Języcznik
![]() | Ten artykuł dotyczy rodzaju paproci. Zobacz też: Języcznik, rodzaj nietoperza. |
![]() Zanokcica języcznik, dawniej języcznik zwyczajny | |
Systematyka[1][2] | |
Domena | eukarionty |
---|---|
Królestwo | rośliny |
Podkrólestwo | |
Nadgromada | |
Gromada | |
Klasa | paprocie |
Podklasa | paprotkowe |
Rząd | paprotkowce |
Rodzina | zanokcicowate |
Rodzaj | języcznik |
Nazwa systematyczna | |
Phyllitis J. Hill Brit. Herb. 525. 28 Jan 1757 | |
Typ nomenklatoryczny | |
Phyllitis scolopendrium (L.) Newman[3] |
Języcznik, skolopendrium (Phyllitis J. Hill) – dawniej rodzaj paproci z rodziny zanokcicowatych. Był wyróżniany powszechnie, ale od końca XX wieku zakwestionowano jego odrębność od rodzaju zanokcica Asplenium i w końcu włączony został jako klad w randze podrodzaju do rodzaju Asplenium[2]. Do polskiej flory należy języcznik zwyczajny Phyllitis scolopendrium współcześnie pod nazwą zanokcica języcznik Asplenium scolopendrium[4], będący zarazem gatunkiem typowym rodzaju[3]. Przynależność innych gatunków do tego taksonu była różna w różnych ujęciach.
Morfologia
- Liście
- Pojedyncze i niepodzielone, kształtem przypominają języki, stąd też nazwa. W dotyku są skórzaste, z wierzchu połyskujące. Charakterystyczną cechą są kupki zarodni na spodzie liści ustawione liniowo w równoległych szeregach.
Systematyka
Jeszcze w systemie Smitha i in. (2006) rodzaj jest wymieniany w obrębie rodziny zanokcicowatych Aspleniaceae, przy czym już wówczas wskazywano na jego zagnieżdżenie w obrębie rodzaju zanokcica Asplenium[5]. W systemie PPG I (2016) rodzaj nie jest wyróżniany, a należące do niego gatunki są już włączane do rodzaju zanokcica Asplenium[2].
- Synonimy taksonomiczne[3]
Scolopendrium Adanson
- Homonimy taksonomiczne[3]
Phyllitis Kuetzing = Fasciata S. F. Gray, Phyllitis Rafinesque = Pteris L., Phyllitis Moench
- Wykaz gatunków w obrębie podrodzaju Phyllitis w rodzaju Asplenium[6]
- Asplenium scolopendrium L. (syn. Phyllitis scolopendrium (L.) Newman) – zanokcica języcznik, języcznik zwyczajny
- Asplenium sagittatum (DC.) Bunge, A. J.
Przypisy
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-02-28] (ang.).
- ↑ a b c The Pteridophyte PhylogenyT.P.P. Group The Pteridophyte PhylogenyT.P.P., A community-derived classification for extant lycophytes and ferns, „Journal of Systematics and Evolution”, 54 (6), 2016, s. 563–603, DOI: 10.1111/jse.12229 .
- ↑ a b c d Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-02-22].
- ↑ ZbigniewZ. Mirek ZbigniewZ. i inni, Vascular plants of Poland. An annotated checklist, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2020, s. 37, ISBN 978-83-62975-45-7 .
- ↑ Smith, A. R., K. M. Pryer, E. Schuettpelz, P. Korall, H. Schneider & P. G. Wolf. A classification for extant ferns. „Taxon”. 55 (3), s. 705–731, 2006. (ang.).
- ↑ Istvan Pinter, Freek Bakker, John Barrett, Cymon Cox, Mary Gibby, Sally Henderson, Mary Morgan-Richards, Fred Rumsey, Stephen Russell, Steve Trewick, Harald Schneider, Johannes Vogel. Phylogenetic and biosystematic relationships in four highly disjunct polyploid complexes in the subgenera Ceterach and Phyllitis in Asplenium (Aspleniaceae). „Organisms Diversity & Evolution”. 2, 4, s. 299-311, 2002. DOI: 10.1078/1439-6092-00050.
- PWN: 3976014