Kaplica Wniebowstąpienia w Jerozolimie
![]() Kaplica Wniebowstąpienia i obejście, 2014 | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Miejscowość | Jerozolima | ||
Wyznanie | chrześcijaństwo, islam | ||
Rodzaj | sanktuarium | ||
Wezwanie | |||
Historia | |||
Data budowy | ok. 390 | ||
Data zburzenia | 614 | ||
Data reaktywacji | 1150 | ||
Dane świątyni | |||
Styl | |||
Budulec | kamień | ||
Stan obecny | nieużywany meczet | ||
Położenie na mapie Jerozolimy ![]() | |||
Położenie na mapie Izraela ![]() | |||
![]() | |||
|
Kaplica Wniebowstąpienia[1], nazywana także kopułą Wniebowstąpienia[1][2] – romańska świątynia, w formie edykuły zamieniona na meczet, znajdująca się w tradycyjnym miejscu Wniebowstąpienia Chrystusa na Górze Oliwnej w Jerozolimie.
Obiekt jest własnością lokalnej wspólnoty muzułmańskiej, która z okazji uroczystości udostępnia kaplicę i obejście jerozolimskim wspólnotom chrześcijańskim: prawosławnej (Prawosławny patriarchat Jerozolimy), katolickiej (Kustodia Ziemi Świętej) oraz ormiańskiej[3][4]. Obejście jest też udostępniane wspólnotom koptyjskiej (Koptyjski Kościół Ortodoksyjny) i syryjskiej (Syryjski Kościół Ortodoksyjny)[5].
Historia
Wydarzenie opisuje Łukasz Ewangelista w swej Ewangelii i Dziejach Apostolskich. Chrystus miał się ukazać uczniom w Jerozolimie, a następnie wyjść z nimi ku Betanii, gdzie wskrzesił Łazarza.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dd/Jerozolima%2C_szczyt_G%C3%B3ry_Oliwnej%2C_kaplica_Wniebowst%C4%85pienia%2C_wg_Dziej%C3%B3w_Apostolskich_i_tradycji_miejsce_Wniebowst%C4%85pienia_Jezusa_Chrystusa_-Aw58-.jpg/180px-Jerozolima%2C_szczyt_G%C3%B3ry_Oliwnej%2C_kaplica_Wniebowst%C4%85pienia%2C_wg_Dziej%C3%B3w_Apostolskich_i_tradycji_miejsce_Wniebowst%C4%85pienia_Jezusa_Chrystusa_-Aw58-.jpg)
Chrystus rozmawiał z uczniami w drodze, błogosławił im, a potem uniósł się i już go nie widzieli. W dalszej narracji autor Dziejów Apostolskich stwierdza, że Apostołowie: „wrócili do Jerozolimy z góry, zwanej Oliwną, która leży blisko Jerozolimy, w odległości drogi szabatowej”[6]. Lokalna tradycja chrześcijańska lokalizowała wydarzenie na szczycie Góry Oliwnej. Już w 376, dzięki staraniom rzymskiej matrony Pomenii, wzniesiono okrągłą kaplicę, zaś w 438 dobudowane zostało oratorium. Obok sanktuarium św. Melania Młodsza ufundowała klasztor, by w świątyni sprawowano codzienną liturgię. W latach 1959–1960 prace archeologiczne na szczycie Góry Oliwnej przeprowadził włoski archeolog Virgilio Corbo. Odnalazł fundamenty pierwotnej rotundy i przypory z bizantyńskiego sanktuarium. Archeolog ustalił również, iż pierwotne podłoże znajduje się na głębokości 8 m pod poziomem współczesnych edykuły i obejścia[7].
Pierwsze sanktuarium, jak szereg innych świątyń chrześcijańskich w Jerozolimie, zburzyły w 614 wojska Chosroesa II Parwiza. W czasie dominacji krzyżowców na szczycie Góry Oliwnej powstał kościół na planie ośmiokąta wpisanego w okrąg o promieniu 18,4 m. Wewnętrzna kolumnada podtrzymywała bęben nakryty kopułą z otworem od wierzchu. Pod kopułą znajdowała się kaplica. Pozostałości wewnętrznej kaplicy to dzisiejsza edykuła, zamieniona w 1187 na meczet. W 1200 kaplicę przykryto ciężką kopułą z lokalnego wapienia[7]. Decyzją Saladyna od strony ulicy powstał drugi meczet, by umożliwić pielgrzymom chrześcijańskim nawiedzanie miejsca świętego.
Architektura
Kaplica, kryjąca w sobie fragment naturalnej skały, na której pobożność pielgrzymia stara się zobaczyć odciski stóp Chrystusa, jest ośmiokątną budowlą z kamienia, ozdobioną z zewnętrznej strony pozostałymi po poprzednich budowlach elementami dekoracyjnymi w postaci kolumienek i bogato rzeźbionych kapiteli. Na kolumnach i głowicach wspierają się zewnętrzne kamienne łuki. Budowla znajduje się na środku otoczonego dwumetrowym murem terenu. W jej wnętrzu oznaczone jest miejsce odciśniętych w skale stóp. W ścianie zamontowano mihrab[8].
Przypisy
- ↑ a b Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej: Nazewnictwo Geograficzne Świata – Protokół XCVII. posiedzenia Komisji Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Warszawa: Instytut Geodezji i Kartografii, 2017, s. 3.
- ↑ Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej: Nazewnictwo Geograficzne Świata – Protokół XVI. posiedzenia Komisji Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Warszawa: Instytut Geodezji i Kartografii, 2004, s. 3.
- ↑ Hélene Morlet: Celebrata sul Monte degli Ulivi la Festa dell'Ascensione. it.custodia.org, 2015-05-14. [dostęp 2017-04-21]. (wł.).
- ↑ L’Ascensione: l’invio in missione del Cristo vivente. it.custodia.org, 2016-05-06. [dostęp 2017-04-21]. (wł.).
- ↑ Eugene Hoade OFM: Guide to the Holy Land. Jerusalem: Franciscan Printing Press, 1984, s. 258. (ang.).
- ↑ Por. Łk 24,50; Dz 1,1-11 i nn.
- ↑ a b Donato Baldi OFM: W Ojczyźnie Chrystusa. Przewodnik po Ziemi Świętej. Wyd. 2. Kraków-Asyż: Franciszkanie, 1993, s. 121-123. (pol.).
- ↑ Paolo Acquistapace: Guida biblica e turistica della Terra Santa. Milano: Istituto Propaganda Libraria, 1992, s. 235. (wł.).
- p
- d
- e