Hardenbergia
![]() Hardenbergia comptoniana | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | okrytonasienne | ||
Klasa | Magnoliopsida | ||
Nadrząd | |||
Rząd | bobowce | ||
Rodzina | bobowate | ||
Podrodzina | |||
Rodzaj | Hardenbergia | ||
Nazwa systematyczna | |||
Hardenbergia Benth. S.L.Endlicher & al., Enum. Pl. Hügel: 40 (1837)[3] | |||
Typ nomenklatoryczny | |||
H. comptoniana (H.C. Andrews) Bentham[4] | |||
| |||
|
Hardenbergia Benth. – rodzaj roślin należący do rodziny bobowatych. Obejmuje trzy gatunki występujące w Australii[3][5] (H. comptoniana został introdukowany także do Indii)[3]. W naturze rosną w lasach i zaroślach na siedliskach mokrych i suchych (także w suchoroślach), na terenach skalistych i na wybrzeżu[5][6].
Rośliny z tego rodzaju, a szczególnie Hardenbergia violacea uprawiane są jako ozdobne[7], zwykle w formie zielonych ścian lub jako okrywowe. Cenione są za efektowny wygląd, małe wymagania i łatwość uprawy, tolerancję suszy i niewielkich mrozów[6]. Poza tym z liści tych roślin sporządzany jest napój[5].
Rodzaj nazwany został na cześć hrabiny Franziski von Hardenberg[a], której brat baron Karl von Hügel (1794–1870) był kolekcjonerem roślin w zachodniej Australii[5][6].
Morfologia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3b/Hardenbergia_violacea3.jpg/220px-Hardenbergia_violacea3.jpg)
- Pokrój
- Drewniejące pnącza osiągające ponad 3 m wysokości, a także niewysokie półkrzewy[5][6].
- Liście
- Skrętoległe, zimozielone. Blaszka skórzasta, składająca się z pięciu, trzech lub jednego listka[6].
- Kwiaty
- Motylkowe, zebrane w silnie wydłużone grona wyrastające w kątach liści. Kielich dzwonkowaty, z 5 nierównymi ząbkami. Korona fioletowoniebieska, rzadko różowa lub biała, z żółtą plamką u nasady żagielka. Pręcików 10, z których wszystkie lub 9 ma nitki zrośnięte, a jeden, najwyższy jest częściowo wolny. Słupek pojedynczy, z jednego owocolistka, z górną zalążnią zawierającą kilka zalążków[6].
- Owoce
- Strąki wydłużone, walcowate lub spłaszczone, skórzaste[6].
Systematyka
- Pozycja systematyczna
Jeden z rodzajów podplemienia Kennediinae plemienia Phaseoleae z podrodziny bobowatych właściwych (Faboideae) z rodziny bobowatych (Fabaceae)[2][8]. Blisko spokrewniony z rodzajem Kennedia[5][6].
- Wykaz gatunków[3]
- Hardenbergia comptoniana (Andrews) Benth.
- Hardenbergia perbrevidens R.J.F.Hend.
- Hardenbergia violacea (Schneev.) Stearn
Uwagi
- ↑ Imię Franzisca jako jedyne podają źródła botaniczne. Z kolei Genealogisches Taschenbuch der deutschen gräflichen Häuser auf das Jahr 1844 [1] podaje imiona Maria Dorothea Franzisca.
Przypisy
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2022-01-14] (ang.).
- ↑ a b Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Fabales, [w:] Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2022-01-14] (ang.).
- ↑ a b c d Hardenbergia Benth.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2022-01-14].
- ↑ Hardenbergia. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2022-01-14].
- ↑ a b c d e f G. P. Lewis, Brian Schrire, Barbara Mackinder, Mike Lock: Legumes of the World. Royal Botanic Gardens, Kew, 2005, s. 406. ISBN 978-1-900347-80-8.
- ↑ a b c d e f g h Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 1. Trees and shrubs. London: Macmillan, 2002, s. 289. ISBN 0-333-73003-8.
- ↑ David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 422, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .
- ↑ Hardenbergia Benth.. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2022-01-14]. (ang.).