Historia Eswatini
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fb/Flag_of_Eswatini.svg/220px-Flag_of_Eswatini.svg.png)
Historia Eswatini – obejmuje dzieje państwa i narodu suazyjskiego.
Przed kolonizacją
Prehistoria i starożytność
Pierwsze ślady osadnictwa na terenach Eswatini (prymitywne narzędzia kamienne) sięgają koło 250 000 lat przed naszą erą[1]. Szacuje się, iż pierwsze ślady wydobycia żelaza w Kopalniach Ngwenya pochodzą sprzed 42 tysięcy lat, co czyni je najstarszymi na świecie[1][2]. Na terenie państwa znajdują się też prehistoryczne malowidła naskalne[1].
Około 2000 lat temu na tereny państwa przybyły od północy ludy Sotho i Nguni posługujące się językiem bantu, zajmujące się głównie rolnictwem i górnictwem. W ciągu stuleci mieszkańcy tych terenów udomowili wiele gatunków zwierząt (m.in. kozy, owce i bydło)[1].
Powstanie ludu Suazi
Około XVI wieku jeden ze szczepów Nguni odzielił się od pozostałych i utworzył swoje własne państwo, Suazi, które początkowo znajdowało się na terenie dzisiejszego Mozambiku, później jednak pod naporem innych plemion przeniosło się na tereny, na których jest do dziś. Wielkie znaczenie w państwie otrzymał jeden z rodów plemiennych, Dlamini[3]. Później państwo toczyło serię wojen z sąsiednimi plemionami zuluskimi i Burami[4].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/91/RepublikiBurskieXIXwiek.svg/220px-RepublikiBurskieXIXwiek.svg.png)
Epoka kolonialna
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/24/King_Sobhuza_II%2C_1945_%28cropped%29.jpg/220px-King_Sobhuza_II%2C_1945_%28cropped%29.jpg)
Między 1840 i 1868 rokiem rządy nad plemieniem sprawował Mswati II, który poprosił Europejczyków o pomoc w walkach z Zulusami[4]. W ciągu panowania tego władcy na terenach zamieszkałych przez lud Suazi zaczęli osiedlać się przybysze z Europy, a po śmierci władcy w 1894 roku zdecydowano uznać się zwierzchność Republiki Południowej Afryki. W 1903 roku tereny republik burskich (w tym Suazi) zostały anektowane przez Wielką Brytanię, a w 1906 roku powstał brytyjski Protektorat Suazi.
W 1921 roku pełnię władzy nad ludem Eswatini objął król Sobhuza II (którą de iure sprawował od śmierci ojca Ngwane V w 1899)[1]. Prowadził on działalność mającą na celu rozwój kultury i tożsamości narodowej mieszkańców Eswatini. W 1963 roku Suazi otrzymało od rządu brytyjskiego konstytucję dającą szeroką autonomię.
Niepodległe Eswatini (od 1968)
Początki niepodległości
W 1968 roku państwo uzyskało pełną niepodległość i w wyniku Rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 257 zostało przyjęte do ONZ[1][5]. Pierwszym premierem państwa został Makhosini Dlamini związany z dynastią królewską. Pięć lat później (1973) uchylono brytyjską konstytucję państwa, co pozwoliło na przejęcie pełni władzy przez króla[1][6]. W 1978 roku na mocy nowej konstytucji wprowadzono w państwie monarchię absolutną. W 1979 powstał suazyjski parlament, pełniący jednak jedynie funkcje doradcze[7]. Po śmierci władcy, Sobhuzy II, 21 sierpnia 1982 roku funkcję regentki nad małoletnim Mswatim III objęła Dzeliwe.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2f/King_Mswati_III_2014.jpg/220px-King_Mswati_III_2014.jpg)
Mswati III i Ntombi
Główne artykuły: Mswati III i Ntombi.
W 1986 roku po kilkuletnich walkach wewnątrz rodziny królewskiej król Mswati III (syn Sobhuzy II) wraz ze swą matką Ntombi objął rządy nad państwem[8]. Na początku swojego panowania rozwiązał on parlament, który stanowił zagrożenie dla monarchii w kraju[9]. Na przełomie XX i XXI wieku w państwie doszło do wielu strajków, chcących wprowadzenia w kraju rozwiązań demokratycznych[1]. W 2005 roku wprowadzono w państwie konstytucję ograniczającą władzę monarchy[1]. W 2018 roku państwo ostatecznie zmieniło nazwę z Suazi na Eswatini, gdyż według króla poprzednia nazwa była w wielu językach zbyt podobna do Szwajcarii[8].
Zobacz też
Przypisy
- ↑ a b c d e f g h i History of Eswatini | Events, People, Kings, Dates, Swaziland, Facts, & Map | Britannica [online], www.britannica.com [dostęp 2024-02-18] (ang.).
- ↑ http://history-of-mining.pwr.wroc.pl/pdf/volIII/09_Najstarsze_kopalnie_swiata.pdf
- ↑ Dlamini, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2024-02-19] .
- ↑ a b History of Swaziland [online], web.archive.org, 28 czerwca 2012 [dostęp 2024-02-19] [zarchiwizowane z adresu 2012-06-28] .
- ↑ Security Council Resolution 257 - UNSCR [online], unscr.com [dostęp 2024-02-18] .
- ↑ Sobhuza II, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2024-02-19] .
- ↑ Sobhuza II | Traditional Ruler, Swazi Monarch, Monarch of Eswatini | Britannica [online], www.britannica.com, 12 stycznia 2024 [dostęp 2024-02-19] (ang.).
- ↑ a b Swaziland king renames country 'the Kingdom of eSwatini' [online], 19 kwietnia 2018 [dostęp 2024-02-18] (ang.).
- ↑ Mswati III | Biography & Facts | Britannica [online], www.britannica.com [dostęp 2024-02-19] (ang.).
- p
- d
- e
|
- SNL: Swazilands_historie