Lista pierwszych wydań dzieł Stanisława Lema drukiem zwartym
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fb/Lem-first_polish_editions_collection.jpg/220px-Lem-first_polish_editions_collection.jpg)
Stanisław Lem jest najczęściej tłumaczonym polskim autorem pod względem liczby przekładów całych książek i jednym z najczęściej tłumaczonych pod względem liczby języków[1]. Jego książki zostały przetłumaczone na 41-42 języki, w łącznym nakładzie ponad 30 milionów egzemplarzy[1][2]. Sam autor wspominał o 44 językach (niektóre tłumaczenia są pirackie) i liczbie wydań pojedynczych między 1350 a 1400[3]. Ponad 7,5 milionów egzemplarzy jego dzieł sprzedano w Niemczech, 6 mln w Rosji, a ponad 5 mln w Polsce[4].
Dorobek literacki Stanisława Lema obejmuje m.in. powieści i opowiadania fantastyczno-naukowe, detektywistyczne i powieść autobiograficzną, eseje futurologiczno-filozoficzne, publicystykę literacką, felietony, wiersze, listy, scenariusze słuchowisk radiowych, widowisk telewizyjnych, filmowe, dramaty, a także posłowia i przedmowy do prac innych autorów (m.in. braci Strugackich czy Philipa K. Dicka) oraz recenzje. Wiele z nich nigdy nie ukazało się drukiem zwartym, niektóre pierwotnie drukowane były w czasopismach, by później zostać wydanymi w formie książkowej[5].
Różne wydawnictwa podjęły kilka prób wydania serii obejmującej dzieła zebrane Stanisława Lema. Pierwszą z nich w latach 1965–1976 podjęło Wydawnictwo Literackie, które w 27 tomach wydało 23 różne tytuły w serii „Dzieła wybrane”[6][7]. Z kolei w latach 1982–1989 to samo wydawnictwo rozpoczęło wydawanie nowej serii „Dzieł”, jednak edycję zakończono po wydaniu 14 tytułów[8][9], mimo że niektóre z nich osiągały kilkusettysięczne nakłady[4]. W latach 1994–1996 kolejną próbę wydania dzieł zebranych podjęło wydawnictwo Interart, ale po opublikowaniu 17 tytułów[10] z 30 planowanych[11] wydawnictwo zbankrutowało. W latach 1998–2005 po raz trzeci dzieła zebrane wydało Wydawnictwo Literackie, tym razem publikując całą zaplanowaną, składającą się z 33 tomów, serię pod redakcją i z posłowiem do każdego tomu Jerzego Jarzębskiego[4]. Z kolei w ramach kolekcji „Biblioteki Gazety Wyborczej” w latach 2008–2010 ukazały się 33 tomy zbierające większość dzieł Lema, w tym kilka wcześniej niepublikowanych, z posłowiem Jerzego Jarzębskiego i różnymi dodatkami[12][13]. Żadna z powyższych edycji dzieł zebranych nie była wydaniem krytycznym.
Pierwsze wydania dzieł Lema w Polsce
Tabela zawiera listę pozycji wydanych w Polsce drukiem zwartym, zawierających pierwsze wydania tekstów Stanisława Lema.
