Kęszyca
wieś | |||
![]() Kościół w Kęszycy z 1728 r. | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Województwo | |||
Powiat | |||
Gmina | Międzyrzecz | ||
Liczba ludności (2022) | 103[2] | ||
Strefa numeracyjna | 95 | ||
Kod pocztowy | 66-305[3] | ||
Tablice rejestracyjne | FMI | ||
SIMC | 0184046 | ||
Położenie na mapie gminy Międzyrzecz ![]() | |||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||
Położenie na mapie województwa lubuskiego ![]() | |||
Położenie na mapie powiatu międzyrzeckiego ![]() | |||
![]() | |||
|
Kęszyca (niem. Kainscht[4]) – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie międzyrzeckim, w gminie Międzyrzecz.
Położenie
Kęszyca położona jest 6 kilometrów na południowy zachód od Międzyrzecza. Osada leży w urozmaiconym terenie i otoczona jest lasami. Obok wsi znajdują się pozostałości Międzyrzeckiego Rejonu Umocnionego i rezerwaty przyrody Nietoperek.
Historia
Miejscowość pierwotnie związana była z Wielkopolską. Ma metrykę średniowieczną i istnieje co najmniej od początku XIV wieku. Wymieniona została po raz pierwszy w dokumencie z 1328 pod nazwą „Gantzitz” wg odpisu XIX wieku, w 1390 „Kanszyc” (kop. XVIII wieku), 1405 „Kantzicz, Canszicze”, 1423 „Canszyca”, 1443 „Kaschycza”, 1446 „Chanzicze”, 1452 „Kasicza”, 1458 „Canszycza”, 1462 „Caszicze”, 1467 „Cansicze”, 1468 „Kanszicza”, 1480 „Kanszycze”, 1499 „Canszycze, Caszycza”, 1508 „Kanszycza”, 1510 „Canschicze”, 1512 „Cassicza”, 1517 „Kanzicze, Kashycze”, 1519 „Kansycza”, 1565 „Kesziczi, Kęsicza, Kęssiczi”, 1944 „Kainscht”[5] .
W 1328 z nadania Władysława Łokietka stanowiła własność biskupa lubuskiego. W XIV wieku miejscowość leżała w kasztelanii międzyrzeckiej należącej do zamku w Międzyrzeczu, w 1505 wymieniona jako wieś w powiecie poznańskim Korony Królestwa Polskiego. W 1405 odnotowana jako siedziba własnej parafii w dekanacie międzyrzeckim[5] .
Miejscowość wspominały historyczne dokumenty prawne, własnościowe i podatkowe. W 1446 w dokumencie odnotowującym transakcję wójtostwa w Przeczewie wymieniony został szlachcic Piotr dziedzic w Kęszycy. W 1452 Niemierza tenutariusz międzyrzecki był posiadaczem zastawu na grodzie i mieście Międzyrzecz oraz Skwierzyna, wraz z należącymi do nich wsiami Kęszycą, Nietoperkiem oraz Żółwinem. W 1499 wieś odnotowano jako zalegającą z podatkami. W 1563 odbył się pobór z 10 łanów oraz dwóch karczm. W 1580 pobór z 10 i 3/4 łana, od 10 zagrodników, 8 groszy od 4 komorników, po 2 grosze od 5 komorników, a także od pasterza wypasającego 90 owiec. W 1580 wieś należała do Andrzeja z Górki kasztelana międzyrzeckiego[5] .
