następnie studiował architekturę pod kierunkiem Viktora Luntza w Akademii Sztuk Pięknych w Wiedniu (1893-1896). Jako wyróżniający się student otrzymał stypendium państwowe i w latach 1896–1897 odbył objazd studyjny po Włoszech[1].
Po powrocie do Wiednia pracował w kilku różnych pracowniach architektonicznych[2], m.in. Franza von Neumannsa i braci Antona i Josefa Drexlera[3]. W latach 1900–1905 członek Secesji Wiedeńskiej[4][5]. Usamodzielnił się i założył własną pracownię w 1899 po wygraniu konkursu ogłoszonego przez władze Wiednia na dokończenie budowy Cmentarza Centralnego. Projekt ten obejmował budowę bramy głównej, dwóch sal pogrzebowych i kościoła cmentarnego św. Karola Boromeusza wraz z Nowymi Arkadami[1]. Projekt ten stał się jego dziełem życia. Kościół jest obecnie często określany jako najważniejszy obok dzieła Otto Wagnera kościoła Steinhof secesyjny kościół” w Wiedniu. Max Hegele udatnie połączył w nim barokowy owalny plan budynku oraz potężnej kopuły (nawiązującej do Karlskirche w Wiedniu, a tym samym do bazyliki św. Piotra w Rzymie) z modernistyczną koncepcją elewacji i wnętrz. Nawiązanie przez niego do szeregu elementów architektonicznych charakterystycznych dla Otto Wagnera powoduje, że wielu z późniejszych historyków sztuki niesłusznie uważało go za ucznia tego ostatniego[2].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ab/Brama_nr_2_Zentralfriedhof.jpg/220px-Brama_nr_2_Zentralfriedhof.jpg)
Oprócz niego zrealizował także inne znaczące dzieła architektoniczne m.in. budowę kościoła parafialnego w Pressbaum, licznych kaplic, budynków szkolnych, dwa mosty, a także wiele budynków mieszkalnych w Wiedniu[2]. Podczas pierwszej wojny światowej kierował budową kompleksu cesarskiej Akademii Wojskowej[2]. Po jej zakończeniu realizował głównie prace na terenie Dolnej Austrii. Najważniejszym obiektem który wówczas zrealizował był budynek zarządu dolnoaustriackiego funduszu ubezpieczeniowego (Niederösterreichischen Gebietskrankenkasse) w St. Pölten (1925-1926)[3].
W latach 1908–1937 niezależnie od prowadzonej przez siebie pracowni architektonicznej był profesorem inżynierii budowlanej w Wiedeńskiej Państwowej Szkole Handlowej (Staatsgewerbeschule)[1]. Należał do Towarzystwa Architektów Austriackich (1906-1912), a potem do Austriackiego Stowarzyszenia Inżynierów i Architektów (1912-1938). Był także od 1908 członkiem Austriackiego Towarzystwa Sztuki Chrześcijańskiej. Ostatnie lata życia mieszkał w Hadersdorf-Weidlingau (obecnie 14 dzielnica Wiednia), gdzie został pochowany w grobie honorowym na cmentarzu w Hadersdorf-Weidlingau (sektor 1 L, grób 18), na którym na początku swojej kariery zbudował kaplicę cmentarną[3]. W 1969 roku Max-Hegele-Weg w Wiedniu Meidling (12. dzielnica) został nazwany jego imieniem.