Rok | Tytuł | Zawartość | Wydawnictwo[a] | Uwagi[b] | Nakład[c] | Link[d] |
---|---|---|---|---|---|---|
1951 | Astronauci | Powieść fantastyczno-naukowa | Spółdzielnia Wydawniczo-Oświatowa „Czytelnik” | Pierwsza powieść pod względem daty wydania drukiem zwartym Okładka: Jan Miklaszewski; ilustracje: Bolesław Penciak | 10 370 | [1] |
Jacht „Paradise”. Sztuka w czterech aktach | Sztuka sceniczna | Spółdzielnia Oświatowo-Wydawnicza „Czytelnik” | Współautor: Roman Hussarski Okładka: Jan Miklaszewski | 4 370 | ||
1954 | Sezam i inne opowiadania | Zbiór opowiadań fantastyczno-naukowych | Państwowe Wydawnictwo „Iskry” | Okładka: Jan Młodożeniec | 20 000+176 | |
1955 | Czas nieutracony | Powieść realistyczna (trylogia) | Wydawnictwo Literackie | Pierwsza część trylogii (zamierzona na samodzielną powieść) ukończona we wrześniu 1948 r., co czyni ją pierwszą napisaną powieścią autora, ale wydana (z dopisanymi później pozostałymi częściami i z ingerencjami cenzorskimi) w 1955 r. | 10 000+175 | |
Obłok Magellana | Powieść fantastyczno-naukowa | Państwowe Wydawnictwo „Iskry” | Okładka: Jan Młodożeniec | 20 000+205 | [2] | |
1957 | Dialogi | Eseje futurologiczno-filozoficzne | Wydawnictwo Literackie | Okładka: Kazimierz Mikulski Wydanie rozszerzone: 1972 r. | 3 000+205 | [3] |
Dzienniki gwiazdowe | Zbiór opowiadań fantastyczno-naukowych | Państwowe Wydawnictwo „Iskry” | Okładka: Marian Stachurski Wydania zmienione i rozszerzone: Wydawnictwo Literackie 1966 r., „Czytelnik” 1971 r. | 20 000+205 | [4] | |
1959 | Eden | Powieść fantastyczno-naukowa | Państwowe Wydawnictwo „Iskry” | Okładka: Maciej Hibner | 20 000+250 | [5] |
Inwazja z Aldebarana | Zbiór opowiadań fantastyczno-naukowych | Wydawnictwo Literackie | Obwoluta: Daniel Mróz | 10 000+205 | ||
Śledztwo | Powieść detektywistyczna | Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej | Okładka: Antoni Boratyński | 50 000 | [6] | |
1961 | Księga robotów | Zbiór opowiadań fantastyczno-naukowych | Państwowe Wydawnictwo „Iskry” | Ilustracje i okładka: Daniel Mróz | 10 000+250 | |
Pamiętnik znaleziony w wannie | Powieść fantastyczno-naukowa | Wydawnictwo Literackie | Okładka i obwoluta: Daniel Mróz | 10 000+253 | [7] | |
Powrót z gwiazd | Powieść fantastyczno-naukowa | „Czytelnik” | Okładka: Marian Stachurski | 20 250 | [8] | |
Solaris | Powieść fantastyczno-naukowa | Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej | Okładka i obwoluta: Konstanty Maria Sopoćko | 10 000 | [9] | |
1962 | Wejście na orbitę | Eseje i publicystyka literacka | Wydawnictwo Literackie | Okładka: Zofia Darowska | 2 500+253 | [10] |
1963 | Noc księżycowa | Zbiór opowiadań fantastyczno-naukowych i scenariuszy widowisk telewizyjnych | Wydawnictwo Literackie | Okładka i obwoluta: Daniel Mróz | 10 000+251 | |
1964 | Bajki robotów | Zbiór opowiadań fantastyczno-naukowych | Wydawnictwo Literackie | Okładka i ilustracje: Szymon Kobyliński | 7 000+290 | |
Niezwyciężony i inne opowiadania | Minipowieść Niezwyciężony i zbiór opowiadań fantastyczno-naukowych | Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej | 10 000+290 | [11] | ||
Summa technologiae | Eseje futurologiczno-filozoficzne | Wydawnictwo Literackie | Okładka: Daniel Mróz Wydania rozszerzone: Wydawnictwo Literackie 1967 r., Wydawnictwo Lubelskie 1984 r. | 3 000+251 | [12] | |
