Kenny Dorham
![]() | |
Imię i nazwisko | McKinley Howard Dorham |
---|---|
Data i miejsce urodzenia | 30 sierpnia 1924 |
Data i miejsce śmierci | 5 grudnia 1972 |
Instrumenty | trąbka |
Gatunki | jazz (bebop, hard bop) |
Zawód | muzyk |
Wydawnictwo | Blue Note Records, Debut Records, New Jazz Records, Pacific Jazz Records, Riverside Records, United Artists Records |
Powiązania | Kenny Dorham Quintet, Art Blakey, Dizzy Gillespie, Joe Henderson, Andrew Hill, Abbey Lincoln, Hank Mobley, Thelonious Monk, Fats Navarro, Charlie Parker, Max Roach, Sonny Rollins, Horace Silver, Art Taylor |
Instrument | |
Trąbka |
McKinley Howard (Kenny) Dorham (ur. 30 sierpnia 1924 w Fairfield, zm. 5 grudnia 1972 w Nowym Jorku) – amerykański trębacz, kompozytor i wokalista jazzowy[1][2][3][4][5].
Życiorys
Urodzony w muzykalnej rodzinie, Kenny Dorham pobierał lekcje gry na fortepianie od 7 roku życia. Grać na trąbce zaczął uczęszczając do szkoły średniej Anderson High School w stolicy stanu Teksas Austin. W tym czasie interesował się nie tylko muzyką, ale też boksem, który jako członek szkolnej sekcji bokserskiej czynnie uprawiał. Później krótko studiował chemię i fizykę na Wiley College w mieście Marshall. W tym czasie dawał również koncerty, występując u boku trębacza Billa Davisona, saksofonisty Harolda Landa i perkusisty Roya Portera[2][3][4].
W roku 1942 trafił do armii, gdzie wstąpił do drużyny bokserskiej. Po odbyciu służby wojskowej i uzyskaniu zwolnienia, związał się w 1943 roku w Houston z orkiestrą trębacza Russella Jacqueta. Przez większą część roku 1944 grał w zespole Franka Humphriesa. W kolejnych latach współpracował z różnymi big-bandami i orkiestrami, w tym Dizzy’ego Gillespiego, Billy’ego Eckstine’a, Lionela Hamptona i Mercera Ellingtona, a równocześnie zajmował się komponowaniem i aranżacją (np. „Okay for Baby” dla Luciusa „Lucky” Millindera i „Malibu” dla Charlesa Melvina „Cootie” Williamsa). W 1946 nagrał z Be Bop Boys (52nd Street Boys), m.in. Kenny Clarke i Fats Navarro) płytę dla Savoy Records[2][3][4].
W grudniu 1948 roku zastąpił na stanowisku trębacza swojego dobrego kolegę, Milesa Davisa, w kwintecie saksofonisty Charliego Parkera. Zarekomendowany przez Davisa, po raz pierwszy wystąpił u boku Parkera w Wigilię Bożego Narodzenia w broadwayowskim klubie jazzowym Royal Roost na Manhattanie. Na scenie towarzyszyli mu również: pianista Al Haig, kontrabasista Tommy Potter i perkusista Max Roach. Z Parkerem Dorham grał i nagrywał do połowy roku 1949, kiedy to przyszedł na jego miejsce Red Rodney. Potem jeszcze raz wystąpił na estradzie z Parkerem w marcu 1955 roku, na tydzień przed nagłą śmiercią saksofonisty[2][3][4].
W latach 1950–1952, nie mogąc wyżyć z uprawiania jazzu, mieszkał w Kalifornii, gdzie utrzymywał się z rozmaitych niskopłatnych prac, tzw. day jobs. Następnie wyjechał do Nowego Jorku, gdzie jako wolny strzelec rychło stał się cenionym i chętnie zatrudnianym muzykiem, współpracującym z takimi postaciami jak Thelonious Monk, Bud Powell, Sonny Stitt czy Mary Lou Williams. Wkrótce też, w 1953 roku, odbył pierwszą sesję jako lider, nagrywając 15 grudnia swój debiutancki album, zatytułowany Kenny Dorham Quintet, wydany nakładem wytwórni Debut Records, założonej rok wcześniej przez Charlesa Mingusa i Maxa Roacha. W studio towarzyszyli mu wówczas: Jimmy Heath (saksofon), Percy Heath (kontrabas), Walter Bishop (fortepian), Kenny Clarke (perkusja)[2][3][4].
