Juan Manuel
![]() Don Juan Manuel. Nastawa ołtarza Dziewicy karmiącej. Muzeum katedralne w Murcii. XV wiek. | |
Data i miejsce urodzenia | 5 maja 1282 |
---|---|
Data i miejsce śmierci | ok. 1348 |
Miejsce spoczynku | Konwent św. Pawła w Peñafiel |
Don Juan Manuel (ur. 5 maja 1282 w Escalonie, zm. 1348 w Kordobie?) – członek rodu królewskiego i pisarz języka kastylijskiego, jeden z głównych reprezentantów średniowiecznej prozy fabularnej, sławny jako autor Księgi hrabiego Lucanora (El conde Lucanor), zawierającej moralizujące opowieści (exempla). Ojciec przyszłej królowej Kastylii i Leónu Joanny.
Twórczość
Był autorem niezwykle płodnym. Spośród czternastu znanych tytułów jego dzieł, zachowało się osiem. Świadczą one o szerokim horyzoncie zainteresowań ich twórcy i głębokim wpływie, jaki wywarł na jego twórczość stryj, król Alfons X. Wszystkie utwory Manuela świadomie tworzą wizerunek autora, możnowładcy z królewskiego rodu. Przynoszą też bogaty obraz średniowiecznego społeczeństwa, szczególnie stanu rycerskiego w takich utworach jak Libro de caza (Księga o polowaniu), Libro de caballero et del escudero (Księga rycerza i giermka) czy Libro del infante (Księga infanta, zwana też Księgą stanów). Wyraźnie autobiograficzny charakter mają księgi Castigos y consejos a su hijo (Rady i przestrogi dla syna) oraz Libro de las armas (Księga o herbie), gdzie do głosu dochodzą ambicje potomka Ferdynanda III Świętego. Prawdopodobnie pod koniec życia napisał Manuel dedykowany przerowi dominikanów w Peñafiel Tratado de Asunción de la Virgen (Traktat o Wniebowzięciu Najświętszej Marii Panny)[1].
Najsławniejszym dziełem Manuela pozostaje Libro del conde Lucanor (Księga hrabiego Lucanora). Utwór składa się z pięciu części połączonych w całość za pomocą dialogu pomiędzy hrabią Lucanorem i jego doradcą Patroniem. Część pierwsza składa się z 50 egzempli, trzy kolejne zawierają, odpowiednio, 100, 50 i 30 sentencji. Księgę zamyka traktat o zbawieniu duszy. Na końcu księgi autor kładzie datę jej ukończenia: 12 czerwca 1335 roku[1].
Przypisy
- ↑ a b Baczyńska 2014 ↓, s. 53.
Bibliografia
- Beata Baczyńska: Historia literatury hiszpańskiej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN SA, 2014. ISBN 978-83-01-17855-0.
Linki zewnętrzne
- Juan Manuel – dzieła w bibliotece Polona
- ISNI: 0000000108829743
- VIAF: 29528474
- LCCN: n85101775
- GND: 118713310
- NDL: 00514158
- LIBRIS: 20dgb03l5kvwcz8
- BnF: 11886649s
- SUDOC: 026660040
- SBN: PUVV122017
- NLA: 35730718
- NKC: jn20000603254
- BNE: XX1080155
- NTA: 068702639
- BIBSYS: 90592354
- CiNii: DA02159494
- Open Library: OL3203500A
- PLWABN: 9810687841705606
- NUKAT: n2003087438
- J9U: 987007273200805171
- PTBNP: 184072
- CANTIC: a10107526
- NSK: 000225829
- BNA: 000050086
- BLBNB: 000185996
- KRNLK: KAC199635205
- LIH: LNB:kTd;=Bz
- RISM: people/20001926
- PWN: 3918415
- Britannica: biography/Don-Juan-Manuel
- Universalis: don-juan-manuel
- БРЭ: 4671894
- SNL: Juan_Manuel
- Catalana: 0039886
- DSDE: Juan_Manuel
- Hrvatska enciklopedija: 29414