Główne dzieła
- Kompleks budynków na Cmentarzu Centralnym w Wiedniu: brama główna, dwie sale pogrzebowe (kostnice) i kościół cmentarny św. Karola Boromeusza wraz z Nowymi Arkadami (1906-1911)
- Schody Fillgrader przy Mariahilf, Wiedeń, ul. Fillgradergasse (1905-1907)
- budynek mieszkalny, Wiedeń, Breitenseer Straße 37 (1906-1907)
- [wraz z Augustem Rehakiem] Kościół parafialny św. Trójcy, Pressbaum, Dolna Austra (1906-1908)
- [wraz z Augustem Rehakiem] kaplica Marchdammkapelle, Markthof, pow. Gänserndorf, Dolna Austria (1906)
- kaplica cmentarna na Hadersdorf-Weidlingauer Friedhof, Wiedeń, ul. Friedhofstrasse 12-14 (1908-1909)
- [wraz z Hansem Peschlem na podstawie koncepcji Ludwiga Baumanna] budynki szkolne w Berndorf, Margaretenplatz 2, 5 (1908)
- grobowiec rodziny Herzmansky, Hadersdorf-Weidlingauer Friedhof, Wiedeń, Friedhofstraße 12-14 (1909)
- [wraz z Augustem Rehakiem] Most Flözersteig, Wiedeń (1909)
- budynek Kasy Oszczędności Pressbaum, Dolna Austra (1911)
- trzy budynki mieszkalne, Wiedeń, ul. Wiesberggasse 2, 4, 6 (1912)
- Most Aspern nad kanałem Dunaj, Wiedeń, – zniszczony podczas wojny w 1945 (1913-1919)
- dwa budynki mieszkalne, Wiedeń 15, Kriemhildplatz 1 i 10 (1914)
- willa rodziny Bistritzky, St. Veit an der Gölsen, Inner-Wiesenbach 17, Dolna Austria (1914-1916)
- budynek zarządu dolnoaustriackiego funduszu ubezpieczeniowego (Niederösterreichischen Gebietskrankenkasse) w St. Pölten – w latach 1960–1963 całkowicie przebudowanego(1925-1926)
- [wraz z Florianem Prantlem] ratusz w Golling an der Erlauf, Dolna Austria (1926)
- budynek mieszkalny, St. Pölten, Roseggerstraße 9, Dolna Austria (1929)
- budynek mieszkalny, Wiedeń, Brigittenauer Lände 138-142 (1931-1932)
- Schody Fillgrader w Wiedniu
- Kościół parafialny w Pressbaum
- kaplica Marchdammkapelle w Markthof
- kaplica na cmentarzu Hadersdorf-Weidlingau w Wiedniu
- Grobowiec rodziny Herzmansky na cmentarzu Hadersdorfer Friedhof w Wiedniu
- Most Floetzersteig w Wiedniu
- Budynek mieszkalny – Wiedeń, Kriemhildplatz 1
- Budynek mieszkalny – Haus-Brigittenauer Lände w Wiedniu
![Cmentarz Centralny w Wiedniu. Kościół św. Karola Boromeusza z Nowymi Arkadami od strony zachodniej](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1e/138_-_Wien_Zentralfriedhof_2015_%2822600195863%29.jpg/800px-138_-_Wien_Zentralfriedhof_2015_%2822600195863%29.jpg)
Rodzina i życie prywatne
Urodził się w rodzinie rzemieślniczej, jego ojcem był złotnik Karl jego matką Maria z Haigmaierów. Ożenił się w 1908 z Wilhelminą ze Stelzerów.
Przypisy
- ↑ a b c Hegele Maximilian. Österreichisches Biographisches Lexikon 1815–1950, Band 2, Wien 1959, S. 237. ÖBL – wersja elektroniczna.
- ↑ a b c d Max Hegele w: Architektenlexikon Wien 1770 – 1945, online [1.01.2020].
- ↑ a b c Herbert Richter: Architekt Max Hegele, ein Vertreter des Jugendstils aus Hadersdorf-Weidlingau. w: „Penzinger Museums Blätter”, t. 66, Wien 2009, S. 4–21.
- ↑ Friedrich Achleitner: Österreichische Architektur im 20. Jahrhundert. Ein Führer in vier Bänden, Band III / 1, Residenz-Verlag, Salzburg und Wien 1990, ISBN 3-7017-0635-2, S. 291 f.
- ↑ Andreas Lehne, Jugendstil in Wien, Wien 1989.
Bibliografia
- Hegele Maximilian. Österreichisches Biographisches Lexikon 1815–1950, Band 2, Wien 1959, S. 237. ÖBL – wersja elektroniczna
- Herbert Richter: Architekt Max Hegele, ein Vertreter des Jugendstils aus Hadersdorf-Weidlingau. w: „Penzinger Museums Blätter”, t. 66, Wien 2009, S. 4–21
- Max Hegele w: Architektenlexikon Wien 1770 – 1945, online [1.01.2020]