Miejscowość opisana została w 1565 podczas lustracji wsi starostwa międzyrzeckiego. Według niej wieś Kęszyca zamieszkana była przez 30 osiadłych kmieci, którzy posiadali 21 śladów gdzie obsiewali owies. Od każdego śladu płacili oni 3 złote 14 groszy czynszu, 6 ćwiertni owsa (z wyjątkiem 2 śladów na których go nie uprawiano), 2 kury, 15 jaj. We wsi było także dwóch karczmarzy: jeden płacił 52 groszy z roli oraz 1 złotego 2 grosze od karczmy, drugi natomiast płacił jednego złotego oraz dwa grosze. Odnotowano także 7 zagrodników. Sołtys posiadał 2,5 śladu, na których założono folwark dla zamku międzyrzeckiego. Folwark posiadał budynek z białą izbą, komorą, sienią i piwnicą murowaną, szopę, 3 chlewy, sołek (spiżarnię) z drewna, drewnianą owczarnię, a przy nim domek owczarski, dwie niewielkie stodoły. Na folwarku pracowała czeladź: rataj (sezonowy wyrobnik wiejski w XIV-XVII wieku) z żoną otrzymywał na rok cztery grzywny, drugi rataj dwie grzywny. Zatrudniano także dwóch chłopców poganiaczy bydła otrzymujących po sukni z sukna międzyrzeckiego, buty na lato oraz drugą parę na zimę. W 1565 opisano także zbiory rolne z folwarku: 24 kop żyta, 16 kóp pszenicy, 15 kóp jęczmienia, 19 kop owsa, 2 kopy tatarki. Wysiano tego roku: 9 ćwiertni żyta, 3 ćwiertnie pszenicy, 4,5 ćwiertni jęczmienia, 11 ćwiertni owsa, 0,5 ćwiertni tatarki. W 1565 cały dochód ze wsi wyniósł 124 złote 7 groszy oraz 9 denarów[5] .
Wieś królewska należąca do starostwa międzyrzeckiego, pod koniec XVI wieku leżała w powiecie poznańskim województwa poznańskiego w Rzeczypospolitej Obojga Narodów[6]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego.
Miejscowość po rozbiorach Polski znalazła się w zaborze pruskim.
Szachulcowy kościół wzniesiono na miejscu wcześniejszej drewnianej świątyni w 1728 r. W 1886 r. dobudowano neogotycką wieżę. Na uwagę zasługuje wyposażenie świątyni przeniesione tu z innych kościołów i pochodzące z XVIII w. (obrazy, ołtarz, ławki i dzwon z 1591)[7].
Zobacz też
- Międzyrzecki Rejon Umocniony
- Rezerwaty przyrody Nietoperek
- inne miejscowości o nazwie Kęszyca:
Przypisy
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 52638
- ↑ NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych [online], Bank Danych Lokalnych GUS, 19 września 2022 [dostęp 2022-10-04] .
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 464 [zarchiwizowane 2022-10-26] .
- ↑ Kainscht. [dostęp 2023-02-22]. (niem.).
- ↑ a b c d Jurek 1991 ↓.
- ↑ Atlas historyczny Polski. Wielkopolska w drugiej połowie XVI wieku. Część II. Komentarz. Indeksy, Warszawa 2017, s. 242–243.
- ↑ Marceli Tureczek: Najstarsze dzwony na ziemi międzyrzeckiej do 1815 roku. Zielona Góra: Księgarnia Akademicka, 2005, s. 80. ISBN 83-60218-03-X.
Bibliografia
- Tomasz Jurek: Słownik historyczno-geograficzny województwa poznańskiego w średniowieczu, cz. II (I – Ł), zeszyt 2, hasło „Kęszyca”. Wrocław: Ossolineum, 1991, s. 106.
- Bohdan Kucharski, Informator Turystyczno-Krajoznawczy Województwa Gorzowskiego, Gorzów Wielkopolski, Urząd Wojewódzki w Gorzowie Wielkopolskim, 1998, ISBN 83-908511-1-3.
- Jarosław Lewczuk, Błażej Skaziński, Bożena Grabowska: Zabytki północnej części województwa lubuskiego. Gorzów Wlkp.: WUOZ, 2004. ISBN 83-921289-0-7.
Linki zewnętrzne
- Kęszyca w „Słowniku historyczno-geograficznym województwa poznańskiego w średniowieczu”
- Kęszyca, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. IV: Kęs – Kutno, Warszawa 1883, s. 6 .
- Kęszyca, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XV, cz. 2: Januszpol – Wola Justowska, Warszawa 1902, s. 70 .
- p
- d
- e
- Siedziba gminy: Międzyrzecz
Miasto | |
---|---|
Wsie |
|
Osada |
|
Części miasta |
|
Części wsi |
|
Kolonie wsi |
|
Osady wsi |
|
Osady leśne wsi |
|
Przysiółki wsi |
|