M.R. James
![]() Montague Rhodes James (1900) | |||
Data i miejsce urodzenia | 1 sierpnia 1862 | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce śmierci | 12 czerwca 1936 | ||
Narodowość | angielska | ||
Język | angielski | ||
Dziedzina sztuki | literatura | ||
Epoka | XX wiek | ||
Ważne dzieła | |||
Odznaczenia | |||
![]() | |||
| |||
|
M.R. James, właśc. Montague Rhodes James (ur. 1 sierpnia 1862 w Goodnestone Parish (Kent), zm. 12 czerwca 1936 w Eton) – brytyjski naukowiec i pisarz, twórca opowieści niesamowitych.
Życiorys
Był synem pastora. Po jego narodzinach rodzina przeniosła się z Kentu do Suffolk. Uczył się w Temple Groove School, a następnie w Eton College. Studia odbył w King’s College w Cambridge[1]. Po zdobyciu dyplomu uniwersyteckiego został asystentem w Fitzwilliam Museum w Cambridge. W 1887 r. został członkiem (Fellow) King’s College, w 1889 r. dziekanem, a w latach 1913–1915 wicekanclerzem Uniwersytetu w Cambridge[2]. Badał średniowieczne manuskrypty i apokryfy biblijne; jest autorem prac dotyczących średniowiecznej recepcji Apokalipsy św. Jana w sztuce[1]. W 1918 r. przeniósł się do Eton, gdzie pozostał aż do śmierci, pełniąc w latach 1918–1936 funkcję rektora Eton College.
W 1930 r. został odznaczony Orderem Zasługi (Order of Merit).
Twórczość
Karierę pisarza zaczął w 1904 r. publikując Opowieści starego antykwariusza, jednak już wiele lat wcześniej dał się poznać w kręgu przyjaciół i znajomych jako autor opowieści grozy. Wiele z nich zostało napisanych z okazji Bożego Narodzenia – autor odczytywał je w czasie świątecznych przyjęć. Pierwszym z przedstawionych w ten sposób tekstów było opowiadanie Canon Alberic's Scrapbook z 1893 r.[2]
Inspiracją Jamesa byli tacy autorzy jak Joseph Sheridan Le Fanu. Był jednym z autorów opowieści niesamowitych, którzy odnowili formułę gatunku, uwalniając ją od schematów gotyckiej opowieści grozy: umieszczał swoje narracje w bardziej realistycznych i współczesnych okolicznościach, wykorzystując elementy codziennej rzeczywistości[1]. Uważał, że dzięki odniesieniom do aktualnych realiów czytelnik będzie mógł się zidentyfikować z bohaterami i ich doznaniami, podczas gdy narracja umieszczona w czasach historycznych redukowała jego rolę do zwykłego obserwatora[3].
Za życia opublikował pięć zbiorów opowieści niesamowitych:
- Ghost Stories of an Antiquary (1904)
- More Ghost Stories of an Antiquary (1911)
- A Thin Ghost and Others (1919)
- A Warning to the Curious and Other Ghost Stories (1925)
- Collected Ghost Stories (1931) – wybór z poprzednich zbiorów uzupełniony trzema nowymi opowiadaniami[2]
Wydania polskie
- Montague Rhodes James: Opowieści starego antykwariusza. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1976, seria: Stanisław Lem poleca.
- M.R. James: Opowieści starego antykwariusza. Toruń: C&T, 2005.
- M.R. James: Opowieści o duchach. Toruń: C&T, 2012.
- M.R. James: Pięć flakoników. Toruń: C&T, 2014. ISBN 978-83-7470-307-9.
Przypisy
- ↑ a b c M.R. James: A Biography. W: M.R. James: Casting the Runes (Fantasy and Horror Classics). Read Books Ltd., 2013, s. 5-6.
- ↑ a b c David Stuart Davies: Afterword. W: M.R. James: Complete Ghost Stories. Londyn: Collectors Library, 2007, s. 584-590.
- ↑ M. Cox, R.A. Gilbert: Introduction. W: Michael Cox, R. A. Gilbert: The Oxford Book of Victorian Ghost Stories. Oxford University Press, 2003, s. XVII.
- ISNI: 0000000107853573
- VIAF: 88882890
- ULAN: 500320063
- LCCN: n80109149
- GND: 123511399
- NDL: 00444497
- BnF: 120156502
- SUDOC: 028290887
- SBN: CFIV054626
- NLA: 36543014
- NKC: xx0008527
- BNE: XX995212
- NTA: 068640536
- BIBSYS: 90099192
- CiNii: DA01441158
- Open Library: OL56244A
- PLWABN: 9810638736405606
- NUKAT: n98033904
- OBIN: 34152
- J9U: 987007276159505171
- PTBNP: 42651
- CANTIC: a10437253
- LNB: 000163333
- NSK: 000029364
- BNA: 000034483
- CONOR: 18131299
- ΕΒΕ: 168654
- KRNLK: KAC201504245
- LIH: LNB:BONL;=BH