1965 | Cyberiada | Zbiór opowiadań fantastyczno-naukowych | Wydawnictwo Literackie | Okładka i ilustracje: Daniel Mróz | 10 000+290 | [13] |
Polowanie | Zbiór opowiadań fantastyczno-naukowych | Wydawnictwo Literackie | Okładka: Daniel Mróz | 7 000+290 | ||
1966 | Wysoki Zamek | Powieść autobiograficzna | Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej | Okładka: Piotr Borowy | 20 000+300 | [14] |
1968 | Filozofia przypadku | Eseje filozoficzne, publicystyka literacka | Wydawnictwo Literackie | Obwoluta według pomysłu Stanisława Lema: Barbara Konarzewska Wydania zmienione: 1975 r. oraz 1988 r. | 3 000+283 | [15] |
Głos Pana | Powieść fantastyczno-naukowa | „Czytelnik” | Okładka i obwoluta: Andrzej Heidrich | 10 280 | [16] | |
Opowieści o pilocie Pirxie | Zbiór opowiadań fantastyczno-naukowych | Wydawnictwo Literackie | Okładka i obwoluta: Andrzej Heidrich | 20 000+283 | [17] | |
1970 | Fantastyka i futurologia | Eseje futurologiczno-filozoficzne, publicystyka literacka | Wydawnictwo Literackie | Okładka i obwoluta: Barbara Konarzewska Wydanie zmienione: 1972 r. | 5 000+283 | [18] |
1971 | Bezsenność | Kongres futurologiczny i cztery opowiadania fantastyczno-naukowe | Wydawnictwo Literackie | Okładka i obwoluta: Daniel Mróz | 30 283 | |
Doskonała próżnia | Recenzje nieistniejących książek | „Czytelnik” | Okładka i obwoluta: Andrzej Heidrich | 20 290 | ||
1973 | Wielkość urojona | Zbiór wstępów do nieistniejących książek | „Czytelnik” | Okładka według projektu Stanisława Lema | 30 290 | |
1975 | Rozprawy i szkice | Eseje i publicystyka literacka | Wydawnictwo Literackie | Okładka i obwoluta: Barbara Konarzewska Seria „Dzieła wybrane” | 10 000+283 | |
Szpital Przemienienia | Powieść realistyczna | „Czytelnik” | Pierwsza część trylogii Czas nieutracony zamierzona początkowo na samodzielną powieść. W 1975 r. wydana po raz pierwszy osobno i bez ingerencji cenzorskich obecnych we wcześniejszych wydaniach. Oprawa graficzna: Jan Miklaszewski | 20 290 | [19] | |
Wysoki Zamek. Wiersze młodzieńcze | Powieść autobiograficzna Wysoki zamek i wiersze z okresu młodzieńczego | Wydawnictwo Literackie | Wiersze ukazały się wcześniej w „Tygodniku Powszechnym” w latach 1947-48. Okładka i obwoluta: Barbara Konarzewska. Seria „Dzieła wybrane” | 40 000+283 | ||
1976 | Katar | Powieść detektywistyczna | Wydawnictwo Literackie | 100 000+283 | [20] | |
Maska | Zbiór opowiadań fantastyczno-naukowych i scenariuszy widowisk telewizyjnych | Wydawnictwo Literackie | Okładka i obwoluta: Barbara Paleta | 40 000+283 | ||
1979 | Powtórka | Opowiadanie fantastyczno-naukowe i scenariusze słuchowisk radiowych | Państwowe Wydawnictwo „Iskry” | Oprawa graficzna: Andrzej Hałajkiewicz Seria „Fantastyka-Przygoda” | 50 000+300 | |
1981 | Golem XIV | Zbiór opowiadań fantastyczno-naukowych | Wydawnictwo Literackie | 80 000+350 | [21] | |
1982 | Wizja lokalna | Powieść fantastyczno-naukowa | Wydawnictwo Literackie | Okładka i obwoluta: Włodzimierz Targosz | 50 000+350 | [22] |
1984 | Prowokacja | Recenzje nieistniejących książek | Wydawnictwo Literackie | 50 000+350 | ||
