Madonna Benois
![]() | |||
Autor | Leonardo da Vinci | ||
---|---|---|---|
Rodzaj | Malarstwo religijne | ||
Data powstania | 1478-1480 | ||
Medium | olej na płótnie (przeniesione z deski) | ||
Wymiary | 48 × 31 cm[1] | ||
Miejsce przechowywania | |||
Miejscowość | Petersburg | ||
Lokalizacja | Ermitaż | ||
|
Madonna Benois (również Madonna z Dzieciątkiem i kwiatem[2]) – obraz olejny Leonarda da Vinci datowany na lata 1478–1480, znajdujący się w Ermitażu, w Sankt Petersburgu[3].
Historia obrazu
Około 1790 roku obraz kupił generał Aleksander Korsakow. Obraz ten sprzedał za 1400 rubli kupcowi z Astrachania. W 1824 roku obraz przeniesiono z deski na płótno. Wówczas uważano, że autorem dzieła jest Andrea del Verrocchio lub Lorenzo di Credi. W następnych latach właścicielem obrazu był rosyjski architekt i artysta Leontij Benois, po jego śmierci obraz odziedziczyła jego żona. Podczas wystawy Staryje gody w 1908 roku Ernst von Liphart stwierdził, że autorem obrazu jest Leonardo da Vinci. W 1914 roku obraz kupił Ermitaż za 150 tys. rubli[3].
Tematyka obrazu
Obraz przedstawia Dziewicę Maryję, wręczającą Dzieciątku kwiat. Mały Jezus jest zainteresowany przedmiotem, skupia się całkowicie na jego złapaniu[4]. Obraz wyraźnie różni się od Madonny z goździkiem[3]. Wyróżnia się również od przedstawień postaci Madonny przez innych malarzy. Obraz jest ukazany w ciemniejszej kolorystyce, postacie są oświetlone subtelnym światłem[1]. Fryzura Maryi jest zadbana, jej włosy są zaplecione w warkocz, ma okrągłą głowę, wysokie czoło i dziecinne policzki[3][5]. Oblicze Maryi jest ożywione uśmiechem, wyrażające niewysłowioną miłością do Dzieciątka[3]. Dzieciątko jest skupione i zamyślone[4], przypatruje się kwiatowi, którego płatki układają się w kształt krzyża[6]. Dzieciątko jest umięśnione, jego twarz jest pucołowata[5]. Kwiat w centrum obrazu uchodzi za jaśmin (symbol miłości Bożej), ale zdaniem Alessandra Vezzosiego może to być rokietta lub nasturcja, symbolizujące mękę na krzyżu[7]. W źródłach pojawia się również informacja, że kwiatem tym jest passiflora[8]. W głębi obrazu znajduje się gotyckie okno, nie ukazujące żadnego widoku[5].
Technika
Jest to jeden z pierwszych obrazów Leonarda, na którym zastosował technikę chiaroscuro. Poprzez użycie czterech pigmentów zmienił jasność poszczególnych elementów obrazu[9]. Podczas prac nad obrazem Leonardo rozpoczął studia anatomiczne. W wyniku studiów udało się realistycznie przedstawić Dzieciątko[10]. Obraz stracił swoją wyrazistość za sprawą renowacji i przeniesienia obrazu z deski na płótno[7].
Reinterpretacje obrazu
Rafael Santi dokonał reinterpretacji obrazu, malując w latach 1506–1507 Madonnę z goździkiem. Swoje wersje Madonny z goździkiem namalowali również Lorenzo di Credi i Filippino Lippi[7]. Na kopiach ukazano słabe zarysy obrazu[5].
Przypisy
- ↑ a b Zöllner 2005 ↓, s. 17.
- ↑ Isaacson 2019 ↓, s. 107.
- ↑ a b c d e Vezzosi 2019 ↓, s. 175.
- ↑ a b Vezzosi 2019 ↓, s. 178.
- ↑ a b c d Vallentin 1959 ↓, s. 59.
- ↑ Isaacson 2019 ↓, s. 110.
- ↑ a b c Vezzosi 2019 ↓, s. 177.
- ↑ Debolini 2006 ↓, s. 22.
- ↑ Isaacson 2019 ↓, s. 108.
- ↑ Isaacson 2019 ↓, s. 109.
Bibliografia
- Francesca Debolini: Klasycy sztuki. Da Vinci. Warszawa: 2006. ISBN 83-60529-03-5.
- Walter Isaacson: Leonardo da Vinci. Kraków: Insignis Media, 2019. ISBN 978-83-66071-41-4.
- Antonina Vallentin: Leonardo da Vinci. Warszawa: Książka i Wiedza, 1959.
- Alessandro Vezzosi: Leonardo da Vinci. Malarstwo: nowe spojrzenie. Kielce: Jedność, 2019. ISBN 978-83-8144-143-8.
- Frank Zöllner: Leonardo da Vinci 1452–1519. Warszawa: Taschen, Edipresse Polska S. A., 2005. ISBN 83-89571-85-4.
- p
- d
- e
Dzieła znane współcześnie |
|
---|---|
Zaginione obrazy |
|
- Britannica: topic/Madonna-Benois