Kościół św. Michała Archanioła w Gdyni
![]() | |||||||||||||||||
kościół parafialny | |||||||||||||||||
![]() Kościół św. Michała na Oksywiu | |||||||||||||||||
Państwo |
| ||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Województwo | |||||||||||||||||
Miejscowość | Gdynia Oksywie | ||||||||||||||||
Wyznanie | |||||||||||||||||
Kościół | |||||||||||||||||
Parafia | |||||||||||||||||
Wspomnienie liturgiczne | |||||||||||||||||
Przedmioty szczególnego kultu | |||||||||||||||||
Relikwie | bł. Doroty z Mątowów | ||||||||||||||||
| |||||||||||||||||
| |||||||||||||||||
Położenie na mapie Gdyni ![]() | |||||||||||||||||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||||||||||||||||
Położenie na mapie województwa pomorskiego ![]() | |||||||||||||||||
![]() | |||||||||||||||||
| |||||||||||||||||
Strona internetowa |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/35/Oksywie_Arch_02.jpg/220px-Oksywie_Arch_02.jpg)
Kościół św. Michała Archanioła w Gdyni – zabytkowy kościół rzymskokatolicki. Znajduje się przy ul. płk. Stanisława Dąbka w gdyńskiej dzielnicy Oksywie, w województwie pomorskim. Należy do dekanatu Gdynia Oksywie w archidiecezji gdańskiej. Jest to najstarszy budynek zarówno w Gdyni, jak i w całym Trójmieście[3].
Historia
Historia kościoła sięga roku 1224, gdy został ufundowany przez księcia gdańskiego Świętopełka II[4]. Powołana w roku 1253 przez biskupa Wolimira – biskupa kujawsko–pomorskiego; parafia obejmowała swoim zasięgiem obszar Kępy Oksywskiej i prawie całe terytorium administracyjne obecnej Gdyni[5]. Z pierwotnej średniowiecznej konstrukcji do dnia dzisiejszego zachowała się jedynie ściana zachodnia świątyni. W XIV wieku dokonano rozbudowy o wieloboczną część prezbiterium i o nawę boczną od strony północnej. W okresie wojen szwedzkich kościół został zniszczony i ograbiony z wyposażenia. Odbudowa kościoła nastąpiła w roku 1687, w tym samym roku kościół wzbogacił się o nową drewnianą wieżę zwieńczoną barokowym hełmem. W latach 1925–1927 przeprowadzono kolejną restaurację kościoła, kładąc tym razem szczególny nacisk na północną ścianę nawy głównej. W okresie II wojny światowej substancja budowlana świątyni uległa dwukrotnemu częściowemu zniszczeniu. Zniszczony kościół został odbudowany krótko po wojnie. Wewnętrzny układ architektoniczny nawiązuje do rozpowszechnionego w XIII i XIV wieku na Pomorzu Gdańskim stylu wiejskiego kościoła parafialnego[6].
We wnętrzu kościoła znajdują się neobarokowy ołtarz główny z 1930 oraz tablice pamiątkowe: bł. ks. Władysława Miegonia, adm. Józefa Unruga[7] i wiceadm. Jerzego Świrskiego. Wewnątrz wieży kościelnej znajdują się trzy dzwony: Piotr (600 kg), Królowa Polski (420 kg) i Michał (200 kg) z 1957 roku[8].
Cmentarze
Cmentarz Parafialny
(przy ul. Arciszewskich[9])
Oksywski cmentarz parafialny to najstarsze miejsce wiecznego spoczynku w Gdyni[10]. Położony jest tuż przy Zatoce Puckiej, na zboczu niewielkiego wzniesienia, którego szczyt określa XIII-wieczny kościółek pod wezwaniem św. Michała Archanioła, a podnóże to – port Marynarki Wojennej[11]. Tu znajdują się groby tych, którzy tworzyli polską historię tego regionu m.in. Antoni Abraham. Dzisiaj najstarszą „wojskową” mogiłą jest miejsce spoczynku ks. Antoniego Muchowskiego, zmarłego w 1915 – uczestnika powstania 1863; zesłańca na Sybir, z którego udało mu się zbiec.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/af/Gr%C3%B3b_ks._Antoniego_Muchowskiego.jpg/220px-Gr%C3%B3b_ks._Antoniego_Muchowskiego.jpg)
Cmentarz Wojskowy
Znajduje się przy ul. Antoniego Muchowskiego[12][13][14].
Mały Panteon
„Mały Panteon Marynarki Wojennej” – ciąg spiżowych tablic polskich okrętów zatopionych podczas: obrony Wybrzeża w kampanii wrześniowej oraz na obcych morzach w II wojnie światowej[15][16]. W 1984 w panteonie została odsłonięta tablica ku czci oficerów Marynarki Wojennej, zamordowanych w okresie stalinizmu, a w 1988 – Marynarzy Flotylli Pińskiej i Flotylli Wiślanej[17].
