Hańczowa
wieś | |||
![]() Cerkiew Opieki Matki Bożej | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Województwo | |||
Powiat | gorlicki | ||
Gmina | Uście Gorlickie | ||
Liczba ludności (2022) | 498[2] | ||
Strefa numeracyjna | 18 | ||
Kod pocztowy | 38-316[3] | ||
Tablice rejestracyjne | KGR | ||
SIMC | 0468051 | ||
Położenie na mapie gminy Uście Gorlickie ![]() | |||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||
Położenie na mapie województwa małopolskiego ![]() | |||
Położenie na mapie powiatu gorlickiego ![]() | |||
![]() | |||
| |||
|
Hańczowa (łem. Ганчова, Hanczowa) – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie gorlickim, w gminie Uście Gorlickie, nad rzeką Ropą.
Leży w południowo-zachodniej części Beskidu Niskiego i bezpośrednio graniczy z uzdrowiskiem Wysowa-Zdrój. We wsi znajduje się zabytkowa drewniana cerkiew prawosławna na małopolskim szlaku architektury drewnianej. Miejscowość jest siedzibą parafii prawosławnej w dekanacie Krynica diecezji przemysko-gorlickiej. Od 1964 funkcjonuje technikum rolnicze obecnie pod nazwą Zespół Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego.
Integralne części wsi
SIMC | Nazwa | Rodzaj |
---|---|---|
0468068 | Markowiec | część wsi |
0468074 | Za Rzeką | część wsi |
Historia i teraźniejszość
Hańczowa powstała w 1480, założona na prawie wołoskim przez Gładyszów[6]. W 1581 wieś należała do Adama Brzezińskiego, w 1680 do Jana Zborowskiego, a w 1799 do Jana Rudnickiego. W 1800 powstała w Hańczowej pierwsza szkoła podstawowa. Według spisu z 1921 wieś liczyła 724 mieszkańców w tym 685 grekokatolików 24 rzymskich katolików i 15 Żydów. Po 1931 wieś przeszła na prawosławie. Z kolei według spisu z 1936 mieszkało we wsi 1189 osób. Po deportacjach ludności łemkowskiej w latach 1945–1947 wiele osób powróciło po 1956. Obecnie Hańczowa to jedno z większych skupisk Łemków.
W 1964 powstało w Hańczowej Technikum Hodowlane z gospodarstwem hodowlanym, a w 1973 oddano do użytku stadion sportowy wybudowany w czynie społecznym. Ze składek wiernych wzniesiono w 1982 nowy kościół filialny pw. Dobrego Pasterza parafii rzymskokatolickiej w Wysowej. W 1985 odbyła się tu III Łemkowska Watra. W miejscowości działało Państwowe Gospodarstwo Rolne – Zakład Rolny Nawojowa. W 1993 jednostką nadrzędną było Gospodarstwo Rolne Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa Nawojowa[7]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego. W 2002 było 61 budynków mieszkalnych.
- Zespół Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego
- Patron Zespołu Szkół CKR
- Internat Zespołu Szkół CKR
Ludność
Hańczowa według danych na koniec 2011 liczyła 527 mieszkańców w tym 241 kobiet i 286 mężczyzn. Było 337 osób w wieku produkcyjnym, 107 w wieku przedprodukcyjnym i 83 w wieku poprodukcyjnym. W 1998 na ogólną liczbę 625 mieszkańców 35 posiadało wyższe wykształcenie, 67 osób miało średnie, zawodowe 62 i podstawowe 249 osób.
Zabytki
Obiekty wpisane do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego[10].
- cerkiew Opieki Matki Bożej,
- cmentarz,
- ogrodzenie.
Osobny artykuł: Parafia Opieki Matki Bożej w Hańczowej.
- Szkoła Podstawowa
- Osiedle mieszkaniowe
- Kaplica rzymskokatolicka
Turystyka
Szlaki piesze
Banica – Izby – Ropki – Hańczowa – Kozie Żebro (847 m n.p.m.) – Regietów – Rotunda (771 m n.p.m.) (Główny Szlak Beskidzki)
Szlaki rowerowe
Wielokulturowy Szlak Rowerowy z Przełęczy Wysowskiej do Sędziszowej[11]
Urodzeni we wsi
- Ihor Duda – ukraiński historyk sztuki, działacz społeczny[12], dyrektor Obwodowego Muzeum Sztuki w Tarnopolu[13].
- Pamiątkowy krzyż przy cerkwi
- Tablica pamięci na cerkwi
- Na cmentarzu
Przypisy
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 40793
- ↑ NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych [online], Bank Danych Lokalnych GUS, 19 września 2022 [dostęp 2022-10-04] .
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 349 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22] .
- ↑ Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
- ↑ GUS. Rejestr TERYT
- ↑ Roman Reinfuss, Śladami Łemków, Wydawnictwo PTTK Kraj, Warszawa 1990, s. 10, ISSN 83-7005-238-X
- ↑ Internetowy System Aktów Prawnych
- ↑ Wojciech Krukar, Kryciński Stanisław i inni, Beskid Niski. Przewodnik, Oficyna Wydawnicza "Rewasz", Pruszków 1999, str.280
- ↑ Bank Danych Lokalnych– GUS – data dostępu 2015-07-15.
- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo małopolskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 23 lipca 2024 .
- ↑ Opis szlaku
- ↑ Bohdan Melnyczuk: Duda Ihor Mykytowycz. W: Encykłopedija suczasnoji Ukrajiny. T. 8. Kijów: 2008, s. 499. ISBN 978-966-02-4458-0. [dostęp 2017-08-01]. (ukr.).
- ↑ Muzeum Sztuki w Tarnopolu obchodzi 20 lat założenia. zik.ua. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-08-01)]. na str. ZIK
Bibliografia
- Stanisław Kłos, Gorlice i okolice, Sport i Turystyka, Warszawa 1976
- Wojciech Krukar, Kryciński Stanisław i inni, Beskid Niski. Przewodnik, Oficyna Wydawnicza "Rewasz", Pruszków 1999, ISBN 83-85557-59-8;
Linki zewnętrzne
- Hańczowa, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. III: Haag – Kępy, Warszawa 1882, s. 25 .
- Hańczowa na stronie beskid-niski.pl
- p
- d
- e
Siedziba gminy: Uście Gorlickie
Wsie |
|
---|---|
Części wsi |
|
Przysiółki wsi |
|
Nieistniejące wsie |