1986 | Biblioteka XXI wieku | Recenzje nieistniejących książek | Wydawnictwo Literackie | Posłowie: Jerzy Jarzębski | 100 000+350 | [23] |
1987 | Fiasko | Powieść fantastyczno-naukowa | Wydawnictwo Literackie | Ostatnia powieść autora | 100 000+283 | [24] |
Pokój na Ziemi | Powieść fantastyczno-naukowa | Wydawnictwo Literackie | 100 000+283 | [25] | ||
1993 | Pożytek ze smoka | Zbiór opowiadań fantastyczno-naukowych | Wydawnictwo Polskiego Towarzystwa Wydawców Książek i Wydawnictwo VERBA | Okładka: Michał Urbański | ||
1994 | Człowiek z Marsa | Powieść fantastyczno-naukowa | Niezależna Oficyna Wydawnicza „Nowa” | Pierwsze oficjalne wydanie drukiem zwartym. Po raz pierwszy ukazała się w 1946 r. w odcinkach w czasopiśmie „Nowy Świat Przygód”, w latach 80. dwukrotnie wydana fanzinowo. Posłowie: Jerzy Jarzębski | [26] | |
1995 | Lube czasy | Zbiór felietonów publikowanych w „Tygodniku Powszechnym” w latach 1994-95 w ramach serii „Świat według Lema” | Społeczny Instytut Wydawniczy „Znak” | Wybór: Tomasz Fiałkowski; oprawa graficzna: Wojciech Kołyszko | ||
1996 | Sex Wars | Zbiór felietonów i esejów | Niezależna Oficyna Wydawnicza „Nowa” | Oprawa graficzna: Małgorzata Śliwińska Wydanie zmienione i rozszerzone: Wydawnictwo Literackie 2004 r. | [27] | |
Tajemnica chińskiego pokoju | Zbiór esejów publikowanych w polskiej edycji czasopisma „PC Magazine” | Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych „Universitas” | Okładka: Jacek Szczerbiński | |||
Zagadka. Opowiadania | Zbiór opowiadań fantastyczno-naukowych | Wydawnictwo Interart | Posłowie: Jerzy Jarzębski; okładka: Roman Kirylenko; Seria „Dzieła” | [28] | ||
1997 | Dziury w całym | Zbiór felietonów publikowanych w „Tygodniku Powszechnym” w latach 1995-97 w ramach serii „Świat według Lema” | Społeczny Instytut Wydawniczy „Znak” | Wybór: Tomasz Fiałkowski; oprawa graficzna: Wojciech Kołyszko | ||
1999 | Bomba megabitowa | Zbiór esejów publikowanych w polskiej edycji czasopisma „PC Magazine” | Wydawnictwo Literackie | Posłowie: Jerzy Jarzębski; okładka: Tomasz Lec | ||
2000 | Okamgnienie | Zbiór esejów | Wydawnictwo Literackie | Okładka: Marek Pawłowski | [29] | |
Przekładaniec | Zbiór scenariuszy filmowych, widowisk telewizyjnych i słuchowisk radiowych | Wydawnictwo Literackie | Posłowie: Jerzy Jarzębski; okładka: Tomasz Lec Seria „Dzieła zebrane” | [30] | ||
2001 | Dyktanda czyli… | Wzory dyktand dla siostrzeńca żony | Przedsięwzięcie Galicja | [31] | ||
2002 | Listy albo opór materii | Wybór listów autora do różnych osób i instytucji | Wydawnictwo Literackie | Posłowie: Jerzy Jarzębski; okładka: Tomasz Lec | [32] | |
2003 | Dylematy | Zbiór felietonów | Wydawnictwo Literackie | Posłowie: Jerzy Jarzębski; okładka: Tomasz Lec | ||
Mój pogląd na literaturę | Eseje i publicystyka literacka | Wydawnictwo Literackie | Posłowie: Jerzy Jarzębski; okładka: Tomasz Lec Seria „Dzieła zebrane” | [33] | ||
2004 | Krótkie zwarcia | Wybór felietonów publikowanych w „Tygodniku Powszechnym” w latach 1994–2004 | Wydawnictwo Literackie | Posłowie: Jerzy Jarzębski; okładka: Tomasz Lec Seria „Dzieła zebrane” | [34] | |
2005 | Lata czterdzieste. Dyktanda | Debiutanckie opowiadania i wiersze z lat 40. oraz Dyktanda | Wydawnictwo Literackie | Posłowie: Jerzy Jarzębski; okładka: Tomasz Lec Seria „Dzieła zebrane” | ||