- Tablica poległych Marynarzy – Flotylli Pińskiej i Flotylli Wiślanej w latach 1919–1920
- Tablica poległych w Obronie Wybrzeża w 1939
- Tablice zatopionych okrętów w bojach w latach 1939–1945
- Tablica zatopionego okrętu ORP „Dragon”
- Tablica zatopionego okrętu ORP „Jastrząb”
- Tablica zatopionego okrętu ORP „Grom”
- Tablica zatopionego okrętu ORP „Orzeł”
- Tablica zatopionego okrętu ORP „Kujawiak”
- Tablica zatopionego okrętu ORP „Orkan”
Zobacz też
Kościół garnizonowy pw. Matki Bożej Częstochowskiej na Oksywiu
Przypisy
- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo pomorskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 23 lipca 2024 [dostęp 2010-05-06] .
- ↑ Kościół pw. św. Michała Archanioła w Gdyni Oksywiu. pomorskie.travel. [dostęp 2018-05-01]. (pol.).
- ↑ Najstarsze budynki Gdyni, Sopotu i Gdańska. trojmiasto.pl. [dostęp 2019-07-11]. (pol.).
- ↑ Historia Parafii: Oksywie i Pierwszy Kościół. parafia.oksy.net.pl. [dostęp 2012-07-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-02-17)].
- ↑ Kościół św. Michała Archanioła w Gdyni Oksywiu. infogdansk.pl. [dostęp 2017-10-27]. (pol.).
- ↑ Poznaj najstarszy kościół w Gdyni. trojmiasto.pl. [dostęp 2014-06-01]. (pol.).
- ↑ Wrócił do ukochanej Ojczyzny. Uroczysty państwowy pogrzeb admirała Józefa Unruga – Hel-Gdynia, 1–2 października 2018. gdansk.ipn.gov.pl. [dostęp 2018-09-19]. (pol.).
- ↑ Gdynia Oksywie - Dzwony Kościoła pw. św. Michała Archanioła [Dzwony w Wieżach Polski #139]. [dostęp 2022-04-20].
- ↑ Cmentarz parafialny Oksywie. m.fotopolska.eu. [dostęp 1996-08-16]. (pol.).
- ↑ Cmentarz pełen tajemnic.... nadmorski24.pl. [dostęp 2018-11-01]. (pol.).
- ↑ Historia Parafii: Cmentarz (Jacek Dworakowski - fragmenty artykułu "Cmentarna retrospekcja"). parafia.oksy.net.pl. [dostęp 2012-07-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-02-17)]. (pol.).
- ↑ Cmentarz Marynarki Wojennej. m.fotopolska.eu. [dostęp 2018-01-01]. (pol.).
- ↑ Spacer po Gdyni. Wędrówka po Oksywiu to podróż do serca Marynarki Wojennej. gdynia.naszemiasto.pl. [dostęp 2018-08-17]. (pol.).
- ↑ Zarys Historii CMENTARZA Marynarki Wojennej. wojskowagdynia.parafia.info.pl. [dostęp 2018-01-01]. (pol.).
- ↑ Mały Panteon Marynarki Wojennej na Oksywiu. naszbaltyk.com. [dostęp 2019-05-20]. (pol.).
- ↑ PAMIĘCI MARYNARZY POLSKICH – POLEGŁYCH, POMORDOWANYCH, ZMARŁYCH PODCZAS II WOJNY ŚWIATOWEJ. muzeummw.pl. [dostęp 2019-01-01]. (pol.).
- ↑ MałkowskiM. Kazimierz MałkowskiM., Gdynia, Warszawa: Wydawnictwo Sport i Turystyka, 1989, s. 91 .
Linki zewnętrzne
- Poznaj najstarszy kościół w Gdyni
- KONIEC OKSYWIA? 90 lat temu w pewnego Sylwestra
- p
- d
- e
- p
- d
- e
- Budynek biurowy ZUS
- Dom Bieszków
- Dom Konopków
- Dom kuracyjny w Orłowie
- Dom Marynarza Szwedzkiego
- Dom Opolanka
- Dom podoficerski Funduszu Kwaterunku Wojskowego
- Dom Schroedera
- Dom wójta Radtkego
- Dom Żeglarza Polskiego
- Domek Abrahama
- Dworzec Morski
- Elewator zbożowy
- Dworzec kolejowy Gdynia Główna
- Gmach Biura Budowy Portu
- Gmach główny Uniwersytetu Morskiego
- Gmach Sądu Rejonowego
- Miejska Hala Targowa
- Zajazd Adlera
- Zespół mieszkaniowy BGK
Kościoły | |
---|---|
Kamienice | |
Wille |
- Zespół urbanistyczny Kamiennej Góry
- Historyczny układ Śródmieścia
- Zespół ruralistyczny dawnej wsi Oksywie
- Zespół ruralistyczno-kuracyjny