Hurma wschodnia
![]() | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | okrytonasienne | ||
Klasa | Magnoliopsida | ||
Nadrząd | astropodobne | ||
Rząd | wrzosowce | ||
Rodzina | hebankowate | ||
Rodzaj | hurma | ||
Gatunek | hurma wschodnia | ||
Nazwa systematyczna | |||
Diospyros kaki Thumb. Nova Acta Regiae Soc. Sci. Upsal. 3:208. 1780 | |||
Synonimy | |||
| |||
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4] | |||
![]() najmniejszej troski | |||
|
Hurma wschodnia (Diospyros kaki), nazywana również hebanem wiśniówką i nieprawidłowo hebanowcem wschodnim – gatunek drzewa z rodziny hebankowatych. Pochodzi z Chin, jest tam i w innych rejonach uprawiane[3].
Morfologia
- Pokrój
- Drzewo osiągające zwykle 12–15 m wysokości[5]maksymalnie do 27 m[6]. Młode pędy nagie do gęsto owłosionych[6].
- Liście
- Pojedyncze, ogonkowe, blaszka o długości od 5 do 18 cm i szerokości 2,5 do 6 cm[6], lancetowata do jajowatoeliptycznej[6].
- Kwiaty
- Jednopłciowe; męskie w małych, ściśniętych pęczkach, żeńskie – pojedynczo. Kwiaty o średnicy do 3 cm (męskie mniejsze)[5], z czterodziałkowym kielichem i bladożółtą lub siarkowożółtą, czterodzielną koroną. Kwitnie w czerwcu.
- Owoc
- Jagoda o średnicy 3–10 cm[5], pomarańczowa lub złotobrunatna, z powiększonymi działkami kielicha, trwale pozostającymi na owocu; ma ona bardzo przyjemny smak, jest jednak jadalny tylko w stanie pełnej dojrzałości (mniej więcej od października do listopada)[7].
Zastosowanie
- Drzewo uprawiane w Chinach, Korei, w Japonii, na wyspie Jawa w Indonezji, w Europie Południowej, W USA (Kalifornia, Floryda). W Europie Środkowej wytrzymuje zimę tylko na obszarach uprawy winorośli, poza tym jest bardzo rzadko spotykane[7].
- Roślina zawierająca dużo garbników. Sok wykorzystywany jest do nasączania sieci rybackich, drewna, aby nie ulegało gniciu i do garbowania skór. Sok używany jest również w produkcji farb[5].
- Drewno jest oryginalnie szarobrunatne i niezwykle twarde. Używane bywa przeważnie do wyrobu przedmiotów narażonych na uderzenia, np. kręgli i kul[7].
- Owoce jadalne w stanie surowym i przerabiane na przetwory (dżemy i powidła)[5].
Przypisy
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-03-12] (ang.).
- ↑ a b Germplasm Resources Information Network (GRIN) [online] [dostęp 2010-03-10] .
- ↑ Diospyros kaki, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
- ↑ a b c d e ZbigniewZ. Podbielkowski ZbigniewZ., Słownik roślin użytkowych, Warszawa: PWRiL, 1989, s. 119-120, ISBN 83-09-00256-4 .
- ↑ a b c d Diospyros kaki Thunberg, [w:] Flora of China [online], eFloras.org [dostęp 2022-02-18] .
- ↑ a b c Bruno T.B.T. Kremer Bruno T.B.T., Drzewa, Warszawa: Świat Książki, 1996, s. 250, ISBN 83-7129-141-8 .
- Britannica: plant/Japanese-persimmon
- Catalana: 0088360
Identyfikatory zewnętrzne:
- EoL: 483960
- EUNIS: 169456
- Flora of China: 200017585
- Flora of North America: 200017585
- GBIF: 3032984
- identyfikator iNaturalist: 83468
- IPNI: 322553-1
- ITIS: 505970
- NCBI: 35925
- Plant Finder: 279920
- identyfikator Plant List (Royal Botanic Gardens, Kew): kew-2769959
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:322553-1
- Tela Botanica: 22549
- identyfikator Tropicos: 11500521
- USDA PLANTS: DIKA2