2006 | Rasa drapieżców. Teksty ostatnie | Zbiór felietonów publikowanych w „Tygodniku Powszechnym” w latach 2005–2006 | Wydawnictwo Literackie | Wybór i posłowie: Tomasz Fiałkowski; okładka: Przemysław Dębowski | [35] | |
2009 | Człowiek z Marsa. Opowiadania młodzieńcze. Wiersze | Powieść Człowiek z Marsa, opowiadania i wiersze ze zbioru Lata czterdzieste. Dyktanda oraz opowiadanie Siostra Barbara | Agora SA | Posłowie: Jerzy Jarzębski; okładka: Krystian Rosiński; Kolekcja „Biblioteka Gazety Wyborczej” | ||
Sknocony kryminał | Niedokończona powieść kryminalna Sknocony kryminał, dramat Korzenie. Drrama wieloaktowe oraz Dyktanda | Agora SA | Posłowie: Jerzy Jarzębski; okładka: Krystian Rosiński; Kolekcja „Biblioteka Gazety Wyborczej” | [36] | ||
2011 | Listy | Korespondencja Lema ze Sławomirem Mrożkiem z lat 1956–1978 | Wydawnictwo Literackie | Współautor: Sławomir Mrożek; przedmowa: Jerzy Jarzębski | [37] | |
2013 | Sława i Fortuna | Korespondencja Lema z Michaelem Kandlem z lat 1972–1987 | Wydawnictwo Literackie | Książka zawiera listy jedynie Lema; przedmowa: Jerzy Jarzębski | [38] | |
2016 | Planeta LEMa. Felietony ponadczasowe | Wybór felietonów | Wydawnictwo Literackie | Wybór: Wojciech Zemek; posłowie: Jerzy Jarzębski | [39] | |
2017 | Ogród ciemności i inne opowiadania | Zbiór opowiadań | Wydawnictwo Literackie | Wybór: Tomasz Lem; posłowie: Jerzy Jarzębski | [40] | |
2018 | Boli tylko, gdy się śmieję… | Korespondencja z Ewą Lipską | Wydawnictwo Literackie | Współautorzy: Ewa Lipska i Tomasz Lem | [41] | |
2018 | Diabeł i arcydzieło | Wybór esejów | Wydawnictwo Literackie | Wybór: Wojciech Zemek; posłowie: Jerzy Jarzębski | [42] | |
2021 | Lem w PRL-u | Wybór listów z okresu PRL | Wydawnictwo Literackie | Wybór i komentarz: Wojciech Orliński | [43] | |
2024 | Biblioteka XXI wieku | Połączone wydanie Prowokacji (1984) oraz Biblioteki XXI wieku (1986) wraz z dodatkowymi, niepublikowanymi dotychczas po polsku, rozdziałami tekstu One human minute. | Wydawnictwo Literackie | [44] |
Wywiady ze Stanisławem Lemem
Oprócz książek własnego autorstwa, Stanisław Lem miał też wkład w pozycje będące zapisem przeprowadzonych z nim wywiadów i rozmów.
Rok | Tytuł | Autor | Wydawnictwo[a] | Uwagi[b] | Nakład[c] | Link[d] |
---|---|---|---|---|---|---|
1987 | Rozmowy ze Stanisławem Lemem | Stanisław Bereś | Wydawnictwo Literackie | Wcześniejsze wydanie niemieckie: Lem über Lem. Gespräche (Insel Verlag 1986 r.) | 10 000+350 | [45] [46] |
2000 | Świat na krawędzi | Tomasz Fiałkowski | Wydawnictwo Literackie | [47] | ||
2002 | Tako rzecze… Lem | Stanisław Bereś | Wydawnictwo Literackie | Zawiera także poprzedni wywiad oraz jest uzupełnione o teksty usunięte przez cenzurę we wcześniejszym wydaniu | [48] [49] | |
2016 | Świat według Lema | Peter Swirski | Stowarzyszenie Inicjatyw Wydawniczych | Tłumaczenie z języka angielskiego: Paweł Powolny i Malgorzata Wojtunik-Ricketts |
Uwagi
- ↑ a b Nazwa według zapisu w stopce redakcyjnej
- ↑ a b Kolumna zawiera dodatkowe informacje na temat poszczególnych wydań. Autorzy okładek i obwolut są podani według stopek redakcyjnych dla wydań, których oprawa graficzna wykraczała poza zwykły tekst.