W roku 1954, zastępując Clifforda Browna, wstąpił do grupy kierowanej przez Horace’a Silvera, stanowiącej pierwsze wcielenie prowadzonych potem samodzielnie przez Arta Blakeya Jazz Messengers, z którymi zarejestrował materiał zgromadzony na płytach z 1955 roku: Horace Silver and the Jazz Messengers, At the Cafe Bohemia, Vol. 1 i At the Cafe Bohemia, Vol. 2 z 1955 roku. W kolejnych latach współpracował jako sideman również z Taddem Dameronem, Erniem Henrym, Gilem Mellé, Hankiem Mobleyem, Cecilem Paynem, Sonnym Rollinsem i in. Jednocześnie prowadził karierę solową, liderując własnym zespołom, dla przykładu Jazz Prophets (Arthur Edgehill – perkusja, Sam Jones – kontrabas, J.R. Monterose – saksofon tenorowy, Dick Katz, a potem Bobby Timmons – fortepian, okazjonalnie Kenny Burrell – gitara), z którymi nagrał Round About Midnight at the Cafe Bohemia, album koncertowy ogłoszony w 1956 roku pod szyldem Blue Note Records. Pod auspicjami tej wytwórni fonograficznej zrealizował także m.in. album Afro-Cuban, który, stworzony w trakcie dwóch sesji, jakie zorganizowano w dniach 30 stycznia i 29 marca 1955 roku, przez wielu krytyków uznawany jest za najświetniejszą pozycję w dorobku Dorhama i jeden z najlepszych albumów epoki hard bopu[2][3][4].
Wkrótce po gwałtownej śmierci Clifforda Browna w wypadku samochodowym w czerwcu 1956 roku, Dorham przystał do kwintetu Roacha, pozostając w nim przez blisko dwa lata. Ich owocna kooperacja została udokumentowana kilkoma albumami, jak choćby Max Roach + 4 tudzież The Max Roach 4 Plays Charlie Parker. Po rozwiązaniu zespołu nagrywał jako lider lub sideman, dla przykładu wsparł Cecila Taylora na powstałym przy współudziale Johna Coltrane’a longplayu Hard Driving Jazz. Z płyt sygnowanych własnym nazwiskiem należy wymienić chociażby This Is the Moment! (1958), na której usłyszeć można nie tylko trąbkę, ale i śpiew Dorhama, Quiet Kenny (1959) z Paulem Chambersem (kontrabas), Tommym Flanaganem (fortepian) i Artem Taylorem (perkusja), bądź nagraną już w latach sześćdziesiątych Whistle Stop (1961)[2][3][4].
W 1963 roku nawiązał korzystną dla obu stron współpracę z tenorzystą Joem Hendersonem, wskutek której każdy z muzyków dodał do swojego katalogu płyty zwykle bardzo wysoko oceniane przez krytykę. Należą do nich np. Una Mas i Trompeta Toccata trębacza oraz Page One i One Thing saksofonisty. Na Una Mas obok tej dwójki wystąpili Butch Warren (kontrabas), Herbie Hancock (fortepian) i Tony Williams (perkusja). W roku 1964 ten ostatni, jak też Henderson i Dorham uczestniczyli obok Richarda Davisa i Erica Dolphy’ego w sesjach nagraniowych do sławnego albumu Point of Departure Andrew Hilla[2][3][4].
W drugiej połowie lat sześćdziesiątych Dorham podobnie jak w przeszłości miał kłopoty z utrzymaniem się z grania muzyki, toteż imał się różnych prac, okresowo zatrudniając się dla przykładu w cukrowni i urzędzie pocztowym, jednocześnie zaś kontynuował swoje studia muzyczne na Uniwersytecie Nowojorskim i okazjonalnie nagrywał, udzielając się jako sideman (Toshiko Akiyoshi, Barry Harris, Clifford Jordan, Cedar Walton i in.). Pośród wielu aktywności zajmował się również pisywaniem recenzji muzycznych dla opiniotwórczego magazynu „Down Beat”[2][3].
Na początku lat siedemdziesiątych stan zdrowia Dorhama uległ znacznemu pogorszeniu. Cierpiąc na przewlekłą chorobę nerek, zmuszony był udawać się na czasochłonne dializy, które odbierały mu 15 godzin tygodniowo. Zmarł 5 grudnia 1972 roku z powodu niewydolności nerek. Miał 48 lat[2][3].
Dyskografia
Opracowano na podstawie materiału źródłowego[1][2][4][5].
