Kazimierz Jasnoch
![]() | |||
Data i miejsce urodzenia | 3 marca 1886 | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce śmierci | 17 stycznia 1966 | ||
Zawód, zajęcie | żołnierz, malarz | ||
Odznaczenia | |||
![]() ![]() ![]() ![]() | |||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/28/Kazimierz_Jasnoch_Gorczyn_Poznan_GrMOs2019.jpg/180px-Kazimierz_Jasnoch_Gorczyn_Poznan_GrMOs2019.jpg)
Kazimierz Jasnoch, ps. Pomorski, Kaszuba[1] (ur. 3 marca 1886 w Czersku, zm. 17 stycznia 1966 w Poznaniu[1]) – kapitan łączności Wojska Polskiego, malarz, powstaniec wielkopolski i śląski.
Życiorys
Syn Teodora i Marii z Sas-Karczyńskich[2]. W 1897 ukończył Szkołę Podstawową w Czersku, następnie Collegium Marianum w Pelplinie. Po maturze wyjechał do Berlina. Przed I wojną światową studiował na Akademii Sztuk Pięknych w Berlinie-Charlottenburgu oraz w Paryżu[3].
W okresie I wojny światowej został wcielony do armii pruskiej[2]. Był współorganizatorem (m.in. z Mieczysławem Paluchem[3]) łączności w Armii Wielkopolskiej. Zorganizował kompanię telegraficzną Okręgu Wojskowego I w Poznaniu. Jego działalność przyczyniła się do zdobycia przez powstańców wielkopolskich stacji radiowej na Cytadeli w Poznaniu. Za jego sprawą już w pierwszych dniach powstania zabezpieczono i obsadzono polskimi urzędnikami najważniejsze urzędy pocztowe w Poznaniu[4]. W czasie powstania wielkopolskiego dowodził kompanią na froncie południowym. W czasie wojny polsko-bolszewickiej sprawował funkcję szefa łączności 15. Dywizji Piechoty[3]. Podczas III powstania śląskiego dowodził łącznością Naczelnej Komendy Wojsk Powstańczych[5]. Do rezerwy przeszedł 11 listopada 1922[3]. W 1934, jako oficer rezerwy pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Poznań Miasto. Posiadał przydział w rezerwie do 7 Batalionu Telegraficznego w Poznaniu[6]. Do 1939 pełnił różne funkcje w organizacjach kombatanckich[3].
W 1923 ożenił się z Haliną Lange-Wnukowską[2].
Od 1922 do 1924 podróżował po południu Europy i Afryce. Gdy wrócił, został intendentem Wielkopolskiego Muzeum Wojskowego. Pozostawał członkiem grupy artystycznej Ogniwo[3]. Tworzył portrety i sceny rodzajowe wzięte z realiów życia Kaszubów i inspirowane tamtejszym folklorem, podejmując również tematy historyczne, m.in. kompozycje figuralne o tematyce powstańczej w obiektach wojskowych, jak siedziba 7. Batalionu Telegraficznego na Cytadeli w Poznaniu[3]. Pisał artykuły historyczne (m.in. oparte na własnych wspomnieniach), w tym o powstaniach, a także o kaszubskiej sztuce ludowej[1].
Wśród znamienitych osób, które rysował można wymienić Ignacego Paderewskiego oraz prezydenta Ignacego Mościckiego. W 1924 portret Ignacego Jana Paderewskiego jego autorstwa został wręczony kompozytorowi z okazji nadania mu doktoratu honoris causa Uniwersytetu Poznańskiego[3]. Oprócz portretów artysta malował m.in. sceny z życia Kaszubów. W 1936 otrzymał Nagrodę Miasta Poznania za swą działalność.
W czasie kampanii wrześniowej walczył z Niemcami, a potem przedarł się do Francji, gdzie uczestniczył w tamtejszym ruchu oporu i walczył w partyzantce, co przypłacił m.in. paraliżem ręki. Po II wojnie światowej pozostał we Francji, w Polskich Siłach Zbrojnych. W 1947 powrócił do Polski, gdzie uprawiał malarstwo dekoracyjne w budynkach publicznych i kościołach (malował obrazy i wnętrza kościołów w Poznaniu, Stargardzie i Tczewie)[1].
Pochowany na cmentarzu Górczyńskim w Poznaniu (kwatera IIIP-8-10)[7].
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Niepodległości (20 lipca 1932)[8]
- Złoty Krzyż Zasługi (22 grudnia 1933)[9]
- Srebrny Krzyż Zasługi (24 grudnia 1928)[10]
- Wielkopolski Krzyż Powstańczy (4 listopada 1958)[11]
Przypisy
- ↑ a b c d Polska Niezwykła, Jasnoch Kazimierz
- ↑ a b c StanisławS. Łoza StanisławS. (red.), Czy wiesz kto to jest?, (Przedr. fotooffs., oryg.: Warszawa : Wydaw. Głównej Księgarni Wojskowej, 1938.), Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe : na zam. Zrzeszenia Księgarstwa, 1983, s. 296 .
- ↑ a b c d e f g h Janusz Karwat, Problematyka Powstania Wielkopolskiegi 1918/1919 w wybranych dziedzinach kultury (w literaturze i twórczości plastycznej), Studia Europaea Gnesnensia, nr 11/2015, s. 112, ISSN 2082-5951.
- ↑ Wojska łączności, s.14
- ↑ Region Wielkopolska. Wielkopolanie w powstaniach górnośląskich
- ↑ Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 175, 701.
- ↑ Plan Poznania - Cmentarze [online] .
- ↑ M.P. z 1932 r. nr 167, poz. 198 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”.
- ↑ M.P. z 1933 r. nr 294, poz. 322 „za udział w powstaniu Wielkopolskim oraz pracę społeczną”.
- ↑ M.P. z 1928 r. nr 297, poz. 732 „za zasługi, położone w powstaniu Wielkopolskiem”.
- ↑ Lista odznaczonych Wielkopolskim Krzyżem Powstańczym [online], Uchwała Rady Państwa nr 11.04-0.897 z dnia 1958-11-04 .
Bibliografia
- Rocznik Oficerski Rezerw 1934. Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, 1934.