- ↑ a b Nakład według informacji ze stopki redakcyjnej danego wydania. W późniejszych latach informacja ta nie była podawana.
- ↑ a b Linki zewnętrzne do oficjalnych stron autora lub wydawnictwa dotyczących danego tytułu
Zobacz też
Przypisy
- ↑ a b AnnaA. Nasiłowska AnnaA., Między kolekcją a kanonem, „Niezbędnik Inteligenta Plus [04]”, 1 (1), Polityka, 18 stycznia 2011, s. 32-36, ISSN 1730-0525 [dostęp 2013-08-03] [zarchiwizowane z adresu 2019-01-17] .
- ↑ FAQ. Tłumaczenia i nakłady. Lem.pl. [dostęp 2009-01-28].
- ↑ Stanisław Lem. Opowieści Hoffmanna. „Tygodnik Powszechny”. 45 (2939), 2005-11-06. [dostęp 2009-01-28].
- ↑ a b c Ryszard Kozik: Kto wyda dzieła Lema?. Gazeta Wyborcza.pl, 2008-03-04. [dostęp 2010-06-15].
- ↑ a b c Lech Keller: Visions of the Future in the Writings of Stanisław Lem. T. 2: Annotated and cross-referenced primary and secondary bibliography of Stanisław Lem. Lap Lambert Academic Publishing, 2010. ISBN 978-3-8383-6942-6.
- ↑ Stanisław Lem: Czas nieutracony. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1965, seria: Dzieła wybrane.
- ↑ Stanisław Lem: Katar. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1976, seria: Dzieła wybrane.
- ↑ Stanisław Lem: Szpital Przemienienia. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1982, seria: Dzieła.
- ↑ Stanisław Lem: Fantastyka i futurologia. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1989, seria: Dzieła. ISBN 83-08-01908-0.
- ↑ Wojciech Orliński: Co to są sepulki?. Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy „Znak”, 2007, s. 71. ISBN 978-83-240-0798-1.
- ↑ Stanisław Lem: Człowiek z Marsa. Warszawa: Interart, 1996, seria: Dzieła zebrane. ISBN 83-7060-280-0.
- ↑ Dzieła Stanisława Lema w Bibliotece Gazety Wyborczej. Agora S.A., 08-10-2008. [dostęp 2010-06-15].
- ↑ Kolekcja Gazety Wyborczej. solaris.lem.pl. [dostęp 2010-06-16]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-03-17)].
- ↑ Informacje bibliograficzne. W: Antoni Smuszkiewicz: Stanisław Lem. Poznań: Dom Wydawniczy „Rebis”, 1995, s. 160-161, seria: Czytani dzisiaj. ISBN 83-7120-184-2.
- ↑ oprac. Alina Doboszewska: Kalendarium życia i twórczości Stanisława Lema. W: Jerzy Jarzębski: Wszechświat Lema. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2003, s. 316-333. ISBN 83-08-03343-1.
- ↑ a b Katalog Biblioteki Narodowej. Biblioteka Narodowa. [dostęp 2010-06-14].
Linki zewnętrzne
- Oficjalna strona internetowa Stanisława Lema – książki
- p
- d
- e
- Lista pierwszych wydań dzieł drukiem zwartym
- Lista pierwszych wydań krótkich utworów literackich
- Adaptacje filmowe i telewizyjne