Jako lider
- (1953) Kenny Dorham Quintet (Debut Records)
- (1955) Afro-Cuban (Blue Note Records)
- (1956) 'Round About Midnight at the Cafe Bohemia (Blue Note)
- (1956) And The Jazz Prophets Vol. 1 (ABC Paramount Records)
- (1957) Jazz Contrasts (Riverside Records)
- (1957) 2 Horns/2 Rhythm (Riverside)
- (1958) This is the Moment! (Riverside)
- (1959) Blue Spring (Riverside)
- (1959) Quiet Kenny (New Jazz Records)
- (1960) The Kenny Dorham Memorial Album (Xanadu Records)
- (1960) Jazz Contemporary (Time)
- (1960) Showboat (Time)
- (1961) Whistle Stop (Blue Note)
- (1961) Inta Somethin' (Pacific Jazz Records)
- (1962) Matador (United Artists Records)
- (1963) Una Mas (Blue Note)
- (1963) Scandia Skies (SteepleChase Records)
- (1963) Short Story (SteepleChase)
- (1964) Trompeta Toccata (Blue Note)
Jako sideman
- Toshiko at Top of the Gate (1968)
Andy Bey:
- Andy and the Bey Sisters (1959)
- The Jazz Messengers at the Cafe Bohemia Volume 1 (1955)
- The Jazz Messengers at the Cafe Bohemia Volume 2 (1955)
Rocky Boyd:
- Ease It (West 42nd Street, 1961)
- Fontainebleau (1956)
- Quartet/Quintet/Sextet (1954)
Matthew Gee:
- Jazz by Gee (Riverside, 1956)
Herb Geller:
- Fire in the West (1957)
- The Modern Touch (Riverside, 1957)
Barry Harris:
- Bull’s Eye! (Prestige, 1968)
- Page One (1963)
- Our Thing (1963)
- In 'n Out (1964)
- Presenting Ernie Henry (Riverside, 1956)
- Last Chorus (Riverside, 1956–57)
- Point of Departure (1964)
- Roll 'Em Bags (Savoy, 1949)
- Invitation (1962)
Clifford Jordan:
- Starting Time (Jazzland, 1961)
- In the World (Strata-East, 1969 [1972])
Harold Land:
- Eastward Ho! Harold Land in New York (Jazzland, 1960)
- That's Him! (Riverside, 1957)
- It's Magic (1958)
- Abbey Is Blue (1959)
- Vertigo (1962)
John Mehegan:
- Casual Affair (1959)
Gil Mellé:
- Gil's Guests (1956)
- You've Got a Date with the Blues (1959)
- Mobley's 2nd Message (1956)
- Curtain Call (1957)
- Genius of Modern Music: Volume 2 (1952)
Oliver Nelson:
- Meet Oliver Nelson (1959)
- Zodiac (1968)
Cecil Payne:
- Patterns of Jazz (Savoy, 1956)
- Max Roach + 4 (EmArcy, 1956)
- Jazz in ¾ Time (EmArcy, 1957)
- The Max Roach 4 Plays Charlie Parker (EmArcy, 1958)
- MAX (Argo, 1958)
- Moving Out (Prestige, 1954)
- Rollins Plays for Bird (Prestige, 1956)
- Sonny Boy (Prestige, 1956 [1961])
- Horace Silver and the Jazz Messengers (Blue Note, 1956)
- Hard Driving Jazz (1958) (wznowione na CD jako Coltrane Time)
- Cedar! (Prestige, 1967)
Randy Weston:
- Live at the Five Spot (United Artists, 1959)
Barney Wilen:
- Barney (1959)
- Un Temoin Dans La Ville (1959)
Phil Woods:
- Pairing Off (1956)
Przypisy
- ↑ a b Dionizy Piątkowski: Encyklopedia Muzyki Popularnej - JAZZ. Oficyna Wydawnicza Atena, 2005, s. 238. ISBN 83-87422-05-3. (pol.).
- ↑ a b c d e f g h i j k Strona poświęcona Kenny’emu Dorhamowi. kennydorham.net. [dostęp 2014-10-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (8 października 2014)]. (ang.).
- ↑ a b c d e f g h i j Kenny Dorham w All About Jazz. allaboutjazz.com. [dostęp 2014-10-08]. (ang.).
- ↑ a b c d e f g h i Kenny Dorham w AllMusic. allmusic.com. [dostęp 2014-10-08]. (ang.).
- ↑ a b Kenny Dorham w Discogs. discogs.com. [dostęp 2014-10-08]. (ang.).
Bibliografia
- >Miles Davis, Quincy Troupe: Miles. Autobiografia. Constanti, 2006. ISBN 83-923317-4-5. (pol.)
- >Dionizy Piątkowski: Encyklopedia Muzyki Popularnej - JAZZ. Oficyna Wydawnicza Atena, 2005. ISBN 83-87422-05-3. (pol.).
Linki zewnętrzne
- Kenny Dorham w AllMusic
- Kenny Dorham w Discogs
- www.kennydorham.net. kennydorham.net. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-10-08)].
- Britannica: biography/Kenny-Dorham
- Universalis: kenny-dorham
- NE.se: kenny-dorham
- SNL: Kenny_Dorham