Kosmatka polna
![]() | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | okrytonasienne | ||
Klasa | Magnoliopsida | ||
Nadrząd | liliopodobne (≡ jednoliścienne) | ||
Rząd | wiechlinowce | ||
Rodzina | sitowate | ||
Rodzaj | kosmatka | ||
Gatunek | kosmatka polna | ||
Nazwa systematyczna | |||
Luzula campestris (L.) DC. J. B. P. A. M. de Lamarck & A. P. de Candolle, Fl. franç. ed. 3, 3:161. 1805[3] | |||
|
Kosmatka polna (Luzula campestris) – gatunek byliny należący do rodziny sitowatych (Juncaceae). Występuje w całej Europie oraz na północno-zachodnich krańcach Afryki. Jako roślina zawleczona rośnie na Azorach, Falklandach, Nowej Fundlandii oraz w Australii i Nowej Zelandii[3]. W Polsce jest rośliną bardzo pospolitą na terenie niemal całego niżu i w niższych położeniach górskich. Nieco rzadziej spotykana jest tylko na północno-wschodnich krańcach kraju[4].
Morfologia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/75/Luzula_campestris_kz06.jpg/180px-Luzula_campestris_kz06.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d2/Luzula_campestris_sl41.jpg/180px-Luzula_campestris_sl41.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7e/Luzula_campestris_sl34.jpg/180px-Luzula_campestris_sl34.jpg)
- Pokrój
- Niska roślina luźnokępkowa.
- Łodyga
- Pojedyncza, wzniesiona o wysokości do 30 cm. Pod ziemią kłącze z krótkimi rozłogami.
- Liście
- Ulistnienie skrętoległe. Liście łodygowe płaskie, duże, owłosione, o zamkniętych pochwach. Na brzegach liści długie, białe włoski, wyglądem przypominające watę.
- Kwiaty
- Zebrane na szczycie łodygi w kilka (3-6) kłosokształtnych kwiatostanów zawierających do 10 kłosków każdy. Przynajmniej część kłosów zwykle na gałązkach odgiętych ku dołowi. Działki kwiatów ciemnokasztanowe, obrzeżone i ostro zakończone. 6-krotny okwiat tworzą 2 rzędy brunatnych, lancetowatych, obrzeżonych i ostro zakończonych działek (po 3 w każdym rzędzie). Wewnątrz okwiatu jednokomorowy słupek z trójdzielnym znamieniem i 6 pręcików. Żółte pylniki są wielokrotnie dłuższe od nitek pręcików, a szyjka słupka dłuższa od zalążni.
- Owoc
- Nieco dłuższa od działek okwiatu, trójkątna, brunatnego koloru, jednokomorowa torebka. Nasiona o długości 1,6-1,9 mm zaopatrzone w wyrostek, który jest dwukrotnie, a po wyschnięciu trzykrotnie dłuższy od nasiona.
Biologia i ekologia
Bylina. Roślina przedsłupna i wiatropylna, kwitnie od kwietnia do maja[5]. Nasiona posiadają elajosom i rozsiewane są przez mrówki (myrmekochoria). Rośnie na wzgórzach, łąkach, ugorach, wrzosowiskach. W górach występuje po górną granicę lasu. Hemikryptofit. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla Cl. Nardo-Callunetea[6]. Liczba chromosomów 2n=12.
Zmienność
Tworzy mieszańce z k. owłosioną, k. olbrzymią i k. licznokwiatową[7].
Przypisy
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-11-18] (ang.).
- ↑ a b Taxon: Luzula campestris. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2010-11-21]. (ang.).
- ↑ Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce, AdamA. Zając, MariaM. Zając (red.), Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2001, s. 342, ISBN 83-915161-1-3, OCLC 831024957 .
- ↑ Olga Seidl, Józef Rostafiński: Przewodnik do oznaczania roślin. Warszawa: PWRiL, 1973.
- ↑ Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
- ↑ Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
Bibliografia
- Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.
- J9U: 987007532162605171
- SNL: markfrytle
- BioLib: 42207
- EoL: 627725
- EUNIS: 186280
- Flora of China: 220007912
- Flora of North America: 220007912
- FloraWeb: 3531
- GBIF: 2700828
- identyfikator iNaturalist: 55795
- IPNI: 443746-1
- ITIS: 503590
- NCBI: 218141
- identyfikator Plant List (Royal Botanic Gardens, Kew): kew-316212
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:443746-1
- Tela Botanica: 40237
- identyfikator Tropicos: 16900086
- USDA PLANTS: LUCA2
- CoL: 3WHDQ